In de herfst van 2014 kunnen de Schotten in een referendum stemmen over de vraag of ze een onafhankelijk Schotland willen. Al sinds 1707 maken het Engelse koninkrijk en het Schotse koninkrijk deel uit van een en hetzelfde land, het Verenigd Koninkrijk. Toen al, in 1707, klonken de eerste stemmen op die de unie weer ongedaan wilden maken. De roep om onafhankelijkheid is nog luider gaan klinken sinds twee opeenvolgende kiesoverwinningen van de Scottish National Party, SNP, in de Schotse regionale parlementsverkiezingen.
Engelse minachting
“We laten ons overheersen door verwijfde klootzakken. We kunnen ons niet eens laten koloniseren door een fatsoenlijke, gezonde cultuur,” roept de hoofdpersoon van de succesroman (en -film) van Irving Welsh, Trainspotting, dat zich afspeelt aan de grauwe en gore zelfkant van de Schotse hoofdstad Edinburgh. Zelfs in zijn door drugs overheerste leven blijft Mark Renton zich bewust van zijn Schotse identiteit. Een identiteit die zich niet baseert op taal, maar op een afkeer van alles wat Engels is en die het fictieve personage deelt met een grote meerderheid van de 5 miljoen niet-fictieve Schotten. Noem een Schot geen Engelsman of hij spuwt vuur.
Die vrijwel algemene afkeer is een gevolg van eeuwenlange onderdrukking en Engelse minachting. De Engelsen, in het Verenigd Koninkrijk met ongeveer 10 keer zoveel als de Schotten, bespotten de oude Keltische taal, het Gaelic, en ze vernielden doelbewust het oude clansysteem, omdat ze de macht van die uitgebreide families vreesden. Ze verboden de ruit en de doedelzak als symbolen van de Schotse natie, en als klap op de vuurpijl verdwenen de opbrengsten van de Noordzeeolie in hoofdzakelijk Engelse zakken. De regering-Thatcher deed de rest: haar economische politiek spaarde de Schotse zware staalindustrie allerminst. Het gevolg was een massale werkloosheid. De Schotten haatten haar als de pest en gingen van de weeromstuit nog dieper graven naar hun nationale identiteit.
Referendum over autonomie
“Schotten kunnen probleemloos Schot zijn binnen de Britse unie,” hielden de opeenvolgende Britse regeringen hen eeuwenlang voor. De Schotten dacht er het hunne van, en toen de kersverse Labourregering van Tony Blair hen in 1997 een referendum over autonomie beloofde, stemde 74 procent “ja”. In 2007 konden de nationalisten al hun eerste (minderheids)regering vormen, onder leiding van de bevlogen en vlijmscherpe strateeg Alex Salmond. Bij de parlementsverkiezingen van vorig jaar haalden ze zelfs een absolute meerderheid: 69 van de 129 zetels.
Het was bij die eerste overwinning van 2007 al duidelijk dat de SNP werk wou maken van een referendum over onafhankelijkheid, tenminste toch op middellange termijn. Salmond en de zijnen waren er zich ten volle van bewust dat een nationalistische meerderheid in het parlement niet per se betekent dat een meerderheid van de bevolking ook voorstander is van een onafhankelijk Schotland. De meeste opiniepeilingen wijzen er zelfs op dat dat manifest niet het geval is. Daarom dat de Britse premier Cameron er alles aan doet om het referendum zo vroeg mogelijk te houden. Daarom dat de Schotse premier Salmond er alles aan doet om het referendum uit te stellen tot hij met een grootscheepse campagne de Schotten van zijn gelijk kan overtuigen.
Eigen weg
Als Salmond daarin slaagt, en de Schotten kiezen ervoor hun eigen weg te gaan, dan zullen ongetwijfeld jarenlange onderhandelingen volgen: wat moet er gebeuren met de inkomsten van de Noordzeeolie? Hoe wordt de (torenhoge) Britse staatsschuld verdeeld? Wat gebeurt er met de Britse atoomonderzeeërs die een onderkomen hebben in de diepe Schotse lochs? Kan Schotland lid blijven van de Europese Unie, of zal het opnieuw moeten solliciteren? En stel dat het lid kan blijven, treden de Schotten dan toe tot de eurozone of niet?
Wat de uitkomst ook moge zijn, zowel de Schotse als de Britse politieke partijen zullen nu verplicht zijn, eindelijk, hun positie te bepalen. De Conservatieve en Liberaal-Democratische regeringspartijen en Labour zullen nu eens duidelijk moeten uitleggen waarom de unie Schotland ten goede komt. Tot nu toe hebben ze dat nagelaten, wat meteen een van de redenen is waarom hun gedachtegoed in het noorden nauwelijks nog aanslaat. En de SNP zal duidelijk moeten uitleggen waarom de unie niet meer werkt (waarvan veel Schotten niet in het minst overtuigd zijn) en waarom onafhankelijkheid de oplossing is.
Ivan Ollevier volgt op de buitenlandredactie van de VRT-nieuwsdienst Groot-Brittannië
@Allen reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees de gewijzigde regels - mod
16/01/2012 om 08:48
Binnen enkele jaren is Vlaanderen onvermijdelijk ook aan de beurt. En ook daar zullen jarenlange onderhandelingen nodig zijn: wat moet er gebeuren met de inkomsten van de Noordzeegarnalen? Hoe wordt de (torenhoge) Belgische staatsschuld verdeeld? Wat gebeurt er met de Belgische vliegdekschepen die een onderkomen hebben in de dokken van Zeebrugge en Antwerpen? Kan Vlaanderen lid blijven van de Europese Unie, of zal het opnieuw moeten solliciteren? En stel dat het lid kan blijven, blijft het dan bij de eurozone of niet?
16/01/2012 om 12:25
In tijden dat het minder goed gaat manifesteren vrijheidsbewegingen zich aktiever.Het is een alom bekend gegeven, met wellicht een aantal uitzonderingen.Bretagne en Corsica in Frankrijk spreken niet meer over onafhankelijkheid, zij zouden daarbij teveel verliezen.Schotland ,Vlaanderen, Baskenkand, Catallonië houden de idee van de reconquista hoog in het vaandel, zij zouden er alleen maar bij te winnen hebben .
Deze bewegingen maken deel uit van onze geschiedenis ,verdrukte volkeren die werden opgeslorpt door de nationale eenmaking van de staten waarin zij leven.
In Afrika bestaat dezelfde problematiek, gegroeid uit een koloniaal verleden. Een verdere opsplitsing van Afrika zou de verdere teleurgang van het continent betekenen , in Europa liggen de kaarten weliswaar anders Eenmaal de certreale soevereine macht gebundelt wordt door Europa , ligt het mijnenveld opnieuw open. Het 19 eeuwse Europa wordt dan in een nieuw kleed gestoken , en nieuwe perspectieven bienen zich aan. Het Europa van de regio’s , die dan de overvloedige rijkdom verdelen onder de rijke en de minder fortuinlijke regio’s. Het zogenaamde europese evenwicht tussen Noord en Zuid. 2000 jaar geschiedenis en weinig dat verandert , alleen de vorm wordt gewijzigd.
Hopelijk maakt het toekomstige Europa van de regiio’s, als het zover komt, niet dezelfde fouten als de oude arrogante soevereine staten, met hun hoderdjarige oorlogen , arrogantie heeft eeuwenlang de macht bepaald in het oude Europa , niet alles was negatief verre van, maar arrogantie ja dat zat zo diep geworteld.
Verder stopt mijn oordeel, ik wens de sympathieke Schotten en Angelsaksen geluk met hun toekomst ;
16/01/2012 om 13:09
Op papier zou elk dorp, elke stad, elke provincie of regio zijn/haar onafhankelijkheid mogen uitroepen.
Dat is ook het principe van democratie in Europa.
Maar in een globaliserende wereld en een Europa dat economisch zwaar ziek is, vraag ik mij af of uiteindelijk nog iemand als winnaar uit zo’n onafhankelijkheidsstrijd kan komen.
De markten kennen geen genade als er socio-politieke onrust aanwezig is…
20/01/2012 om 09:29
(Na de onafhankelijkheid van de Ieren, de Letten, de Esten, de Litouwers, de Tsjechen, de Slovaken, de Kosovaren enz. vragen nu ook de Schotten meer zelfbestuur. En wat met de Basken, de Bretoenen, de Catalanen, de Friezen, de Ne(an)derlandstaligen, de Macedoniers enz.?
Voor een goed waarnemer is het duidelijk dat Europa stilaan groeit naar een familie van onafhankelijke etnische gemeenschappen die elkaar erkennen, waarderen en bereid zijn met elkaar samen te werken onder het motto “eenheid in verscheidenheid”, het ideaal van het Europees humanisme dat zich stelt boven het huidig financieel extremisme waardoor ons continent ten onder gaat.
Onafhankelijkheid betekent voor alle volkeren met een eigen taal en cultuur: rechtstreekse inspraak in hun eigen ontwikkeling, zonder dominantie van buren die zich met geweld, oorlog en uitbuiting overal willen opdringen.
De Europese “beschaving” heeft wat dit betreft een zwaar palmares. Het ontstaan van de meeste landen en het vastleggen van hun grenzen is het rechtstreeks gevolg van onderdrukking, oorlogen en uitbating van minderheden… de dieren niet onwaardig.
In de toekomst zullen steeds meer volkeren met een eigen taal en cultuur meer zelfstandigheid vragen en verwerven, mede door de ervaring dat een vriendelijke samenwerking meer oplevert dan overdreven eigendunk en imperialisme.
De Europese Gemeenschap heeft daartoe al de eerste stappen gezet door het in het leven roepen van het Comité van de Regio’s, een adviesorgaan dat bestaat uit vertegenwoordigers van de plaatselijke en regionale overheden in de EU.
Dit Comité beantwoord evenwel niet aan de desiderata van een harde Europese kern die de conservatieve kaart trekt van onbuigzame en behoudsgezinde machten.
Wil het Europees avondland overleven, dan zal het meer rekening moeten houden met zijn echte erfgenamen: alle volkeren met een eigen taal en cultuur.
Zo zal Europa wellicht ooit “Aurora” heten.