Er is al een paar dagen spraakverwarring over de besparingen van de koninklijke familie. N-VA-parlementslid Theo Francken had nagevlooid dat de koning wel een indexering van zijn inkomen krijgt, van de zogenaamde civiele lijst. Terwijl iedereen ervan uitging dat de inkomsten van de koninklijke familie zouden bevroren worden. Hoe is alles aan elkaar te knopen?
De grondwet is duidelijk
Over Artikel 89 van de grondwet is weinig discussie mogelijk. “De civiele lijst wordt door de wet vastgesteld voor de duur van de regering van elke Koning.” Dus wanneer een koning aantreedt worden zijn inkomsten vastgelegd. De civiele lijst bepaalt hoeveel middelen de koning krijgt “om te functioneren als staatshoofd”. Daarmee moet hij ondermeer de wedden van zijn personeel betalen of de verwarming van zijn gebouwen. Toen koning Albert in ‘93 aantrad is die som vastgelegd en die mag niet naar beneden tijdens zijn ‘regnum’. Niet indexeren komt neer op beknibbelen van die middelen en is dus ongrondwettelijk.
De koning kan zelfs het geld niet teruggeven dat hij via zijn civiele lijst krijgt. Zo strikt is de grondwet, is in paleiskringen te horen. Maar via een “Mededeling van het koninklijk paleis” komen we te weten dat de koning wel zijn goede wil zal tonen. Hij kan namelijk werken laten uitvoeren aan het koninklijk paleis, werken die normaal moeten gefinancierd worden door de eigenaar van dat paleis, de Regie der Gebouwen, dus de federale overheid. De koning wil dat doen voor het bedrag van de indexering.
De koning deed vroeger al een gelijkaardige inspanning
De paleismededeling stipuleert dat de koning niet aan zijn proefstuk toe is. Hij liet vroeger al werken uitvoeren ‘op eigen kosten’. Citaat: “Er dient aan herinnerd te worden dat de Koning in 2009 besliste om vrijwillig deel te nemen aan de inspanningen om de openbare financiën te saneren door een belangrijk deel van de werken op het Paleis te Brussel in het kader van de voorbereiding van de Top Azië-Europa - normaliter ten laste van de Regie der Gebouwen - zelf te betalen.”
De koning zal volgens de paleismededeling een gelijkaardige inspanning doen. Citaat: “In navolging van zijn beslissing in 2009, had de Koning reeds de intentie om vrijwillig bij te dragen tot de besparingsmaatregelen beslist door de Regering. De Koning heeft inderdaad beslist om de financiële last voor de Staat in 2012 voortvloeiend uit de voorziene indexeringen van de Civiele Lijst in 2012 te compenseren met het ten laste nemen van gelijkwaardige uitgaven - normaliter gedragen door de Regie der Gebouwen - en dit voor werken aan de Koninklijke Residenties Hem door de Staat ter beschikking gesteld.” Ook voor 2013 belooft de koning “op een gelijkaardige wijze te handelen”.
Wat met de prinsen?
De koning zal dus via een omweg de indexering van zijn middelen “terugbetalen”. Hoe zit het dan met de prinsen en met koning Fabiola, de zogenoemde ‘Leden van de Koninklijke Familie”? Die hebben geen “civiele lijst”, maar wel een dotatie en daar staan geen grondwettelijke beperkingen op. Die dotatie wordt dus ‘bevroren’, wordt dus niet geïndexeerd. Die krijgen dus 100.000 Euro minder.
Vanwaar de spraakverwarring?
Het regeerakkoord spreekt op pagina 76 niet over de ‘civiele lijst’, maar wel over dotaties. Citaat:”Bevriezing van de openbare dotaties gedurende 2 jaar (Parlement, Rekenhof, Grondwettelijk Hof, Koninklijke Familie, Hoge Raad voor justitie,…);” Eigenlijk slaat het regeerakkoord dus strikt genomen op de drie prinsen en koningin Fabiola. Voor de perceptie kan Koning Albert het niet maken niets te doen, al hoeft hij dat niet te doen. Via de omweg van werken aan het paleis lost hij het op.
Johny Vansevenant
(De auteur is Wetstraatjournalist.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod
09/01/2012 om 15:58
Dus als ik het moet samen vatten. De regering heeft nergens een fout gemaakt maar de regering heeft de perceptie tegen omdat Vlaamse journalisten hun werk niet goed hebben gedaan. In plaats van mensen op een correcte en genuanceerde manier te informeren hebben ze dit als excuus gebruitk om de regering eens goed te bashen. Iets waar de woordvoeders van NVA in de Vlaamse pers (Geudens e.a) op zaten te wachten.
09/01/2012 om 16:39
Dank je wel Mr Vansevenant voor deze verduidelijking.
Ik maakte reeds een paar bemerkingen hierover in de bijdrage van uw collega Devadder. Dit staaft mijn bewering. Had de heer Francken zijn werk als parlementslid goed gedaan, dan moet hij geweten hebben dat de teksten die hij onder ogen kreeg, niet correct waren. Voor een jurist kan dat tellen…
Misschien een bewijs te meer dat de partij zelfs in de oppositie onbetrouwbaar is.
09/01/2012 om 17:25
“Niet indexeren komt neer op beknibbelen van die middelen en is dus ongrondwettelijk.” Is dat effectief zo? Staat dat met zoveel woorden enrgens in een wet of is dat een interpretatie? Misschien moet die interpretatie dan maar eens getoetst worden door het grondwettelijk hof? En hoe deed men dat vroeger? Inderdaad, Karel, journalisten nemen te vaak zaken over zonder zelf te toetsen, verder uit te zoeken of uit te leggen, zowel als het van de oppositie komt als de regeringsreactie hierop.
09/01/2012 om 18:28
De familie van Saksen enz… bespaart 500 000 € !!.Iedereen content: wij hebben toch een meevoelend koningshuis!!
Dat bedrag zou echter, op hun totaal inkomen, nauwelijks 2,5% bedragen.
Neen, de familie Van Saksen hoort niet bij de graaiers-club: de 20 miljoen per jaar (inclusief diversen) wordt hen immers,door de brave belgen gewoon in de schoot geworpen.
Ter info: Levensloon alleenstaande 770 €/maand.
En dan maar spreken over rechtvaardigheid.
09/01/2012 om 19:11
Dus de koning neemt een aantal kosten voor zijn persoonlijke rekening. Dat is mooi. Maar hij doet het wel alleen maar voor het bedrag van de indexatie… Dat betekent dat hij dus eigenlijk niks extra’s afgeeft. In het eigen vlees snijden blijft toch moeilijk he.
09/01/2012 om 19:41
Ik zou ook wel willen dat mijn loon en pensioen grondwettelijk verankerd zijn. Elders heb ik gelezen dat de regering een truk gaat gebruiken om grondwetsartikelen die niet voor verandering vatbaar verklaard zijn toch te veranderen. De truk is deze: het artikel dat de procedure vastlegt (ontvankelijk verklaren, verkiezingen en dan veranderen) is namelijk zelf wel voor verandering ontvankelijk verklaard. En zo kunnen de Franstaligen in de rand extra faciliteiten krijgen in ruil voor BHV. Zouden ze diezelfde foefeltruk ook niet kunnen gebruiken om de civiele lijst naar beneden bij te stellen. Overigens is een inlevering van 5% too little too late.
09/01/2012 om 23:54
“Niet indexeren komt neer op beknibbelen van die middelen en is dus ongrondwettelijk.”. Waren de voorbije verkiezingen ook niet ongrondwettelijk? Daar heeft toch ook geen haan naar gekraaid? Moraal: “inleveren, Sire! ‘t Is wel ongrondwettelijk, maar dat mag hoor!” :o)
10/01/2012 om 07:50
In een echtscheiding heb je twee advocaten, en beide hebben op één of andere manier gelijk!
Perceptie is alles, natuurlijk weet men dit bij NVA, het verschil tussen dotatie en regie der gebouwen, maar een genuanceerde boodschap komt nu eenmaal niet over bij het kiespubliek.
Los van de dotatie aan de Koning, wat zou een president als Sarkozy kosten voor een land, meer of minder dan een vorst?
Als we een president hebben moeten we de Regie der gebouwen in stand houden, ontvangst staatshoofden etc.
Dus besparen ga je daar zeker niet doen, wat blijft dan over? De discussie of we een vorst of president verkiezen, maar wel met dezelfde kostprijs.
10/01/2012 om 08:50
Bij deze wil ik FOD FInanciën graag laten weten dat ik in 2012 een deel van mijn belastingen (schat 25%) niet zal betalen. Geen nood: dit bedrag zal ik integraal in onze met heel veel moeite aangeschafte woning investeren - met een baby op komst hadden we graag toch nog wat verder geïsoleerd en onze oude verwarmingsketel vervangen. Jammer dat de fiscale aftrek voor deze investeringen geschrapt werd, net op een ogenblik waarop heel veel jonge gezinnen dit extraatje nodig hebben. De wetenschap dat de boete voor het niet halen van de CO2-reductiedoelstelling hoger ligt dan het totaalbedrag aan subsidies, is hierbij geen pleister op de wonde (eerder op een houten been).
Trouwens: ook in 2013 zal ik op gelijkwaardige wijze handelen…
10/01/2012 om 09:17
Is schieten op de boodschapper Romain alles wat je daar tegenover kan stellen? Deze techniek wordt de laatste maanden tov NVA constant gehanteerd. Of dat zoden aan de dijk zal brengen is dagdromerij. Ik wacht op gefundeerde argumenten die deze regering wel in het gelijk stellen. Tot zolang is dit zowel op het vlak communicatie als betrouwbaarheid een blunder van formaat. Sorry, incasseer en regeer.
10/01/2012 om 09:34
“Kosten zelf betalen” is wel grappig. Welke inkomsten heeft de vorst dan wel, buiten deze die hem van overheidswege worden uitbetaald/toebedeeld? Rubber uit de Congo?
10/01/2012 om 11:28
Much a do about nothing.
De schoonheishoutjes die de nieuwe regering opgediend krijgt , werken op de zenuwen. Na 545 dagen palaveren, wil de nieuwe regering de eerste 14 dagen bewijzen dat ze het roer in handen heeft, en moet daar zeker het nodige krediet voor krijgen.Enkele slordige foutjes maken mag, maar niet alle dagen.
De opositie ,nu enkel herleid tot NV-A doet wat zij moet doen , hiervoor onze waardering. Alleen de manier waarop is doorzichtig, en overdrijven schaadt.De NV-A wordt natuurlijk niet meer gespaard door zij die willen regeren . CDN V en open VLD hebben alles te bewijzen, of anders alles te verliezen . Het onderscheid tussen opositie en regeren vandaag staat dus op scherp, en dit is democratisch.
Maar de burger , hij zal beslissen , wie zijn werk goed doet en niet, verliezers en winners zijn dus gewaarschuwd .
Wel ben ik onder de indruk dat men een uiteenzetting nodig heeft van een dedegen wetstraatjournalist om transparantie te brengen in een storm in een glas water . De politici zelf zijn daar blijkbaar niet meer toe in staat , en dat beloofd voor de toekomst.
10/01/2012 om 12:17
Bedankt Mijnheer Vansevenant.
Misschien kan ik dank zij U terug geloven in de journalistiek en in een correcte en zo objectief mogelijke berichtgeving.
Wat nu wel héél duidelijk is geworden -vooral door mensen als Dhr. De Vadder- is dat NVA de ‘framing’ van de Vlaamse ‘journalisten’ (als ik ze zo nog mag noemen) bijna uitsluitend bepaalt.
NVA mag de grootste onzin verkopen, het wordt telkens nagenoeg kritiekloos overgenomen door ‘de media’ (ook de kranten).
Alles wat niet NVA is, is dan op achtervolgen aangewezen. Moest ik niet beter weten ik zou denken dat al die journalisten lid of tenminste ’sympathisant’ zijn van de NVA. Wat mij betreft mag dat, maar dat mag niet doorschemeren in hun berichtgeving.
Van de VRT had ik toch wel beter verwacht.
Maar nogmaals mijn dank voor dit objectieve en correcte artikel hierboven. Hoop doet leven.
10/01/2012 om 14:33
Bedankt J.Vansevenant voor de uitleg.
Het zou ook interessant zijn om te weten welke initiatieven de NVA neemt voor het verlagen/bevriezen van de parlementaire weddes en pensioenen.
10/01/2012 om 19:11
Nu had ik bij de regeringsvorming en de regeringsverklaring terzake toch niet de perceptie dat de koning ging besparen en de ministers dat ook gingen doen! Die perceptie hadden de regeringspartijen wel gewekt bij me.
Jammer dat ik buiten de grondwet had gerekend en niet volledig op de hoogte was van de zaken, wat een oen ben ik toch.
De koning die krijgt gewoon meer en daar kan niemand iets aan veranderen, maar geen nood hij zal, ter waarde van de indexering wat extra kosten op zich nemen, dan is wel niet helemaal besparen, maar ‘t is toch een goede sloeber he.
En de ministers die gaan ook wel besparen, hoewel ze dat nog niet helemaal hebben bepaald hoe ze dat gaan doen en ook niet wanneer en hoe. Maar ze gaan het wel doen hoor, je mag gerust zijn.
Maar de extra belasting op firmawagens, die is wel al helemaal rond en in voege vanaf januari 2012.
Tja ‘t zal wel allemaal aan de NVA liggen. Als die nu bij de regeringsvorming wat flexibeler waren geweest, dan moest de koning zijn indexatie niet terugstorten. Die BDW is toch een lastige.
10/01/2012 om 21:41
Ik heb zelf de grondwet niet gelezen, maar heb uit andere commentaren vernomen dat het helemaal niet zo eenduidig zou zijn dat het vaststellen van de civiele lijst zou betekenen dat deze geindexeerd moet worden. het gaat me niet om de kostprijs van een monarchie, hoewel een sobere ceremoniele president (naar Duits of Italiaans model) allicht goedkoper is dan de hele hofhouding. (Monarchisten schermen graag met het vertoon bij presidentiële regimes zoals in Frankrijk of de VS.) Waar het om gaat, is dat een koningshuis niet democratisch is, en dat deze koning zich onder het mom van zijn imago van goedlachsheid zich vanalles kan veroorloven dat we bij gewone stervelingen zouden afkeuren: zijn eigen kinderen verwaarlozen, zich overgeven aan een leven van glamour, snelle motors, zijn buitenechtelijke kinderen niet eens erkennen, zich schaamteloos moeien met overnames in de bankwereld, partij trekken in de crisissen van het land, quasi permanent verblijven in het buitenland, en naar goede SaksenCoburgse gewoonte, zakenman spelen in bijberoep. Dat kan dus niet he: een koning die, met zijn hofhouding, leeft op kosten van de belastingbetalende gemeenschap en in gebouwen van de staat, hoort zelf geen eigendom te bezitten. Het zou goed zijn als er een wet gestemd wordt die de keuze laat: ofwel geen koning, ofwel alle roerende en onroerende goederen afstaan aan de staat, en niet onder controle van de Koninklijke Schenking (afschaffen die boel), maar beschikbaar stellen voor de verkoop. En al die prinsen moeten zelf maar huisje-tuintje kopen.
11/01/2012 om 14:36
De hele familie van Saksen-Coburgh krijgt een dotatie? De prinsen, de prinses en hun kinderen (?). Gratis en zonder tegenprestatie. Krijgen de kinderen van Obama ook een dotatie? In Nederland is dat alleen de koningin en de erfprins.
Van Saksen-Coburgh moet zelf wat inleveren. Ocharme. Er waren een tweetal jaar wel centen genoeg om een nieuw jacht aan te schaffen, waarbij er op een paar miljioen niet moest worden gekeken. Wordt dat schip niet onderhouden door de marinecomponent op kosten van wie?
Geen koning maar een presidentieel regime met presidentiële wedde, voor de president van de VS zo’n 250.000 dollar per jaar, Sarkzoy 240000 euro, de niet-verkozen “president” van Rompuy 300000 euro, de niet-verkozen voorzitter van de Europese Commissie al even veel (democratie heet dat) per jaar kost heel wat minder dan de miljoenen die aan Van Saksen-Coburgh worden toegekend.
11/01/2012 om 15:45
Proficiat mr Vansevenant en bedankt om nogmaals duidelijk te stellen dat we een heel correcte regering hebben en dat hen geen enkele schuld treft. Je hebt dit hier nogmaals , zoals zo vaak reeds duidelijk gemaakt. Het is natuurlijk de NVA die hier de grote schuldige is. De domste jongetjes en meisjes van de klas, wat wil je, wat kennen die nu van politiek, laat staan van dotaties. Wat ben ik ook verheugd dat de koning nu ook eens een stukje van zijn inkomen zal gebruiken om zelf verbouwingen te betalen. Vreemd dat hij dat vroeger dan niet deed met zo’n inkomen.
11/01/2012 om 23:04
Ik ga mijn huis ook verbouwen. Vlug even een dotatie aanvragen…
12/01/2012 om 00:56
Over Artikel 89 van de grondwet is weinig discussie mogelijk? “De civiele lijst wordt door de wet vastgesteld voor de duur van de regering van elke Koning.” Dus wanneer een koning aantreedt worden zijn inkomsten vastgelegd? Wat blijkbaar wel kan is een koninklijk besluit die bepaalt dat, in uitvoering van de wet van 26 juli 1996, dat de loonnorm(loonblokkering) voor s’lands werknemers voor de jaren 2011 en 2012 vastligt op 0,3 %? Maar waarom kan het artikel 89 van de grondwet, niet voor “alle Belgen gelijk voor de grondwet”, gelden?Zijn wij dan niet met ons allen één grote familie, met onze koning op kop?
Crisis of geen crisis, altijd kassa van klein tot groot Pierke. Geen ruziënde vakbonden met patroonsfederaties meer, geen stakingen of vallende regeringen meer over asociale loon-norm-wetten. Iedereen als een koning te rijk, zo komt het uiteindelijk nog goed met ons O dierbaar België. Na de zondvloed vaneigens!
12/01/2012 om 06:02
Alsof het feit dat dergelijke zaken in de grondwet staan, het allemaal rechtvaardig maken. Wat een flauw excuus. Moeten we daar nu trots op zijjn omdat de koning een paar percent van zijn enorme salaris afdraagt. Hij zal het toch niet voelen. Wat moet de gewone belastingbetaler dan niet zeggen, die tot bijna de helft van zijn bruto salaris moet afstaan aan de staat. Een bruto salaris die dan voor het gros van de mensen nog een peuleschil is t.o.v. de inkomsten van de koning.
12/01/2012 om 11:09
Ik merk op dat sommigen hier nog steeds denken dat een democratisch verkozen president zowat hetzelfde zou kosten als onze grondwettelijke monarchie ! Wie echter een beetje opzoekingswerk doet, zal er al snel achter komen dat een president maar een fractie kost van wat de vorst en zijn familie ons kosten…
Obama moet het stellen met $400.000 jaarloon, vermeerderd met $50.000 forfaitaire onkostenvergoeding, $100.000 reiskostenvergoeding en $19.000 voor recepties. Alles samen ’slechts’ $569.000 ! Voor iemand die aanzien wordt als ‘de machtigste man’ op aarde… Bovendien wordt die kost gedragen door zo’n 310 miljoen inwoners.
Sarkozy rijft jaarlijks zo’n €257.000 binnen, Merkel krijgt jaarlijks €228.000 op haar rekening gestort.
Bovendien is een presidentiële wedde er alleen voor de president, en niet voor zijn vrouw of zijn kinderen, noch voor zijn broers of zussen…
Los van die jaarlonen worden vele kosten (beveiliging, onderhoud van gebouwen, transport…) gedragen door diverse overheidsinstellingen. Kosten daarvan lopen al gauw in de miljoenen Euro’s per jaar… Maar ook in België worden deze kosten gedragen door de overheid, en wordt er niet geraakt aan de ruim 11 miljoen Euro die Albert en Paola jaarlijks ontvangen !
Conclusie : ruw geschat kost een president gedurende zijn ambtstermijn (4 à 5 jaar) ongeveer evenveel als het koningshuis ons jaarlijks kost !
13/01/2012 om 21:12
Al eens gezien met wat een vliegtuigje obama op bezoek komt?
Al eens gezien wat sarkozy achter zijn rug heeft ?
Leg eens een ander plaatje op aub hoeveel mensen stelt het instituut koningshuis wel niet te werk?
14/01/2012 om 07:50
@RL (13/01/2012 om 21:12)
Gelieve alles in het gepaste perspectief te zien.
Er zijn 11 miljoen Belgen, en die hoesten jaarlijks een dotatie op van om en bij de 14 miljoen Euro. Dat is ongeveer €1,25 per jaar per persoon. Op zich niet veel, men kan er niet eens een brood mee kopen… In dat perspectief, zou Obama jaarlijks over 387,5 miljoen Euro of 491 miljoen Dollar (310 miljoen inwoners) kunnen beschikken. Sarkozy zou dan recht hebben op 77,5 miljoen Euro (62 miljoen inwoners) en Merkel op 102,5 miljoen Euro (82 miljoen inwoners).
Als u er dan nog rekening mee houdt dat het koningshuis eigenlijk nog meer kost (volgens sommigen dubbel zoveel), dan moet u de bedragen voor Obama, Sarkozy en Merkel evenredig verhogen. Laten we stellen dat het om de helft gaat…
Het zou mij ten zeerste verwonderen moest de totale jaarlijkse kost van het Amerikaanse, Franse of Duitse presidentschap hoger zijn dan respectievelijk 700 miljoen Dollar (VS), 115 miljoen Euro (F) of 150 miljoen Euro (D).
En wat de tewerkstelling betreft : U denkt toch niet dat een president alles zelf doet, wel ?
14/01/2012 om 19:06
Waarom het moeilijk maken? Voorzie een vakje op het belastingsformulier “ik stort …..euro aan het Koningshuis NIET aftrekbaar van de belastingen.Moet de grondwet gewijzigd worden ,doe het dan.