In Iowa zijn de stemmen geteld. De Republikeinse partijleden hebben de teerling geworpen. Mitt Romney wint. Rick Santorum wint. Het verschil: acht stemmen. Maar niets is daarmee definitief beslist. Iowa is maar een eerste kleine stap in de lange weg naar het Witte Huis. Wat opvalt: geen enkele kandidaat bij de Republikeinen lijkt de gelederen te kunnen sluiten. Niemand springt er echt uit of bezielt grote groepen kiezers. Voorlopig zijn de stemmen verdeeld tussen hart en verstand. Wat nu?
De meest gematigde kandidaat
De Amerikaanse politiek is hyperpartijdig. Nooit eerder was er zoveel radicalisme, zoveel ongeduld, en zoveel geroep en geschreeuw. De verdeeldheid verscheurt het land, de politieke partijen, en nu dus ook de stemmers in de republikeinse voorverkiezingen. Vreemd genoeg is het de meest gematigde kandidaat van allemaal die nipt heeft gewonnen: Mitt Romney. Romney heeft in de eerste plaats gewonnen door de fouten van alle anderen. Hij heeft een voorzichtige campagne gevoerd en probeert al maanden wanhopig van zijn imago af te geraken dat hij te gematigd is, te glad en te getaand (hij lijkt op Ridge uit ‘Mooi en Meedogenloos’). Drie van de vier republikeinse kiezers zien Romney niet als hun eerste keus.
De geschiedenis herhaalt zich nooit, maar ze rijmt wel, zei Mark Twain. Inderdaad, ook in 2008 kozen de Republikeinen de meest gematigde van alle kandidaten om het op te nemen tegen Barack Obama. Ook John McCain was binnen zijn eigen partij geen ideologische scherpslijper en hij moest zelfs Sarah Palin uit Alaska importeren om het conservatisme in de verf te zetten dat hij van zichzelf niet bezat.
De kandidatenlijst oogt pover
We moeten eerlijk zijn: de kandidatenlijst van de republikeinse kandidaten voor het presidentschap oogt pover. Zeker tegenover een figuur als Obama. Sommige analisten spreken van een veld vol dwergen, een verzameling malloten zelfs. Obama en de 7 dwergen? De invloedrijke Peggy Noonan ging in de Wall Street Journal onlangs nog een stap verder: zij schreef over een freak show. Niemand van de kandidaten komt over als presidentieel, tenzij misschien Romney. Maar Romney is dus verre van eerste keus voor de Republikeinse achterban. Potentieel sterke kandidaten kozen ervoor om aan de zijlijn te blijven staan en zich niet in de kiesstrijd te werpen: de jonge gouverneur van Louisiana, Bobby Jindal, bijvoorbeeld. Of de veelbelovende latino senator uit Florida, Marco Rubio. Of ex-gouverneur van Florida, Jeb Bush, ooit gedoodverfd presidentskandidaat. Of veelbelovend en populair Congreslid Paul Ryan uit Wisconsin. Nee, de lijst van kandidaten die hebben meegedaan gisteren in Iowa oogt bijna als een reservelijst. Het is niet echt een A-Team.
Wispelturige peilingen
Het leek de afgelopen maanden wel een afvallingskoers die steeds opnieuw begon. Ongeveer om de twee weken voerde weer een nieuwe naam de peilingen aan, om daarna snel weer naar de nevelen van de geschiedenis te verdwijnen: Tim Pawlenty, Michele Bachmann, Rick Perry en Herman Cain. Allemaal op en af, en op en af. Elke 14 dagen een nieuwe smaakmaker. Dat naar beneden gaan hadden ze integraal aan zichzelf te danken. De blunders werden opgestapeld (Bachmann zou als president de Amerikaanse ambassade in Iran sluiten - Helaas: er was al 25 jaar geen ambassade. Rick Perry vergat in een debat welk ministerie hij wilde afschaffen en vergeleek de strijd tegen Obama met de strijd tegen de Nazi’s) En zo verdwenen één voor één de instant koplopers uit de gratie van hun Republikeinse achterban. Zodra ze door de media onder de loep werden gelegd, kwamen hun zwakheden in vol ornaat aan het licht. Zeven keer al veranderde de koploper van naam. Alsof niemand van de kandidaten echt de vonk bij de kiezers kan doen overslaan.
En als het ultiem toch Romney wordt - die ver voor ligt in de peilingen voor de volgende voorverkiezing, in New Hampshire – zitten de Republikeinen in dubio. Conservatieve partijleden houden écht niet van hem, ze vertrouwen hem ook niet: hij was ooit voorstander van vrije abortus, en hij voerde ooit een universele ziekteverzekering in toen hij gouverneur was van Massachusetts. Dat hij een mormoon is, helpt de liefde ook al niet vooruit. De Republikeinen hielden overigens ook niet van McCain als kandidaat in 2008, en niet van Bob Dole in 1996. Ze verloren ook beide verkiezingen. Telkens kozen ze een verkiesbare kandidaat in plaats van hun geliefkoosde kandidaat (die helemaal geen kans zou maken), maar ze verloren hoe dan ook.
Romney de kameleon
Romney draait en keert zich intussen in duizend bochten om in de gunst te komen van de conservatiefste achterban. In de media wordt hij daarom niet toevallig de kameleon van de Amerikaanse politiek genoemd. Mitt Flip Flop. Maar de passie en het vuur om Obama uit het Witte Huis weg te krijgen is misschien groter dan de lauwe liefde voor Mitt Romney. En Romney is relaxter dan in vorige kiescampagnes, zijn haar zit ook wat minder strak, hij ziet er wat minder afgeborsteld uit, hij is ook ouder geworden (64 intussen). Hij richt nu al de meeste van zijn pijlen op tegenkandidaat Obama. Hij grapte eergisteren nog dat de kloof tussen Obama’s beloftes en zijn verwezenlijkingen even groot is als de kloof tussen de belofte van Amerikaans tv-fenomeen Kim Kardashian tot eeuwige trouw voor haar basketbalspeler en haar scheiding 72 dagen later.
Santorum & Ron Paul
In Iowa hebben we echte liefde gezien voor twee kandidaten: Rick Santorum en Ron Paul. Santorum , de ex-senator van Pennsylvania, is met zijn 53 de jongste van alle kandidaten: zoon van een Italiaanse immigrant, kleinzoon van een mijnwerker. Diep gelovig katholiek man, familieman, vader van 7 kinderen. Santorum stelt goddelijke wetten boven burgerwetten, is tegen abortus en tegen het homohuwelijk. Hij is de man waar sociaal-conservatieve kiezers écht van houden. Ze hebben lang gezocht, gewikt en gewogen, en nu hebben ze ‘m. Rick Santorum. Santorum die op campagne graag het verhaal vertelt van Gabriel, zijn doodgeboren zoontje dat hij en zijn vrouw mee in bed namen toen hij stierf in het ziekenhuis en vervolgens de dode baby meenamen naar huis om aan de andere kinderen te tonen en rond hem te bidden. Voor veel mensen zou dit een horrorverhaal zijn, voor zijn fans is het een topverhaal waar hij mee scoort. Santorum is wie veel Iowakiezers echt wilden, maar waarvan ze met hun verstand weten dat hij wellicht geen kans maakt tegen Obama in november. Het dilemma tussen verkiesbaarheid en instinctieve liefde. De spreidstand tussen hart en verstand.
Net zo is het Ron Paul vergaan. Ook hij heeft goed gescoord in Iowa. Ron Paul, met zijn grote schare (voornamelijk) jonge fans. Ron Paul, de kruisvaarder voor de vrijheid: zowel de vrijheid om heroïne te spuiten als de vrijheid om minder of geen belastingen te betalen, en de vrijheid om tegen oorlog te zijn, of tegen andere overheidsbemoeienis. Een rechtse anarchist als het ware, met zijn 76 de oudste van het pak. Rechtlijnig en ideologisch consequent, met veel fans. Maar niet genoeg om verkiesbaar te zijn. De grote schrik bij de republikeinse leiding: dat Paul zijn campagne zou doorzetten - ook al kan hij de nominatie niet winnen - en als derde kandidaat zou opkomen op 6 november en zo het Republikeinse kamp zou verscheuren en Obama aan een makkelijke overwinning helpen.
Neen, de strijd is nog niet gestreden. Volgende week al een nieuwe krachtmeting, in New Hampshire. Wie zal het halen bij de Republikeinen: het hart of het verstand? Intussen kreunt de economie van Amerika voort onder de niet-aflatende crisis en brokkelt de Amerikaanse middenklasse steeds verder af.
Björn Soenens
(De auteur is Amerikawatcher voor VRT Nieuws en chef van het tv-journaal.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod
04/01/2012 om 11:35
‘t Is vreemd, maar je zou bijna wensen dat er in de VS een opkomstplicht was, zoals in België (of Australië).
Het risico van de Amerikaanse aanpak is, in de huidige extreem gepolariseerde situatie, dat de moegetergde, gefrustreerde en gedesillusioneerde meerderheid het zelfs niet meer kan opbrengen te gaan kiezen en het uiteindelijk de hypergemotiveerde fanatici zijn die het halen. Ter “linkerzijde”, bij de Democraten, zijn dat dat de overheidswerkers, die niets willen weten van het afslanken van de publieke sector en die niets willen weten van prestatieëvaluaties (zoals de onderwijzers). Ter “rechterzijde” hebben we het amalgaam van fundamentalistische Christenen en de tegenstanders van enige overheid, die de afschaffing van de EPA voorstaan en het onbeperkt vrijgeven van ontginningsrechten voor olie en gas, met degenen die vinden dat belastingen passé zijn en dat je naarmate je rijker bent procentueel(!) minder taksen oet betalen.
Indien het hier een klein, onbetekenend landje zou betreffen, zou het grappig of bevreemdend zijn, een goed onderwerp voor een doctoraatsthesis. We hebben het hier echter wel over de VS, tot nader order de machtigste staat ter wereld. Het is, nog steeds, de belangrijkste economie en de grootste drijver voor technologische vernieuwing. Het is de enige echte militaire supermacht, die, bijvoorbeeld, vanuit een bunker in Nevada een Predator-drone kan aansturen om, waar ook ter wereld, een paar Hellfire-raketten af te vuren en mensen te doden. Wie daar aan het roer staat is geen “fait divers”.
Dat de Republikeinen een dergelijk rariteitenkabinet hebben gekozen om er hun presidentskandidaat uit te selecteren, is gewoon uitermate verontrustend.
04/01/2012 om 13:56
Björn Soenens heeft natuurlijk wel gelijk, de Republikeinse kandidaten blinken niet bepaald uit door hun charisma. Zij lijken Obama’s tegenvoeters wel, één en al charisma - waarachter helaas weinig concreets schuilgaat als men afgaat op grote US-media (die zullen toch niet allemaal met Republikeinsgezinde redacties volgestouwd zijn of toch). Ach, Obama zal de campagne wel volpraten. Mochten hij dan wel zijn tegenstrever president worden zal weinig uitmaken voor Europa, denk ik. Belangrijk is wie er na 2016 komt denk ik, en misschien willen de Republikeinen de beker deze keer nog eens aan hen voorbij willen zien gaan om volop te gaan voor 2016 met een wit konijn à la Obama. Dit gezegd zijnde, beste Björn Soenens, nog even meegeven dat de huidige Amerikaanse regering en administratie zijn topfunctionarissen haalt uit een bekende Amerikaanse beleggingsbank die een grote rol speelt in de huidige financiële crisis.
04/01/2012 om 13:57
Ze worden daar over de plas orthodoxer dan de ultra orthodoxen in Israel.
De ene al heftiger dan de andere.Toch om je kreupel te lachen zoals ze daar allemaal staan te kwekken op “hogere machten” en om de haverklap diens zegen afsmeken.Om de drie woorden halen ze twee keer god erbij.
Bevreemdend, schizofreen, bijna angstwekkend hoe religieus fanatisme wereldwijd alsmaar driftiger voortwoekert en toeslaat in het land met de meeste atoombommen, chemische en biologische wapens en “speelgoedvliegtuigjes” die mensen vanop 10.0000km afstand feilloos kunnen doden.
04/01/2012 om 14:09
Er is toch één serieuze kandidaat die niet genoemd is, namelijk Jon Huntsman. Hij verkoos om geen campagne te voeren in Iowa en alles op New Hampshire te zetten (maar voorlopig lijken ze kansen volgens de peilingen nog minimaal)
Hij was voorheen onder andere gouverneur van Utah (ook een mormoon als Romney trouwens) en ambassadeur in China (voor Obama) Zeker een gematigd politicus (en waarschijnlijk voor de republikeinen te gematigd)
04/01/2012 om 15:08
Laat ons vooral die stemmenkermis niet overroepen : als ik goed reken kwam 1 op 100 mensen hun voorkeur uitbrengen. In de gemeente waar ik woon (ongeveer tienduizend inwoners) is dat dus … 100 mensen.
Vooral verwonderlijk dat men er op de VRT zo’n drukte van maakt. Het zal voor de verkiezingen in China iets minder zijn.
Ik weet het, de Amerikanen hebben ons bevrijd. Het communistische gevaar en dergelijke meer.
04/01/2012 om 17:35
@piet de bisschop
Ik denk niet dat er in china verkiezingen worden gehouden of ik moet hier een kemel slagen.
Anderzijds klopt het naar mijn mening dat de vrt hier nogal veel aandacht aan besteed voor een voorverkiezing. Meer zal duidelijk worden naar super thuesday al lijkt het kaf nu reeds van het koren gescheiden. Wie krijgt verdere fondsen en wie niet.
Jammer, ik had figuren zoals Bachmann nog wel eventjes bezig willen zien al was het maar om comedy programma’s vol te krijgen.
Niet tegenstaande dat de overige 4 (Huntsman moet inderdaad nog beginnen en zou wel eens stemmen kunnen kosten voor Romney) lang niet aan het niveau van Obama komen. voor de rest lijkt de analyse van de heer Soenens te kloppen. Laten we met zijn allen hopen dat het gezond verstand het zal halen van religieuze fantasten (godelijke wetten boven menselijke: uit welke hoek horen we dit nog?), corrupte lobbyisten (hopen geld aannemen van bedrijven en organisaties die zogezegd daar niets voor terug hoeven?) of totale rechtse anarchisten ( what’s in a name). Om een ander boek “te parafraseren”; En toen waren ze nog met 4….
04/01/2012 om 18:12
Ik zou ook met een B-team komen aandraven bij deze verkiezingen.
Obama doet het niet slecht, de economische crisis wordt hem (voorlopig nog) niet verweten door de Amerikanen. Deze verkiezingen kunnen de Republikeinen dan ook niet winnen. Zo’n campagne in Amerika koste miljoenen en het zal veelal verloren geld zijn. Het enigste voordeel die de Republikeinse kandidaten hier kunnen halen is naambekendheid verwerven voor de volgende presidentsverkiezingen in 2016.
En dan, in 2016, zal het wel terug spannend worden, want dan mag Obama niet meer meedoen. Ik denk dat veel topkandidaten bij de republikeinen zoals Marco Rubio en Jeb Bush zich klaarhouden voor die verkiezingen en intussen hun geld wat opsparen voor tegen dan.
04/01/2012 om 19:10
De (voor)verkiezingen in de US lijken mij, vaker dan mij lief is, een laag bij de grondse bedoening…. cultuur lijkt heel ver weg.
04/01/2012 om 20:21
Iedereen lijkt er vanuit te gaan dat de republikeinen geen kans maken tegen Obama, alleen al maar omwille van charisma of verdeeldheid. En ik heb idd ook nog geen kandidaat bij de republikeinen gezien die echt met iets vernieuwend komt, of hoopgevend.
Bovendien lijkt het meeste wat Obama heeft beloofd, ook (deels) uitgevoerd:
Buitenland: Troepen uit Irak, concentreren op afghanistan en de grensgebieden met Pakistan ->Bin Laden dood
Binnenland: Obamacare komt er, een beetje bric a brac, maar dat ligt zeker niet aan hem
Economisch en budget is het een soep, maar dat is al zoveel de republikeinen hun schuld als de zijne
Toch is er één iets dat Obama kan parten spelen: hij creëert te weinig jobs, en dat is vaak een doodsteek voor en president in de VS. De laatste maand(en), zijn de werkloosheidscijfers voor het eerst sinds lange tijd een beetje gedaald. Als die nu nog gestaag blijven dalen tot eind dit jaar is obama een twee ambtstermijnen - president. Ik zie niet in wat hem anders in de weg kan gelegd worden.
04/01/2012 om 23:11
@koen vg :
Natuurlijk kan je je huizengrote vragen stellen over het inspraakgehalte van het volk in China. Al word ik ook niet direct wild van de democratie in de VS bijvoorbeeld, waar niet de helft nog de moeite neemt om te gaan stemmen; En als ik daar de impact van geld en/of media in rekening breng…
05/01/2012 om 02:43
Ik vrees dat de uitspraak van mijnheer Romney samenvat wat Obama’s grootste probleem is: zegt het ene, doet het andere. Voor alle kritiek die er weeral gegeven wordt op de republikeinse kandidaten. Er hoeft er maar 1 goeie bij te zijn, en ze zijn zeker niet zo politiek onbeholpen als het op het eerste zicht lijkt. Romney is herkozen geraakt in een zeer democratisch leunende staat, mijnheer Gingrich heeft in de jaren 90 het congres onder republikeinse controle gekregen en zo gehouden bij de daaropvolgende verkiezingen. Deze mensen zijn niet wereldvreemd, maar ze werken nu eenmaal voor een ander electoraat dan dan van Vlaanderen.
Obama zou niet mogen herkozen worden. Het grootste probleem is de hyperpartisane politiek, en men heeft nood aan nieuw leiderschap dat kan verenigen. Obama’s leiderschap na de verkiezingen van 2008 bestond eruit om te zeggen, “Ik heb gewonnen.” Hij gebruikte zijn grote meerderheden in het lagerhuis en de senaat om een erg linkse agenda erdoor te drukken waarover hij eigenlijk niet eerlijk was geweest tijdens zijn campagne. Democraten voelden zich na de mislukking van de republikeinen in 2006 en 2008 oppermachtig. Ze baden wss minder tot God dan republikeinen, omdat ze zichzelf God waanden…
Obama herverkiezen is bewust kiezen voor nog 4 jaar stilstand, nog 4 jaar klassenstrijd, nog 4 jaar blokkering tussen de 2 partijen (niet te geloven dat hij het nog erger kon maken dan Bush) Hij heeft de VS niets meer te bieden. Waarvoor staat hij nog?
Als de VS zichzelf serieus nemen, beseffen ze dat ze een gematigde bestuurder nodig hebben. Geen senator of afgevaardigde, maar een ex-gouverneur, met ervaring in uitvoerende macht en die kon samenwerken met een democratische senaat.
Met Obama kunnen de dingen enkel nog erger worden, met Romney kunnen ze alleen maar verbeteren.
05/01/2012 om 15:47
@piet de bisschop
volledig mee eens. Stemmen word in de VS (waarschijnlijk bewust) moeilijk gemaakt. Je kan gaan stemmen op een werkdag tijdens de werkuren. Wie kan dit? Gepensioneerden, studenten want mensen die verlof nemen om te gaan stemmen zijn schaars. En dan moet je op voorhand je laten registreren als potentiële kiezer ook. Wij slenteren met onze kiesbrief en pas op zondag naar de bureau’s en als je pech hebt ben je er pas na 30 min vanaf. In sommige staten kan je nog een halve dag in een kaukus vast zitten omdat iedereen daar nog zijn zegje wil doen. Wie wil dit? Je kan hier nog een boek aan toevoegen van voor en nadelen van kiesplicht en kiesrecht.
06/01/2012 om 13:16
Akkoord met Steven VC. En de republikeinen hebben zeker een legitieme kans hier met een gematigde kanidaat. Niet vergeten dat veel kiezers uit het gematigde veld (die ongelooflijk belangrijk gaan zijn deze verkiezingen) hier zich nogal bedrogen voelen na op Obama gestemd te hebben. Als de republikeinen die kiezers kan bekoren hebben ze het presidentschap binnen. De extremere kan van de republikeinen (religieuse fanaten,etc…) zullen een gematigde kanidaat misschien niet leuk vinden maar hun ‘passie’ om Obama uit het Witte Huis te krijgen compenseert dat.
11/01/2012 om 07:47
Ik begrijp niet goed de overmatige aandacht die de vrt-nieuwsredactie besteedt aan deze voorverkiezing. Dit staat niet in verhouding tot de nieuwswaarde ervan en het dagelijks minutenlang berichten en becommentariëren ervan ergert mij mateloos. Het kan toch volstaan om te vermelden dat de voorverkiezing gestart is en aan het einde ervan te vermelden wie er voor de Republikeinen in de VS naar de presidentiële zetel zal dingen? Al de rest ertussen is voor niet-Amerikanen absoluut irrelevant, tenzij men de inhoudelijke holheid van de kandidaten en hun showgehalte elke dag door onze strot wil duwen.
26/01/2012 om 18:50
“Nihil novi sub sole” ofwel “Niets nieuws onder de zon”. De gevleugelde uitspraak wordt vaak aan de Romeinen toegeschreven terwijl het gewoon een bijbels citaat is (voor de geïnteresseerden: het boek Wijsheid, 1:9). De zegswijze komt vaak bij me op wanneer ik de artikels over de primaries van de Amerikaanse Republikeinen lees. Ik vind het eigenlijk verbazingwekkend dat we ons allemaal vergapen aan de voorverkiezingen van de oppositiepartij in de V.S. De pers maakt er een grotere show van dan het al is. Maar sinds de beruchte verkiezingen van het jaar 2000, waar de keuze Gore of Bush was, is niets meer hetzelfde, hoewel…