Na tien jaar reportages maken over Europa moet ik iets bekennen: ik heb een hekel aan Europa. Niet aan het continent, zijn inwoners, of aan de Europese Unie en haar vele instellingen. Maar wel aan de verzamelterm “Europa”. Toch gebruik ik de term ook, net zoals de meeste Vlaamse journalisten en politici. Of het nu gaat over de Europese Commissie, de Raad van Ministers, het Europees Parlement, het Hof van Justitie: het is “Europa” dat beslist of iets mag, moet, of niet mag.
Europa is Brussel
Mijn Nederlandse collega’s hebben het veel minder vaak over “Europa”. Bij hen is “Brussel” een synoniem voor ons “Europa”. Dat leidt tot krantentitels die voor een Vlaamse lezer erg bizar lijken: “Brussel tikt België op de vingers”, bijvoorbeeld.
Volgens een onbekende blogger met de schuilnaam Kosmopolito is dit een vorm van journalistieke luiheid. Zijn blog “short guide to lazy EU journalism” drijft de spot met de manier waarop journalisten schrijven over de Europese Unie. Zijn eerste tip voor luie journalisten: Wanneer je niet goed weet hoe de Europese Unie werkt, schrijf dan gewoon “Brussel”.
Hij heeft een punt. Ik heb de indruk dat veel journalisten die niet elke dag met “Brussel” of “Europa” in aanraking komen, het allemaal hopeloos ingewikkeld vinden, en zelfs niet de moeite doen om uit te vissen hoe de vork aan de steel zit. “Europa”, dat is dat leger ambtenaren, diplomaten en europarlementariërs daar ergens in de Europese wijk, aan het andere eind van de Wetstraat, het kloppende hart van de Belgische politiek. Op amper 1 kilometer van elkaar verwijderd, maar de mentale afstand is oneindig veel groter. Europa is buitenland, terwijl het eigenlijk om de hoek ligt, op een boogscheut van alle redacties.
Europese richtlijnen
Wat er in dat Europa gebeurt, dringt soms met jaren vertraging door in het “binnenland”. Neem nu het energieprestatiecertificaat voor woningen. In 2002 ingevoerd door “Europa” via een richtlijn die tegen 2006 door alle lidstaten omgezet moest zijn. Vlaanderen deed dat in 2008, Brussel pas dit jaar. Geen kat die nog weet dat het eigenlijk om een Europese maatregel gaat, die overigens in 2002 mee is goedgekeurd door België.
Door de eurocrisis is Europa plots erg dichtbij gekomen. Loonmatiging, langer werken, besparen, het wordt allemaal “opgelegd” door Europa. Allemaal veel ingrijpender dan richtlijnen over de grootte van een kippenhok of een varkensstal, waar Europa zich voorheen vooral mee leek bezig te houden. Het gaat bovendien ook razendsnel, naar Europese normen zelfs sneller dan het licht.
Debat over de eurocrisis
De eurocrisis is overal in Europa (en ver daarbuiten) voorpaginanieuws. Voor- en tegenstanders van de euro vullen bladzijden en uitzendingen. Meer besparen, of toch nog investeren ? Belastingen verhogen, of de banken doen betalen voor de crisis ? Het debat woedt overal, in de media, op straat en in de nationale parlementen. In Slovakije viel een regering over de vraag of het Europese noodfonds uitgebreid moest worden. In Duitsland heeft de schijnbaar oppermachtige Merkel moeite om haar coalitie overeind te houden. In Nederland moet het minderheidskabinet voor zijn Europa-beleid rekenen op de steun van de socialistische oppositie, niet bij gedoogpartner Wilders. In alle landen gebruiken eurosceptici de eurocrisis als ultiem bewijs voor het falen van het “federale” Europa. De pro-Europeanen pleiten dan weer voor meer Europa, om uit de crisis te geraken. Het lijkt op de discussies in België de voorbije maanden over de staatshervorming.
Europa, dat zijn wij
Eindelijk zit Europa waar het thuishoort: bij iedereen. Nationale parlementsleden (ook die van het Vlaamse parlement) moeten met hun ministers debatteren over de stellingen die hij/zij gaan innemen op Europese ministerraden. Ze moeten hem/haar terugfluiten wanneer ze dat nodig achten. Ministers die zeggen dat het moet van Europa, hebben vaak mee de Europese beslissing goedgekeurd. Ministers en europarlementsleden kunnen wetsvoorstellen van de Europese Commissie bijsturen, of helemaal herschrijven wanneer ze dat willen. Nationale parlementsleden houden dus ook best goed in de gaten wat de Europese Commissie allemaal bekokstooft. Contacten leggen met parlementen en gelijkgezinde partijen in andere landen, ook dat is aan te raden.
Nationale verkiezingen = Europese verkiezingen
Ook Wetstraatjournalisten moeten oog hebben voor wat er aan het andere eind van de Wetstraat (het Schumanplein) gebeurt. Nationale verkiezingen zijn ook Europese verkiezingen. Wanneer François Hollande president van Frankrijk wordt, zal dat de koers van Europa veranderen. Nog belangrijker worden de Duitse verkiezingen in 2013. Zelfs de verkiezingen in een klein land als België kunnen belangrijk zijn om te bepalen of de Europese besluitvorming naar de linkerkant of de rechterkant overhelt.
Ook bij nationale verkiezingen is het dus belangrijk om de Europese standpunten onder de loep te nemen. “Europa is belangrijk. Maar toch geen item waard”, zo schreef een hoofdredacteur enkele jaren geleden toen een collega suggereerde om aan de kandidaat-premiers te vragen wat hun Europese toekomstvisie was. Door de eurocrisis zal het volgende keer misschien anders zijn.
Rob Heirbaut
(De auteur nam 10 jaar geleden de fakkel van de Europese verslaggeving over van Lieven Verstraete.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod
26/12/2011 om 11:33
Alvast een vaststelling waar we niet omheen kunnen.
Europa (of Brussel of ook nog MERKOZY) wordt steeds almachtiger, en maar weinigen hebben er “zicht op”.
Van Rompuy, Dehaene, Verhofstadt verkondigen luidkeels dat er “méér Europa” nodig is, zonder verdere toelichting of uitleg.
Alsof gewone burgers, die 18 uren per dag bezig zijn met werken, opvoeden, zorgen, overleven, dergelijke complexe constructies met één vingerknip kunnen bevatten. “Europa” is lijkt alleen voor freaks en nerds.
Europa ” ligt “niet goed bij de burger, omdat de burger niets van “zijn lokale ” overheden verneemt over Europa.
Geen enkele burgemeester of schepen haalt het in zijn/haar hoofd om, bijvoorbeeld, informatie sessies, of andere initiatieven, te organiseren over Europa .
“Geen belangstelling” zeggen ze.
Omdat ze er zelf ook geen bal van snappen, vind ik.
Elke gemeente van het land zou verplicht een (deskundig) schepen of ambtenaar van Europese aangelegenheden moeten hebben, iemand die de bevolking op regelmatige tijdstippen informeert en op snelheid brengt over het project Europa. (niet over documentjes invullen)
Ook radio, tv en andere media hebben hier onmiskenbaar een opdracht te vervullen.
EFSF - ESM - ECB - EIB - Euro Plus - Six Pack - European Semester - ECSR - ESFT - EBA - Basel Akkoorden - Schengen Akkoorden… en nog zoveel andere stopwoorden!
Begin er maar aan als leek. Wie begrijpt dat allemaal nog?
Men leest er elke dag over in de krant, maar niemand begrijpt het. Wie het niet letterlijk opzoekt, heeft of krijgt er een afkeer van, omdat dergelijke afkortingen altijd, of toch heel dikwijls, een moeilijk te begrijpen (financieel) argon zijn, die steevast benadrukken dat de burger nog meer zal moeten inleveren en betalen, “Om de financiële markten gerust te stellen en te kalmeren” heet het dan.
Griekenland wordt dan gauw-gauw afgeschilderd als “de grote boeman” waar wij nu met z’n allen moeten voor opdraaien. Terwijl de waarheid héél wat genuanceereder is.
Europese leiders vinden elkaar niet (meer) en smijten met modder, omdat ze, als overheid, geen greep hebben op die markten die voortaan de regels bepalen..
Zogenaamde specialisten,professoren, analysten, economen, denktanks ea; spreken met gespleten tong, Op het einde van hun betoog is er nog méér onduidelijkheid, behalve dat “de burger boven zijn stand leeft en zal moeten inleveren”.
Nooit wordt uitgelegd hoe “kapitalisme” écht in elkaar zit.
Waarschijnlijk het enige thema dat noch in het onderwijs, noch in socio-culturele weefsels van de samenleving aan bod komt, ondanks het gegeven dat het steeds strenger mens en gebod beheerst en beïnvloedt.
We leren wél vanaf de kleuterklas dat we elke dag moeten bidden, en hopen dat “het van boven” komt.
Europa’s positieve verwezenlijkingen en ontwikkelingen, en die zijn er wel degelijk, eigenen nationale politici graag aan zichzelf toe.
26/12/2011 om 13:30
Ik heb een persoonlijke ‘lakmoesproef’ om te zien of Europa ‘werkt’ of niet, en ‘t is wreed simpel… één Europese kledijmaat. Zolang ‘ze’ zoiets eenvoudigs niet kunnen ineenknutselen, zolang zijn ze voor mij niets, maar dan ook niets waard….
26/12/2011 om 14:26
Alhoewel een beperkt aantal economisten - die het konden weten en toen al wisten - ons gewaarschuwd hebben voor de problemen inherent aan de eurozone, zitten we nu, uitgerekend tien jaar na de invoering van de euro, overduidelijk in de problemen.
Want na tien jaar blijkt overduidelijk dat de eurozone een project was van kapitalisten en ultra-liberalen, bedoeld om vrij verkeer van kapitaal vlot te laten verlopen, en ons op die manier te wapenen in de economische wereldoorlog tegen andere continenten. (En daarbij vergat men dat Europa samengesteld is uit toch wel zeer diverse landen en volkeren, elk met een eigen - en vaak erg verschillende - cultuur en volkskarakter).
En gezien de druk die deze economische wereldoorlog met zich meebrengt, is het ‘Sociale Europa’ begrijpelijkerwijze aan de kant geschoven, maar toch kan men zich de vraag stellen of ‘de mensen’ daar ten langen leste beter bij zullen varen… We zullen wel zien, en, toegegeven, ook in Vlaanderen komt ‘erst dass Fressen, und dan die Moral’…
Hoedanook, we zitten nu op deze Europese Titanic, en kunnen niet meer terug…
Politici én journalisten, met hun kritische commentaren, kunnen alleen maar vaststellen dat ze herleid zijn tot ’schippers naast ‘Dass Mädchen”, en ondanks de goede wil en de goede intenties van deze ‘Frau Courage’, die, soms wijfelend en soms vastberaden ;-), achter het roer zit, varen we toch gevaarlijk af op de gigantische ijsbergen, PIIGS en/of BIPIGS, waarvan de problemen in Italië momenteel de grootste bedreiging vormen. Door het - in extremis - ’snel’ vormen van een regering, en het blokkerend succes van de uitgifte van de nieuwe staatsbons, is de Belgische lange-termijn-rente ondertussen terug gedaald tot minder dan 4%, maar in Italië zitten ze overduidelijk nog zwaar in de problemen, want door de aarzeling van Angela Merkel, en door de enerverende houding van enkele Duitse economen, die een krachtig optreden van de ECB blokkeren (de ECB zou voluit Italiaans en ander PIIGS-(staats-)papier moeten opkopen, maar mag dat niet van deze Duitse economen), ziet Italië de (her-)financiering van haar (staats-)schuld - nog steeds! - verder oplopen tot boven de 7%, en hoe lang nog, kunnen ze dit volhouden?
Weten ‘ze’ (deze Duitse economen) dan niet dat Italië ‘too big to fail’ is, en dat de val van Italië de hele eurozone (te beginnen met Frankrijk) met zich zal meesleuren, zodat de Europese Titanic onheroepelijk in de diepte dreigt te verdwijnen?
Of zal ‘Das Mädchen’, weliswaar vaak twijfelend, maar toch - af en toe - met grote moed, in een laatste reflex om de eurozone te redden, het roer in extremis toch nog omgooien?
Het is, hoedanook, erg spannend, en daarom blijven we de sirenenzang van politici, journalisten, economisten en andere commentatoren, nauwlettend volgen!
27/12/2011 om 19:00
Raf storme,
Enkele weken geleden heeft Europa beslist normen vast te leggen voor fruitsap.
In de Vlaamse kranten wordt dan daar lachwekkend over gedaan. Waar houden die duurbetaalde ambtenaren zich mee bezig hoort men dan als populistische praat.
Niemand legt het volk dan uit dan het toch makkelijker is om 1 norm te hanteren dan 26 normen binnen Europa.
In plaats van foldertjes en potloodjes uit te delen op beurzen zou Europa beter zendtijd kopen in de landen en af en toe eens uitleggen aan de bevolking waar ze mee bezig zijn.
29/12/2011 om 12:47
Europa, dat zijn wij? Neen, dat zijn we niet. Europa, dat is een Commissie, waarvan de leden worden benoemd door de inviduele lidstaten. Die leden zijn nationale politici, die uit de nationale politiek wegwillen om in Europa wat meer te verdienen of hun oude dag te verzekeren. De voorzitter van die commissie wordt benoemd door het Europees parlement in geheime stemming. Het toppunt van democratie. De vergoedingen van de leden van de Commissie lopen de spuigaten uit. Was dat niet zo’n 12.000 per maand, met na hun aftreden nog eens een vergoeding van 8500 gedurende een bepaalde periode.
De Eurocraten zijn wereldvreemde mensen, die meer verdienen dan welke andere Europese ambtenaar dan ook.
In “Europa” (alles wat met Eurocratie te maken heeft) is er geld, veel geld. Een megalomaan gebouw in de vorm van een ei in hartje Europese wijk, geen probleem. Maar de kleine man moet de buikriem aanhalen en de draconische maatregelen van Europa ondergaan.
Europa, dat zijn wij? Is dat zo?.
Europe
29/12/2011 om 15:29
ik had willen reageren op het nieuws van deze middag, maar blijkbaar heeft de redactie geen e-mail adres. dan maar naar Rob schrijven. Dit gaat hem aan.
Subject: Het middagnieuws over de Europese ambtenaren
Ik vind dat dit deel van het middag nieuws niet helemaal onzijdig en onpartijdig was.
Eerst en vooral had u een betere uitleg kunnen geven: zoals in België, bestaat er voor de Europese ambtenarij een index systeem (dat is het woord dat u had moeten gebruiken) dat werd opgericht op basis van de indexen van 8 Europese landen. Vraag: zou u aanvaarden dat wat uw salaris betreft de Belgische staat eenzijdig zou kunnen beslissen dat de Belgische index helemaal of ten dele niet wordt toegepast? Verder moet worden onderstreept dat het Europese index systeem met een jaar vertragen word toegepast. In andere woorden, gezien de huidige crisis is het hoogst waarschijnlijk dat eind 2012, de Europese index negatief zal zijn. Dit index systeem loopt nu ten einde in 2012. En hoogst waarschijnlijk zal het nieuwe systeem er niet zo fraai meer uitzien.
Ten tweede noemt u cijfers van 16.ooo€ voor bepaalde ambtenaren. Maar wie zijn die? Wie verdiend nu zo een som? Zeker niet de gewone Europese ambtenaar. Een van de ongeveer 25 directeur-generalen zeker?
Het is wel waar dat de Europese ambtenaren goed betaalt worden. Het zijn hoog gespecialiseerde vaklui die in het algemeen drie of meerdere talen spreken. Ze moeten hun baan in het buitenland opgeven om naar Brussel te komen en vaak moet in een koppel een van de twee stoppen met werken. Het valt te onderstrepen dat het nu al heel moeilijk wordt om Duitse of Scandinavische ambtenaren aan te werven omdat, alles op een rijtje gezet, het niet meer interessant is naar Brussel te komen omdat de salarissen in die landen zeer hoog liggen, en zeker veel hoger dan in België. Dat zou een onderwerp moeten zijn waarover u eens een uitzending zou moeten maken: waarom zijn de salarissen en de pensioenen in België zo laag, zelfs onder de laagste, vergeleken met de salarissen en pensioenen in andere West Europese landen..
Ten derde: indien de salarissen van de Europese ambtenaren minder en minder aantrekkelijk worden, loopt men het gevaar dat er uiteindelijk in een paar jaar tijd alleen nog ambtenaren zich zullen aangetrokken voelen die uit de vroegere Oostblok landen komen of uit Malta en Cyprus. En dat zullen hoogstwaarschijnlijk dan ambtenaren zijn die weinig of geen Europees ideaal hebben.
Ten vierde: Is Van Brempt bereid een deel van haar Europese “salaris” af te staan? De ondervragende journalist had de vraag toch kunnen stellen.
Ten vijfde: waarom werd de tussenkomst van de minister niet uitgezonden? Hij heeft dingen gezegd die wat meer evenwicht had gegeven aan de uitzending.
Tony Van der haegen
Europees ambtenaar met pensioen
-
04/01/2012 om 19:23
Het continent Europa, zijn inwoners en zijn kultuur, zijn multiculturaliteit, de rijkdom aan landschappen en talen… het voelt allemaal zeer rijk aan voor mij.
Maar het Europa van ‘Brussel en Straatsburg’, dat ziet er veel minder fraai uit. Als je alleen al de lonen van alle mensen die voor ‘Europa’ werken tot normale proporties zou herleiden, zou dat niet dat alleen meer sympathie voor het ‘officiële Europa’ opwekken. Het zou ook heel ander volk aantrekken, met veel nobelere motieven. Maar verworven rechten, en zeker als het om zulke grote voorrechten gaat, worden niet gemakkelijk teruggeschroefd tot aanvaardbare proporties. Zolang daar niets aan gedaan wordt, zal dat een doorn in het oog van velen blijven, en terecht.
Berichtgeving mag en moet daar voldoende over berichten, met als doel het echte Europa op de voorgrond te plaatsen.