Wat ik in 2011 politiek gesproken nu écht belangrijk vond, vroegen de fijne collega’s van de redactie.be mij. Ik weet dat het vreselijk kan klinken, maar wat ik echt belangrijk vond, is een tabel.
Ja, cijfertjes dus. Hier komen ze :
2011 -3,6
2012 -2,8
2013 -1,8
2014 -0,8
2015 +0,2
Begrotingstekorten
De meer alerte zielen onder u hebben het misschien geraden : dit is de tabel van de maximale begrotingstekorten de komende jaren, gerekend in percentage van het bruto binnenlands product. Of in mensentaal : “Hoeveel zal België tekort komen in verhouding tot alles wat we maken en produceren in dit land ?” Als we dit tabelletje halen, zouden we tegen 2015 uit de zorgen moeten zijn. Met dit tabelletje horen we bij de betere middenmoot en vermijden we de hamer van de Europese commissie en van de internationale markten.
Nee, België wordt geen Ierland of Griekenland.
Hoe onooglijk het tabelletje ook is, dít is ons visitekaartje in Europa. Dìt is wat ontslagnemend premier Leterme al maanden moeizaam verkoopt aan alle ratingbureaus. Voor de gewone man is België het land van bier, frieten en chocolade en van een onbegrijpelijke ruzie tussen taalgroepen. Voor de wereld van de eurocraten en maatpakanalisten is België deze vijf cijfertjes. En dan begint het gedonder.
Niet gelukt
Want cijfertje één klopt al niet. We halen dit jaar helemaal geen -3.6, het zal eerder -4.2 worden. Oeps niet gelukt. En eigenlijk hebben we het dan zelfs slechter gedaan dan in 2010 (-4.1). Nul vooruitgang dus en volgend jaar hebben we 2.8% beloofd aan het maatpakkenwereldje. Het enige wat u dan nog moet weten is : elk cijfertje na de komma staat voor heel grofweg 380 miljoen euro extra te besparen. En dat komt nog eens bovenop alles wat we zullen moeten doen om economische terugval en de tegenvallende belastinginkomsten die daarbij horen, weg te werken. Plus het feit dat we geen reserves hebben voor de vergrijzing, plus de afwikkeling van Dexia en het overeind houden van andere banken.
Een andere tabel
Maar er is nog meer gedonder. We hebben eigenlijk 3.5 jaar geïnvesteerd in een gesprek over hoe we België beter zouden kunnen organiseren. Of u nu tevreden bent over het resultaat of niet, zo’n gesprek was hoog nodig. Maar het heeft enorm veel tijd gekost, terwijl het nieuwe België niet klaar is voor de crisis en de begrotingsinspanningen. Het nieuwe, machtiger en financieel autonomere Vlaanderen zal pas vanaf 2014 en mogelijks later op de sporen geraken. En dan moet u eens naar dit tabelletje kijken :
2011 -0,5
2012 -0,4
2013 +0,2
2014 +0,8
2015 +1
Ineens ziet u al veel vroeger plusjes verschijnen ! Jazeker want maak u geen énkele illusie : de federale staat, samengenomen met zijn federale sociale zekerheid zal ook in 2015 nog tekorten hebben. Dit tweede tabelletje zegt dat de àndere regeringen en de gemeenten (de zogenaamde entiteit II) overschotten zullen draaien om dat te compenseren. Overschotten ? Tja, in de praktijk is alleen Vlaanderen eventueel in staat om overschotten te draaien die de tekorten van de anderen compenseren. In het Vlaamse regeerakkoord mag dan al staan dat Vlaanderen géén overschotten zal draaien, in de tabelletjes die we internationaal verkopen staat iets anders.
Financieringswet
Natuurlijk zal de nieuwe financieringswet heel deze toestand omgooien. De verdeling tussen federaal en de deelstaten zal wellicht helemaal veranderen. Maar het punt is dat het niet duidelijk is wie wat gaat doen en hoe we onze grote tabel, die bovenaan deze tekst staat, gaan halen. Het is wél beloofd maar voorlopig nog niet afgesproken.
Tegelijk is de vraag of we ons met al die besparingen ook niet de afgrond inrijden. In Griekenland is het vrij duidelijk dat de kuur de patiënt alleen maar zieker maakt. Griekenland zal er jaren voor nodig hebben om er weer bovenop te komen. Wat de vakbonden ook mogen beweren, de besparingen in België hebben ab-so-luut geen Griekse envergures. (nog niet.) Natuurlijk weet elke huisvader dat structurele tekorten simpelweg niet houdbaar zijn. Maar overdrijven de Duitsers met al hun obsessie voor een sterke euro en een lage inflatie ook niet een beetje ? Nog niet zo lang geleden riepen vele economen juist dat je moest investeren om uit de crisis te geraken.
Trein gemist
Hoe dan ook. Dat uiterst belangrijke debat hebben we in België gemist. Terwijl we bezig waren om in ons onmogelijke land een regering te vormen, is het échte economische beleid op Europees niveau uitgemaakt en eigenlijk ook een beetje opgelegd door Duitsland. Juist of niet. We zullen moeten meevaren en dus mee besparen. En we zullen onze tabelletjes moeten halen, hoe pijnlijk dat ook wordt. Terwijl we het echte debat over die tabelletjes en het beleid waar ze voor staan, eigenlijk gemist hebben. Kijk, dàt vond ik het afgelopen jaar nu eens belangrijk, zie.
Tim Pauwels
(De auteur is Wetstraatwatcher.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees de gewijzigde regels - mod
20/12/2011 om 22:16
Deze analyse is glashelder. En de auteur slaat nagels met serieuze koppen.
Dit zou verplicht leesvoer moeten zijn voor elke rood, groen of blauw sjaaltje dat donderdag het werk neerlegt.
Het is pompon of verzuipen. Je kan het daar moeilijk mee hebben. Maar de realiteit is wat ze is, en staken of betogen zal daaraan niet veranderen.
20/12/2011 om 22:24
Leren we dan nooit uit het veleden ?
Marxisme leerde ons de pijnpunten in een vrij economisch huishouden duidelijk te stellen…. dat uitbuiting heerst ! Bedankt marx !
Keynes trachtte een brug te bouwen…
(Wellicht een evenwicht te vinden is…. Cfr onze Verhofstadt….-als voorbeeldje maar-
Hoe die evolueerde…. Wauw zijn présence in Europees parlement van nu !
als gewoon parlementslid…. & blijft tegen schenen stampen om ongebreidelde financiële markten logica
Ik wacht op een volgende
Is het nu zo moeilijk, met al ons intellect, een (organisatorisch) evenwicht te vinden tussen
enerzijds prikkelen om diegene die in genen hebben….vooruitgang voortstuwen !
anderzijds, zonder diat excessief (Banken, Politici …. gedrag om nog meer & meer…. )
(of zit ingebakken … Ik overheers ? -Onze aardse geschiedenis reeds tegendeel bewees - tot nu toch-
Wij hebben zelfs zovele revoluties overleefd op deze aardbol ! Van 0 tot denkende wezens….
Onze uitdaging…. Doe verder ! (Hoe sneller hoe liever)
Ludo
21/12/2011 om 00:36
Excuseer? Wat zegt tabel twee nu juist???
De entiteit II? Wtf, is dat zoiets als Kim Jong II?
Nee, ik ben niet mee. Can someone clarify this for me? Tim?
21/12/2011 om 01:42
om in dit land een efficient economisch beleid te kunnen voeren moest dit land grondig hervormd worden.Daar waren alle Vlaamse partijen het over eens.Sommigen spraken zelfs over een copernicaanse revolutie.Maar de PS heeft getalmd en gewacht en gerokken omdat ze daar gewoon niet wilden veranderen.
Kijk , dat vind ik nu de belangrijkste vaststelling van 2011 ,dat de échte verandering er niet gekomen is.
21/12/2011 om 01:47
Met andere woorden: heel dat communautair gezever en tijdverlies, zal ons miljarden kosten. Met dank aan diegenen die zich aangesproken voelen.
21/12/2011 om 09:15
Een goede en duidelijke analyse die gemakkelijk te begrijpen is.Dat is iets anders dan die opiniestukken die vooral angst voor verandering verspreiden.
Als we maar dicht genoeg bij de afgrond staan zal iedereen wel bereid zijn om tot een oplossing te komen.Ik ben positief gestemd.
De “halsstarrigheid” van Duitsland is ook wel te begrijpen als je tenminste wat inspanning wil doen om de Duitsers te begrijpen.Ze zijn de grote betaalmeesters in de EU.Ze willen zoveel mogelijk garanties dat hun belastinggeld niet zinloos in een bodemloze put verdwijnt.
Ze hebben als geen ander EU land ervaring met geldverkwisting binnen hun eigen grenzen.D heeft nu minstens 1600 miljard € besteed aan zijn “Aufbau Ost”.Een groot deel van dat geld werd om veel verschillende redenen slecht gebruikt.D zit daarmee nu met een kater.
Ze willen niet dat dit nu op Europees vlak nog eens gebeurt.Elk land moet zelf eerst een beetje orde op zaken stellen.Daarna zal het wel vlotten.
Elk land heeft zijn eigenheid en in wederzijds respect gaan we er wel uit geraken.
Een beetje relativeren,wat humor en vooral een beetje harder werken zijn betere oplossingen dan staken en paniek zaaien.
21/12/2011 om 14:08
@ P. Smets
U heeft volkomen gelijk. We hadden beter allang gesplitst geweest dan waren we nu niet het slachtoffer van de PS met Michel Daerden die de pensioenen niet tijdig heeft aangepakt. (Zoals deze besproken vanmorgen op radio met André Decoster, hoogleraar Publieke Financiën aan de KU Leuven.) Het grootste probleem zijn niet de banken, die leningen aan de staat moeten terugbetalen! Het probleem is de vergrijzing en de medische kosten die deze meebrengen. Nu gaat bijna de identieke zelfde regeringspartijen dit even op een drafje regelen. (Zijn al jaren aan de macht) Zeggen dat de communautaire onderhandeling te lang hebben geduurd is ook waar. Men kan de grondwet en de rechten van de Vlamingen niet blijven schenden rond de taalgrens! Maar nu zeggen dat we deze besparingen daaraan hebben te danken is toch kortzichtig, wetende dat de Vlaamse overheid de enige was die een min of meer begroting in evenwicht heeft! (Lees de externe audits er maar op na.) Ik hoop dat morgen alle mensen jonger dan 40 jaar beseffen dat ze tegen zichzelf staken! Wie moet die pensioenen betalen? Waar is het geld dat naartoe van de mensen die recht hebben op pensioen? Waar zijn de politieke plannen? Welke toekomst bouwt men nu op voor de komende generatie? Maar met staken los je niets op. In plaats van op straat te lopen, zo men beter met ons ALLEN harder en langer gaan werken…. Pieter DM
21/12/2011 om 14:10
Met zijn open economie is België, gezien zijn beperkte schaalgrootte, hoe dan ook gedoemd om zijn sociaal-economische politiek af te stemmen op de grote omringende economieën. Het is dan ook een illusie te denken dat deze of gene regering daar veel kan aan veranderen (het zogenaamde debat over de tabelletjes dat we hebben gemist). Als België op een gegeven ogenblik een afwijkende politiek voert (zoals in het verleden is gebeurd) dat zal dat later hoe dan ook moeten worden rechtgezet of onze concurrentiepositie binnen de muntunie komt in het gedrang. Hervormingen dringen zich op, of men dat nu leuk vindt of niet.
Het is dan ook van het grootste belang dat er een coherent en krachtdadig sociaal-economisch beleid is zodat de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk worden aangewend. Vanaf het aantreden van de eerste paarse regering is van een coherent krachtdadig beleid geen sprake meer en vanaf 2007 tot nu heerste het immobilisme terwijl de wereld rond ons dramatisch is gewijzigd.
De oorzaak van dit immobilisme is in België grotendeels terug te brengen tot de communautaire tegenstellingen. Waar Vlaanderen, eenvoudig gezegd, voluit wil gaan om de nodige hervormingen door te voeren blijven de Franstalige politici, uit welbegrepen eigenbelang op de rem staan. Desnoods meer dan 500 dagen.
Uiteindelijk werd, tegen beter weten in, weer voor een typisch Belgisch compromis gekozen waar aan de grond van de zaak niet is geraakt. In weerwil van wat men wil laten geloven ligt het zwaartepunt (de eigenlijke beslissingsmacht) nog steeds bij de Federale overheid waar de communautaire tegenstellingen elk coherent beleid onmogelijk maken omwille van de verschillende visies en belangen. Ik zou niets liever hebben dan dat deze regering mijn ongelijk bewijst maar ik geloof nu éénmaal niet in mirakels.
Ik ben ervan overtuigd dat homogene bevoegdheidspaketten en, op termijn, verregaande responsabilisering van de gemeenschappen nodig is gezien de verschillende problemen en belangen. Dit heeft, wat mij betreft althans, niets te maken met enige nationalistische overweging noch met het feit dat ik denk dat in een meer zelfstandig Vlaanderen alle problemen plos(beter) zouden worden opgelost. Volgens mij is dit gewoon de noodzakelijke weg om als gemeenschap(pen) en als land tot het hoofd boven water te houden.
21/12/2011 om 18:18
En het cijfertje zal blijven dalen omdat er nu geen echte hervorming doorgevoerd zullen worden waarmee de koopkracht kan stijgen
Een hervorming zou zijn: Belastingvermindering voor bedrijven die effectief dingen produceren (in België). Voor handelszaken enkel indien hun investeringen gepaard gaan met aanwervingen.
Grondstoffen, voeding, energie en huisvesting zouden minder belasten moeten zijn, omdat deze anders toch doorgerekend worden aan de consument en zo kan de koopkracht niet groeien. Ze zouden wel enkel en alleen bepalend mogen zijn voor het berekenen van het indexcijfer. De rest moet eruit. Belast eerder meer de luxe artikelen.
Ecologische besparingen op grondstoffen, voeding, energie en huisvesting zou ik trachten te motiveren via een vermindering op de belastingaangifte.
Ik zal tot mijn 62ste blijven werken als ook gedurende 40 jaar de overheid een groei kan garanderen en er dan ook nog steeds werk is voor mij, geen probleem
21/12/2011 om 21:44
@ Pieter DM
Gewoonlijk.
Indien u, met wat goede wil, de lijst van Belgische ministers van pensioenen er even op nakijkt, zal u merken dat deze ministerportefeuille in het verleden niet alleen beheerd is geweest door PS-mensen, en zelfs niet alleen door Franstaligen. Als het echter van bepaalde Vlaamse partijen afhangt, zal er geen minister van pensioen meer nodig zijn, want dan zullen we zolang mogen werken totdat er gewoon geen gepensioneerden meer zijn.
De Belgische staatsschuld is, historisch gezien, altijd overwegend een interne schuld geweest. Het aandeel van de schuld in het BNP was trouwens aan het dalen vòòr de bankencrisis. Als de vergrijzing zo’n dringend probleem is (en dat is het), begrijp ik niet waarom u er tegen bent dat het nu snel gaat.
Begroting in evenwicht: allicht een andere discussie, maar de groeiprognoses die de Vlaamse regering hanteerde waren nog opportunistischer dan die van de federale regering. We zullen nog zien hoe die begroting in ‘evenwicht’ en vooral ‘evenwichtig’ is.
Rechten van de Vlamingen schenden: inderdaad, en omdat, historisch gezien, het vooral verfranste Vlamingen zijn die zich hieraan schuldig maken, begrijp ik niet waarom u dan meteen maar een bevolkingsgroep stigmatiseert.
Ik beweer ook niet dat we die miljarden verlies alleen dààraan zouden te danken hebben. Wat ik beweer is dat je met een stijf been nu eenmaal minder snel of helemaal niet vooruitkomt. En nu dat stijve been beslist heeft om uit de race te stappen, moet het inderdaad snel gaan.
Met vriendelijke groet
PS Overigens: ik ga niet staken: in het verleden niet, morgen niet en ook in de toekomst niet. Want, zoals het laatste jaar ten overvloede bewezen is, aan de kant gaan staan en maar wat roepen lost niets maar dan ook niets op.
22/12/2011 om 22:24
@ P.Smets
“Met andere woorden: heel dat communautair gezever en tijdverlies, zal ons miljarden kosten. Met dank aan diegenen die zich aangesproken voelen.”
De Belgische staatsschuld is een eigen leven beginnen te leiden in de 80-ger jaren van vorige eeuw. Het is dus niet dat “communautair gezever” dat aan de basis van die schuld ligt ligt maar de onkunde en/of onmacht van een paar generaties politici van de traditionele partijen.
27/12/2011 om 02:11
@ Chris
U is kennelijk één van diegenen die zich aangesproken voelt. Waarvan akte.
Nochtans is de brutoschuld van de Belgische overheid van 1993 tot 2007 teruggelopen van 134,1% tot 84,2% bbp. Als gevolg van de bankencrisis was die schuld eind 2008 terug opgelopen tot 89,6% bbp, en eind 2010 tot 97,5% bbp. Voeg daarbij meer dan 500 dagen met een stijf been rondlopen, bijgevolg een verlaging van de ratingbureau’s en dus een stijging van de langetermijnrente…..
Ik ben dat doemdenken van de Vlaams-nationalistische betonmolen méér dan beu aan het worden: mag ik u de lezing van een studie van ING (december 2011) in het kader van de economische toestand van België aanbevelen. Vermits ik hier geen externe links mag publiceren, een tip: ‘ING Focus: Is de Belgische schuld veilig?’
Met vriendelijke groet
28/12/2011 om 05:51
Dus nog 16.000.000.000 euro besparen? Privatiseer onmiddelijk de Nmbs, zeker de vrachtafdeling. Verkoop Dexia in stukjes, bijna elk kantoor apart, brengt het meeste op. Onmiddelijk een eenvormig werknemers- en klein zelfstandige statuut. Afschaffen senaat. Afschaffen provinciebesturen. Lonen openbare diensten (politie, douane, ivk enzovoort) drastisch naar beneden. Zware besparing in politiek bestuur van gemeenten. Er zijn gewoon veel te veel politiekers. Steenkoolcentrale in Antwerpen, zijn ze gek in de regering om dat te weigeren? Verpacht dan land en waterlopen om energie op te wekken; brengt misschien nog iets op. Wettelijk vastgelegd maximumloon, zijn we zeker dar de grootverdieners ook de beste managers zijn? Neen dus. Notionele interest koppelen aan investeringen. Verkoop van alle nationale belangen in banken en terugtrekken van de waarborgen. Alle subsidies afschaffen. Enz…