Wat was nu eigenlijk het belangrijkste feit van de afgelopen week, vanuit economisch oogpunt? Was dat de beëdiging van de regering Di Rupo 1 of was dat de ‘cruciale’ Europese top op het eind van de week? Wat het eerste betreft zijn er op sociaal- economisch vlak belangrijke beslissingen, of toch tenminste aanzetten tot beslissingengenomen die de volgende jaren hun invloed zullen doen gevoelen. Minder lang in de werkloosheid en langer werken, zo kunnen we het kort samenvatten.
De Europese top was er eens te meer één van de laatste kans. Althans zo werd hij voorgesteld. Het scenario was bekend: een dramatische opbouw door enkele tenoren, een rol die nu met verve werd gespeeld door Nikolas Sarkozy, een nachtelijke vergadering waarbij als vanouds woordvoerders van de hoofdrolspelers al hun talenten van spin doctors uit de kast halen, en vervolgens… een anticlimax.
Begrotingsunie
Tenminste voor de doorsnee waarnemer en zij die hoopten dat er een duidelijke boodschap zou komen om ‘de markten’ gerust te stellen. Of dat laatste het geval zal zijn is lang niet zeker. Voor de eurocraten en specialisten in Europees verdragsrecht daarentegen is deze top iets om duimen en vingers af te likken. Weer een nieuwe constructie erbij, en weer iets speciaals. Een ‘intergouvernemeel verdrag’. ‘Begrotingsunie’ bekt al wat lekkerder en zegt waar het over gaat: de lidstaten zullen op straffe van boetes een strak begrotingsbeleid moeten voeren. Moeten het principe van een evenwicht op hun begroting zelfs als principe inschrijven in hun grondwet. Benieuwd hoe dat in de praktijk zal verlopen. Grondwetswijzigingen overal?
Het grote voordeel van zo’n nieuwe constructie is wel dat er geen heus nieuw verdrag nodig is. Dat zou een bijna onhaalbare kaart zijn met 27 lidstaten die een nieuw verdrag moeten laten ratificeren door al hun parlementen. Bovendien zullen enkele lidstaten zoals in het verleden referenda moeten organiseren, met alle risico’s van dien. Zie de referenda over de Europese grondwet in Nederland en Frankrijk. Sommige lidstaten zoals Ierland zijn grondwettelijk verplicht om een referendum te organiseren en weer andere doen het bijna automatisch, zoals Denemarken. Als het dan ‘nee’ wordt moet er wellicht weer aan dat verdrag worden geprutst om het uiteindelijk toch goedgekeurd te krijgen. Kortom, doffe ellende die de regeringsleiders zich wilden besparen.
Di Rupo betreedt de Europese arena
De mediaspots op het Europese gewoel deden de eedaflegging van Di Rupo 1, nochtans maar een paar dagen eerder, al bijna verbleken. Di Rupo is als socialistisch premier een van de uitzonderingen in een gezelschap dat voor de rest conservatief of centrumrechts is. De kersverse Belgische premier liet niet na erop te wijzen dat naast budgettaire discipline er ook aandacht moet worden besteed aan economische groei en dat ook de solidariteit niet uit het oog mag worden verloren.
Begrotingsdiscipline in tijden van recessie zou de economische toestand wel eens kunnen doen verslechteren. Het gevaar bestaat dat we in een neerwaartse economische spiraal terecht komen met meer werkloosheid en meer bedrijfssluitingen tot gevolg. Merkwaardig genoeg wijzen ook Angelsaksische analisten, die meestal niet van al teveel socialistische sympathieën kunnen worden verdacht, op dit recessiegevaar. Voor hen moet budgettaire discipline gepaard gaan met een aangepast monetair beleid, lees: de centrale bank moet als de nood het hoogst is de teugels wat vieren.
Over naar Frankfurt
Waarbij alle blikken naar de Frankfurt draaien. Zal de ECB bereid zijn om soelaas te brengen? Lang niet vanzelfsprekend. De rente werd mondjesmaat verlaagd, maar in tijden van dreigende of echte recessie is dat niet meer dan normaal. Daar zaten ‘de markten’ niet echt op te wachten.
En dat de ECB geld zou gaan ‘bijdrukken’, meer geld in het economische systeem zou willen pompen is helemaal uitgesloten. De donkere wolken zijn na deze ‘cruciale’ Europese top misschien alleen nog maar dikker geworden.
Guy Janssens
(De auteur is eindredacteur en presentator van De Vrije Markt, het sociaal-economisch magazine.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de gewijzigde regels - mod
10/12/2011 om 07:13
Volgend jaar komt Hollande erbij en over 2 jaar is het de beurt aan Merkel om op te stappen.. Het kan vlug gaan in de politiek.
Dan is het weer een socialistisch Europa.
Dat is democratie
10/12/2011 om 08:31
Een evenwichtig geschreven stuk.
Eerst en vooral moest Di Rupo eigenlijk nog de goedkeuring van het parlement krijgen en zich tot dan “onzichtbaar” opstellen, maar wat moest hij dan? Of beter: wie moest er dan gaan om België te engageren om hun neus in dezelfde richting te laten wijzen als de rest van de Europese Unie? Leterme die al vertrokken is? Di Rupo heeft België dus geëngageerd om een conservatief/liberaal beleid te voeren met een sociaal tintje, vandaar dat zijn Nederlandstalige persberichten door Open VLD geschreven konden zijn?
Op korte termijn zal er niet veel anders mogelijk zijn dan de ECB de staatsschuld van landen in moeilijkheden op te laten kopen, wat er eigenlijk op neerkomt dat we via een omwegje over “eurobonds” beschikken, maar Duitsland heeft zeker een punt dat ook moet gekeken worden naar de toekomst, om het omzeilen of domweg negeren van het verdrag van Maastricht automatisch te sanctioneren omdat de huidige sancties niet volstaan. Dat het Europees parlement erbij staat en ernaar kijkt zonder in te mogen grijpen is een bedenkelijke zaak.
10/12/2011 om 10:15
Gelukkig verdwijnen ook de allerdikste wolken.
10/12/2011 om 12:51
Hopelijk wordt de visie van Noel D snel bewaarheid.
Dan kan er, hopelijk, ook over een “sociale unie” gesproken worden, waar het welzijn van ménsen op de eerste plaats komt.
Dus iets waar niet alleen de Vrije Markt, de Financiële Markt, Traders, Speculanten, Banken en Rating Agencies het voor het zeggen hebben en zichzelf vet mesten.
Het gegeven alleen al dat regeringsleiders “angst” hebben om een nieuw verdrag via een referendum aan hun bevolking voor te leggen, bewijst alleen maar dat ze Europa nooit goed uitgelegd hebben aan hun bevolking, waarschijnlijk te wijten aan hun eigen onkunde, of schuldig verzuim.
Een Europa dat willens willens nillens “opgelegd” moet worden, is een teken aan de wand dat de hele constructie de verkeerde richting uitgaat.
Politiek die niet gedragen wordt door de bevolking, is geen “politiek” maar ruikt naar dwinglandij.
Europa is er voor de mensen, en niet andersom.
.
10/12/2011 om 22:05
De evolutie van de afgelopen maanden en vooral de laatste weken bevestigen dat we afstevenen op dat waar de ‘mainstream’ media niet over durven (mogen) spreken, nl. de nieuwe wereld orde. Ik hou niet van deze omschrijving omdat er nogal wat negatieve en clichématige aspekten aan verbonden zijn maar feit is dat wat Europa overspoelt, haast niet meer te vatten valt met de gewone logica.
Het lijkt mij allemaal deel van een uitgelokt en uitgekiend scenario waarbij miljoenen mensen in de ban gehouden worden door een machtige elite. En kijk….stap voor stap drukken ze hun agenda erdoor, in Europa is het de ECB, in Amerika de Federal Reserve.
Het is angstwekkend om te constaren dat het gebeurt onder onze neus. We staan erbij en zijn murw van de complexiteit en de snelheid waarmee onze wereld verandert. En onze nieuwe premier…ach, hoe sympathiek om die vulpen terug te willen geven na ondertekening en wat had hij honger zeg.
Er broeit iets in de wereld.