Het Europese stof is enigszins neergedwarreld. De bladeren doen hetzelfde en wellicht zal de herfstvakantie wat rust scheppen in de Europese gemoederen. Het geweld rond de euro van de afgelopen dagen is ook vanop de zijlijn maar daarom niet minder scherp in de gaten gehouden door de landbouwsector en de vakbondswereld.
Gegarandeerde minimumprijzen
Landbouw is, na staal- en steenkool, het allereerste Europese beleidsterrein. In de jaren vijftig al werd beslist om de landbouwsector, de ‘primaire’ sector in economische termen vanuit Europa te gaan besturen. Uitgangspunt was de bekommernis om in het naoorlogse Europa de Europese bevolking een gewaarborgde voedselvoorziening te bezorgen. Niet evident want de Verenigde Staten stonden klaar om vanop hun eindeloze graanakkers desnoods te hele wereld te gaan voeden.
De Europese productie moest dus opgepompt worden en dat gebeurde door de boeren gegarandeerde minimumprijzen te gaan bieden voor een producten als melk, graan en rundsvlees. Zakte de prijs onder dat minimum, dan werden de overschotten opgekocht. Zo ontstonden de destijds legendarische melkplassen en graanbergen. De Europese begroting was voor drie kwart een landbouwbegroting.
60 miljard euro
Die tijden van voedseloverschotten zijn voorbij en de landbouwpolitiek is hervormd. Maar toch neemt landbouw nog altijd zo’n veertig procent van de totale begroting voor zijn rekening, of een kleine 60 miljard euro per jaar. Veel in verhouding tot de totale begroting. Weinig als je het afzet tegen de ‘reëel bestaande’ begrotingen van alle lidstaten samengeteld.
De Europese begroting voor 2011 bedraagt ruwweg 140 miljard euro. Voor 27 lidstaten. Dat is ongeveer de grootte van de hele Belgische begroting, inclusief die van gewesten en gemeenschappen, voor hetzelfde jaar. Zeggen dat Europa een mastodont of een superstaat aan het worden is, is dus onzin als je het puur vanuit begrotingsstandpunt bekijkt. Om dan nog maar eens de stilaan afgezaagde vuurwapenvergelijkingen van afgelopen week uit de kast te halen: een begroting van 140 miljard voor 27 lidstaten is een waterpistooltje.
‘Het aandeel van landbouw in die begroting mag zeker niet verminderen’ zegt Piet Vanthemsche van de Boerenbond. ‘In tegendeel, de Europese begroting moet meer middelen krijgen om ook te wegen op andere beleidsdomeinen dan landbouw’. Vraag is of in tijden van saneringen alom het een haalbare kaart is om te proberen meer geld naar Europa te sluizen, laat staan dat er zou kunnen worden gepraat over een Europese belasting.
Nationaal versus Europees
Om beleid te voeren heb je geld nodig. Destijds is beslist dat landbouw een vrijwel exclusief Europees beleidsdomein zou worden waar voldoende financiële middelen tegenover moeten staan. Voor vrijwel alle andere belangrijke beleidsterreinen komt Europa wel regulerend tussenbeide, maar de financiële middelen komen uit de nationale (of regionale) begrotingen.
Neem staal en steenkool. In feite werden die oude industriesectoren al ‘geëuropeaniseerd’ voor er van de Europese Gemeenschap, laat staan van de Europese Unie, sprake was. Dat gebeurde al in de vroege jaren vijftig, met de oprichting van de EGKS. De toenmalige Hoge Autoriteit, voorloper van de Europese Commissie, had de bevoegdheid om in te grijpen als er overproductie was of als nationale staten hun eigen staal-en steenkoolproductie teveel gingen subsidiëren. Dat beleid ging niet gepaard met Europees geld. Integendeel zelfs, die zware sectoren moesten het met minder en liefst met helemaal geen overheidsgeld doen. ‘Less is more’ avant la lettre. Dat leidde in de jaren tachtig van vorige eeuw tot kaalslag in de traditionele oude industrielanden van Europa, die ook de stichtende landen van de Europese Gemeenschap waren.
Er is de afgelopen dagen met duizenden en tienduizend, om niet te zeggen miljoenen en triljoenen euro’s in het rond gezwaaid tot je er helemaal duizelig van werd. Geen mens die nog wijsraakte uit die – vaak ook nog eens verkeerd gebruikte - cijferterminologie. Het gaat om geld dat bedoeld is om armlastige nationale staten, dus nationale begrotingen overeind te houden en om nationale schulden te helpen financieren die in de loop van de afgelopen decennia zijn gemaakt, onder meer om sectoren als staal en steenkool op een sociaal aanvaardbare manier af te bouwen. De schulden zijn nationaal opgebouwd, niet Europees. De Europese begroting, hoe klein ook, heeft alvast één groot voordeel tegenover de nationale begrotingen: ze moet elk jaar in evenwicht zijn zodat er ook geen Europese schuld wordt opgebouwd. Soms worden er toch lessen getrokken uit het verleden.
Guy Janssens
(De auteur is presentator en eindredacteur van De Vrije Markt.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
31/10/2011 om 16:20
feit blijft dat de EU burger nauwelijks inspraak heeft in die begroting. Tot er iets aan het democratisch deficit van de unie is gedaan, mogen er geen bijkomende bevoegdheden of extra geld naar deze monsterstaat-in-wording gaan.
01/11/2011 om 09:05
@ Thomas Dekkers - De Vlaming heeft zelfs helemaal geen inspraak in de Belgische begroting. Er moet dus dringend iets gedaan worden aan het democratisch deficit in België waar de meerderheid geen meerderheid is, niet in de wetgevende macht en niet in de uitvoerende macht.
03/11/2011 om 09:51
Al is het juist dat we geen zicht of inspraak hebben in het Financieel beleid van Europa, toch was het een goede beslissing om Belgie in de Eurozone te laten stappen. Indien de regering toendertijd dit niet had gedaan, was Belgie er slechter af dan Griekenland. We hebben daarvoor ook al vroeger moeten besparen.
Er is echter een zwaar verschil met Griekenland. Volgens de heer Reynders was HIJ ervan op de hoogte dat Griekenland valse cijfers had ingediend om lid te kunnen worden van de Eurozone, Hier had de heer Reynders - indien hij (misschien ook anderen) dit wist - zijn verantwoordelijkheid moeten nemen. Wie vals speelt verdient het niet in de Eurozone te komen. Het was en is een verantwoordelijkheid van Griekenland en de toenmalige ministers.
Men kan sceptische verklaringen afleggen maar men moet weten dat iedere openbare verklaring van een volksvertegenwoordiger van het Europees Parlement - inzonderheid de heer Verhofstadt - aanleiding geeft tot ongerustheid op de markten. Dat men vlug een onderonsje moet houden met de premier van het Verenigd Koninkrijk is onverantwoord.Zij zijn geen lid van de Eurozone waardoor ze zichzelf hebben uitgenodigd om geen uitleg te moeten krijgen.
Dat ons land de buikriem voor de tweede keer zal moeten toetrekken is voor een groot deel te wijten aan de liberaal-socialistische regeringen die volgden op de toetreding tot de Eurozone. Het kon niet op en de gratis-politiek van die tijd was een verspilling van geld en geloofwaardigheid. Financieel gratis was en is een miskleum die leidde tot verspilling waar we nu en morgen de gevolgen van zullen dragen.
Europa zelf moet ook besparen. Zo is het verhuizen van Brussel naar Straatsburg en omgekeerd is een verspilling van tienduizenden euro’s. Hoeveel leden van het Europees Parlement zijn er aanwezig bij parlementaire zittingen. We zien teveel lege stoelen. Is het betaald worden zonder te werken? Wat een verspilling!!
08/11/2011 om 11:24
Beste,
Politiekers meerderheden maken hun wetten op, ten dienste, voordele en naar wens van de Bedrijven, Kapitalisten.
Voorbeeld: Mr Filip Van Rossem bevestigd dat Ex Premier Guy Verhofstadt ( nu in Europees Parlement als Voorzitter van de Liberalen) en zijn toenmalige kabinetsschef Mr Luc Coene ( nu Voorzitter van de Nationale ban), hebben het Failliet van Sabena veroorzaakt, door het akkoord met Swisair ( Zwitserland) te ondertekenen in ‘t Historia hotel.
Hierdoor werdt “Sabena”, failliet verklaard en verloren massas mensen hun werk .
Mr Luc Coene : Scholde het toenmalig personeel uit voor “crimineel”.
Slotsom: Wie kapitaal zat heeft, dicteren hoe het moet en beroven voortdurend de laagste in rang ( arbeiders) die alzo: ” arm ” en ” dakloos” worden.
In Zweden wordt het verboden een mens: van oudere leeftijd, te ontslaan, in België niet.
Hoe lager in rang, hoe minder netto loon men ontvangt en overhoudt, hoe meer belastingen men moet betalen : 33% op € 1800,00 Brutto loon.
Loonopslagen in % brengt verschrikkelijk meer op voor hen die miljoenen euro’s krijgen als loon, terwijl een brood niet meer kost voor deze kapitalisten dan voor een gewone arbeider, daarom:
Opslagen in vast bedrag, dat voor iedereen gelijk is en belastingsschalen aanpassingen, naargelang hun inkomen ( hoe meer inkomsten, hoe duurder % men belastingen moet betalen) met uitzondering voor mensen die maximaal € 1800,00 brutto ontvangen: geen belasting ( gezien de huidige levensstaat onkosten).
M.v.g: jean.
11/11/2011 om 16:11
>Europa zelf moet ook besparen. Zo is het verhuizen van Brussel naar Straatsburg en omgekeerd is een verspilling van tienduizenden >euro’s. Hoeveel leden van het Europees Parlement zijn er aanwezig bij parlementaire zittingen. We zien teveel lege stoelen. Is het >betaald worden zonder te werken? Wat een verspilling!!
Iedereen in de EU wilt met die verhuiskermis stoppen (zeker de parlementsleden), maar enkel de Fransen willen niet. Tenzij met grote compensaties, u had het al geraden. Wat de lege stoelen in het parlement betreft: het meeste parlementaire werk wordt in de commissies gedaan, dus ik ben blij dat er niet veel parlementsleden tijd hebben om naar eenzijdige verklaringen te luisteren.