Vanaf 1 januari mogen pluimveehouders geen legkippen meer houden in zogenaamde legbatterijen. Dat verbod staat in een Europese richtlijn uit 1999. Toch zal zeker een pluimveehouder op vijf in ons land de deadline niet halen. Ook in 11 andere landen wordt de deadline niet gehaald. Pluimveehouders uit landen die wel op tijd omgeschakeld zijn naar de nieuwe systemen vrezen oneerlijke concurrentie.
De richtlijn in 1999 kwam er onder druk van dierenwelzijnorganisaties en consumentenverenigingen. In legbatterijen hebben kippen nauwelijks plaats. Daarom worden vanaf 1 januari alleen zogenaamde “verrijkte kooien” toegelaten, die meer bewegingsruimte geven, of “volière-systemen”, waarin kippen nog meer vrijheid hebben.
Erg duur
Pluimveehouders kregen ruim 12 jaar de tijd om zich aan te passen. Toch heeft niet iedereen dat gedaan. Er zijn verschillende verklaringen voor. Lange tijd hebben landbouworganisaties geprobeerd om de deadline te doen uitstellen.
Investeringen in een kippenbedrijf zijn erg duur. 23 euro per kip, wat de prijs voor een nieuwe installatie van 100.000 euro algauw doet oplopen tot 2 miljoen euro. Veel pluimveehouders hebben nog een lening van 20 jaar lopen, en zagen zo’n nieuwe investering niet zitten. Bovendien heeft ook de financiële crisis zijn impact: banken geven minder makkelijk leningen dan vroeger.
De winstmarges in de sector staan ook onder druk door de lage eierprijs. Er is goedkope import van eierproducten van buiten de Europese Unie (waar de strenge Europese normen niet gelden) die voor sterke concurrentie zorgt. Veel pluimveehouders twijfelden dus lang of ze nog een nieuwe investering gingen doen. Sommigen gaan stoppen, anderen zullen de deadline van 1 januari niet halen.
Minister van Dierenwelzijn Onkelinx heeft een brief gestuurd naar alle pluimveehouders: wie op 1 juli van volgend jaar niet klaar is, moet zijn bedrijf sluiten. De Vlaamse overheid subsidieert de bouw van nieuwe installaties (8% van de kosten van een verrijkte kooi, 18% voor volière-systemen).
Handelsverbod
Volgens de Europese Commissie zullen 12 landen de deadline niet halen. De Britse National Farmers Union is hierover niet te spreken. In Groot-Brittannië hebben de pluimveehouders 400 miljoen pond geïnvesteerd in nieuwe installaties, en zal iedereen op tijd klaar zijn. Zij vrezen voor oneerlijke concurrentie met eieren afkomstig uit legbatterijen, die 10 procent goedkoper zijn.
Ze vinden dat de Europese Commissie een handelsverbod in zulke eieren moet toelaten: eieren uit legbatterijen zouden niet meer naar andere Europese landen mogen worden uitgevoerd. De Britten viseren vooral exportlanden zoals Polen. De Europese Commissie onderzoekt de eis. Zeker is dat ze op 1 januari lidstaten (zoals België) die niet klaar zijn, in gebreke zal stellen. Wat er vanaf dan met de “illegale eieren” moet gebeuren wordt donderdag besproken op de vergadering van Europese landbouwministers in Luxemburg.
Scharreleieren
Overigens komen eieren uit legbatterijen al lang niet meer in de winkelrekken terecht. Grote warenhuizen verkopen alleen nog (duurdere) scharreleieren.
De eieren uit legbatterijen zijn bestemd voor koekjesfabrieken en andere grote afnemers. In Vlaanderen zijn er zowat 6 miljoen leghennen, in Wallonië slechts 1,3 miljoen.
Rob Heirbaut
(De auteur is Europaspecialist van onze nieuwsredactie)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
17/10/2011 om 10:23
Je kunt ook op wikipedia kijken, maar toch kan ik het niet laten. Kippen zijn heel knappe, fascinerende dieren. Ze maken wel 30 verschillende kakelgeluidjes waarmee ze communiceren, ook tegen het ongeboren kuiken in het ei. Er is een hiërarchie onder kippen, de zogenaamde pikorde. Die bepaalt welke kip het eerst voedsel mag pikken. Een kip kan wel van 100 andere kippen de plaats op de pikorde onthouden. De nieuwe wet is een verbetering, maar nu nog stelt het niet veel voor. Een kip leeft gewoonlijk 6-7 jaar, maar een legkip wordt maar 2 jaar oud. In de legbatterij worden legkippen geslacht na een jaar, waarbij de dieren dan al ziek zijn en nog nauwelijks pluimen hebben. In de huidige legbatterijen zitten ze met tot 18 op 1 vierkante meter. Om te vermijden dat ze elkaar pikken, wordt de snavel geknipt of weggebrand. Ze hebben geen nesten, zitstokken of stofbaden en ontwikkelen pootverwondingen en stereotiep gedrag. De nieuwe ‘verrijkte kooien’ zijn 5cm hoger dan de vorige, er is ongeveer 27cm op 27cm oppervlakte per kip.
Als kippen hierdoor duurder worden, dan moet Europa maar protectionistische maatregelen nemen tegen invoer uit landen waar kippen nog slechter gehouden worden.