Twee patroonsorganisaties streden deze week voor aandacht in het mediazonnetje. Het VBO, de deftige patroonsorganisatie die nog altijd fier een ‘B’ torst in zijn naam (en tussen haakjes de enige patroonsorganisatie is die zich de afgelopen jaren geen nieuwe en hippere naam heeft aangemeten – vakbonden zijn per definitie wat klassieker in hun naamgeving), het VBO dus haalde van de week de enigszins omstreden Duitse ex-topman van Volkswagen Peter Hartz naar ons land. Op hun colloquium van de afgelopen week over de activering van vijftig-plussers kwam Peter Hartz vertellen hoe ze het in Duitsland aan boord hebben gelegd om de activiteitsgraad op te trekken.
Hartz, voormalig topman van Volkswagen, werd een kleine tien jaar geleden aangetrokken door bondskanselier Schröder om de Duitse arbeidsmarkt te hervormen. De commissie die zijn naam droeg werkte een aantal plannen die zijn naam droegen: Harz I, II, III en IV. De maatregelen werden doorgevoerd ondanks grote protesten van de vakbonden en massale betogingen. Een van de meest omstreden maatregelen was de beperking van de werkloosheiduitkering in de tijd. Een zeer gevoelig punt, ook bij ons.
Snel-weg wetten
De kernboodschap van het VBO-colloquium was dat het kapitaal van vijftigplussers niet zomaar bij het grof vuil mag worden gezet. Prof. Luc Sels van de KUL leverde de cijfertjes om de stelling van het VBO te onderbouwen dat we met zijn allen te vlug met (pre)pensioen gaan.
Tussen 2010 en 2015 verlaten zo’n half miljoen oudere Belgen het actieve arbeidsleven. Als de regering niets doet verlaten in diezelfde periode een derde meer vijftigplussers de arbeidsmarkt dan in de afgelopen vijf jaar. Bovendien, zegt Sels, is er wel een daling van het aantal vijftigplussers dat op brugpensioen wordt gestuurd, maar die zie je dan wel in de werkloosheid terecht komen. Dus per saldo gaat de toestand er volgens Sels niet echt op vooruit.
Luc Cortebeeck van het ACV relativeert: “Wij zien toch dat er jaarlijks zo’n 40.000 werknemers bijkomen in de groep van de vijftigplussers. Wij stellen vast dat hoe langer hoe meer mensen in die groep aan het werk willen blijven.”
Karel Van Eetvelt van UNIZO vult aan: “Er zijn bedrijven die moeite hebben om vijftigplussers aan te werven en die daar ook een beetje schrik van hebben. Anderzijds zijn er ook vijftigplussers die zelf liever stoppen met werken”.
Moeilijk dilemma
Alle werkgeversorganisaties willen het brugpensioen weg. Maar een studie van de Vlaamse administratie, gepubliceert in De Tijd, toont aan dat de Vlaamse bedrijven maar wat happig zijn om van het systeem gebruik te maken bij herstructureringen.
Van de bedrijven die de afgelopen twee jaar een herstructurering hebben doorgevoerd –zeg maar mensen hebben moeten ontslaan – deed bijna de helft een beroep op brugpensioen om de pil te vergulden. En dat brugpensioen wordt dan vaak al toegekend vanaf 50 of 52 jaar. Behoorlijk jong dus. “Logisch” zegt Karel Van Eetvelt. “Een instrument dat bestaat zal altijd worden gebruikt. Het brugpensioen is destijds juist gecreëerd om herstructureringen op te vangen”.
Donkere wolken
De studie van Sels gaat nog uit van de optimistische stelling dat er de volgende jaren banen zullen bijkomen. UNIZO is wat dat betreft somberder gesteld. De organisatie die de kleine en middelgrote bedrijven groepeert zien de donkere wolken boven ’s lands economie samentrekken. Het vertrouwen bij de middenstanders gaat er sterk op achteruit: de helft van de KMO’s is negatief over de economische situatie en een kwart is negatief gestemd over de situatie van het eigen bedrijf.
Vandaar de opvallende oproep van negen werkgeversorganisaties aan de formateur die in de Standaard werd gepubliceerd met daarin de eis om niet toe te geven aan de verleiding om teveel nieuwe belastingen te gaan heffen. 80 procent bezuinigingen, 20 procent nieuwe lasten, dat vinden de werkgevers een redelijke verdeling. Voor vakbondsleider Luc Cortebeeck is dat wellicht een te zware inlevering. Wordt allicht vervolgd aan de politieke onderhandelingstafel.
Cijfers waarmee je alle kanten uit kan
Merkwaardig waren de cijfers over de loonkostenevolutie in de Europese landen, waar Eurostat mee voor de pinnen kwam. Die toonden aan dat het afgelopen jaar de loonkosten sneller gestegen zijn in buurlanden Duitsland en Frankrijk dan in België. Hoezo, wij waren toch altijd de kampioenen van de loonkostenstijging als gevolg van onze index?
Even afwachten wat die cijfers waard zijn, relativeert UNIZO. De echte geloofwaardige cijfers over onze loonkostenevolutie in vergelijking met die in de buurlanden komen pas in november en dat zijn de cijfers van de Centrale Raad voor het bedrijfsleven. Wat Duitsland betreft zou die sterke stijging te maken hebben met een inhaalbeweging. Enerzijds is er krapte op de arbeidsmarkt waardoor looneisen sneller worden gehonoreerd. Anderzijds is er de afgelopen jaren een politiek van lage lonen gevoerd waar de vakbonden gericht tegen geageerd hebben en die nu blijkbaar resulteert in het optrekken van het loonpeil in sommige sectoren. En dat zonder dat de Duitsers een systeem van automatische koppeling van lonen en wedden aan de index kennen.
De Duitse vakbonden slagen er blijkbaar in om ook zonder die koppeling de koopkracht van de werknemers op peil te houden. Interessant gegeven voor de indexdiscussie in eigen land.
Guy Janssens
(De auteur presenteert het sociaaleconomische magazine De Vrije Markt)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
24/09/2011 om 10:38
Van Eetvelt liegt dat het kraakt.
Gedurende 10 jaar werden 50plussers gewoon buitengekieperd, met of zonder reden.
Benieuwd naar de nieuwe RVA / VDAB statistieken over tewerkstellingen van 50+’s in de eerstvolgende maanden!
50+’s die het nog aandurven om te solliciteren, krijgen steevast reacties zoals:
“….Ons bedrijf apprecieert ten zeerste uw kennis en ervaring. Toekomstgericht echter, beantwoordt uw profiel niet aan de verwachtingen en daardoor niet in onze bedrijfsstrategie. Wij wensen u veel succes in uw zoektocht naar een gepaste functie en danken u voor de interesse die u in ons bedrijf betoonde …”
Ik nodig iedereen uit om de “geroemde Peter Harz akkoorden” eens door te nemen.
Door dit “wondermodel” zal Duitsland al de werknnemers van de EU in een dwangbuis van armoede wringen.
Inmiddels worden Duitse vakbonden langzaam wakker en komen tot het “inzicht” dat dit langer leefbaar noch houdbaar is.
En plots, als bij wonder, geloven de patroonsorganisaties de officiële statistieken niet meer als die aantonen dat de loonkost in Duitsland en Frankrijk hoger liggen dan in België.
Moet er nog zand zijn?
24/09/2011 om 14:26
De auteur haalt slechts eventjes de Hartz-plannen aan. Hij doet dit evenwel zonder deze ook maar eventjes toe te lichten, behalve dan dat de werkloosheid in de tijd beperkt werd.
Om zelf een oordeel te kunnen vormen, vraag ik hem om in een volgende bijdrage een duidelijker overzicht te geven.
24/09/2011 om 15:16
Mensen werken graag … maar het “alles of niets” is er teveel aan. Een basisinkomen voor iedereen en vrijheid van wonen, werken en handel drijven voor alle mensen en niet enkel voor een elite marginalen aan de top…
dan is het vastleggen van een pensioenleeftijd totaal overbodig!
Vooral voor wie geen voltijdse baan meer ziet zitten en voor mensen met beperkingen, brengt het recht om losse jobs te doen weer wat vooruitzichten… dit is geen zwartwerk, dit is welzijn.
25/09/2011 om 10:36
In de private sektor is het pensioenprobleem opgelost aan het geraken. De mensen beginnen door te hebben dat ze op hun 60ste van de staat maar 800 euro in de maand pensioen krijgen en besluiten voor zichzelf te blijven doorwerken van miserie tot ze erbij neervallen. De brugpensioen leeftijd moet niet worden opgetrokken. De mensen blijven van miserie voortwerken. Intussen gaan de ambtenaren in vervroegd pensioen tegen 80 procent van hun wedde en dat mestal vanaf 55 (brandweer, politie, leger, onderwijs etc.) en rentenieren voor bedragen van 1800 en meer en krijgen na hun pensioen nog elk jaar opslag tot aan hun dood zodat het voordeel na de pensionering elk jaar nog groter wordt De volgende regering gaat de belastingen voor de mensen in de private sektor verhogen (bvb. belasting voor de firmawagen, want ambtenaren hebben geen firmawagen) om de privileges van de ambtenaren in stand te houden,want de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Die zogenaamde sterkste schouders zijn al lang de sterkste schouders niet meer. De ambtenaren moeten 10 % minder uren werken voor 10 % meer loon en een 30 % hogere personeelsbezetting (werkritme, kosten) dan in de private sektor en krijgen als wiedergutmachung voor zoveel ondrecht dubbel zoveel pensioen. Intussen gaan de helft van de pensioenuuitgaven naar de ambtenaren die 20 % van de pensioenbevolking uitmaken. Dit is wat de statistieken zeggen. Want de werkelijkheid is dat de pensioen van de ambtenaren jonger dan 60 een andere naam dragen (onderwijs bvb terbeschikkingstelling) en dat de bedragen voor de ambtenarenpensioen in werkelijkheid ruim meer dan de helft van de pensioenuitgaven uitmaken. De reden waarom de klassieke partijen altijd maar minder stemmen halen is dat de mensen in de private sektor doorhebben dat zij hun bevriende ambtenaren bedienen en hun kiezers in de private sektor in de kou laten staan. De NVA is hier heel slim op aan het inspelen en blijft maar hameren : de hoogste belastingen en de laagste pensioenen, totdat de volledige private sektor zelfstandigen en werk nemers (samen goed voor 80 % van de kiezers) allemaal voor hen stemmen.
25/09/2011 om 14:00
Allemaal mooi en goed, maar wat heb je aan die mooie woorden als de meeste bedrijven, op enkele witte raven na, het gewoonweg vertikken 50-plussers in dienst te nemen en liever 20-ers aanwerven en (duur) opleiden, die na drie jaar het bedrijf weer op eigen initiatief verlaten?
25/09/2011 om 15:38
Tegengestelde signalen bij de vleet of het VBO die enkel haar eigen vervalste statistieken wil geloven.
Maar welke statistische cijfers lees ik op de site van het FOD? 23.614 jobs verdwenen door 9.570 faillissementen!
“In het jaar 2010 gingen in België in totaal 9.570 bedrijven failliet, een stijging met 1,6% in vergelijking met 2009. Deze faillissementen hadden tot gevolg dat 23.614 jobs verloren gingen. In totaal verdwenen 14.514 voltijdse betrekkingen (61,5%) en 5.857 deeltijdse (24,8%), 3.243 loontrekkende werkgevers (13,7%) verloren hun job”. Wat is nu de oorzaak van die miserie? Slecht bedrijfsbeheer? Oneerlijke concurrentie door zwartwerk? Door schijnzelfstandigen?Teveel oneerlijke concurrentie door import-goederen op onze markt van Belgische vestigingen in China? Onze oudere werknemers hebben een te vroege activiteitsvervaldatum?Onze “the sky is the limith” lonen? Neen die hoge belasting op onze lonen heeft het gedaan, maar wat kunnen onze oudere of jongere werknemers daaraan doen, dat men hun lonen teveel belast in dit schetegroot Belgie met zes regeringen? Waarom deze hoge belastingen? Om onze 119.856 bruggepensioneerden te kunnen betalen? Of om ook daarbij nog de 71.394 werklozen onder de 25 jaar te kunnen betalen? Want dit is de schande van ons land, men geeft de toekomst geen kansen wegens te weinig ervaring en ook al te kostelijk, daar zouden de debatten moeten over gevoerd worden. Over eerst hoe onze 71.394 werkloze jonge mensen aan werk te helpen, vervolgens prioritair werk maken van de daarop volgende leeftijdsgroepen, om uiteindelijk die 475.247 mensen uit de werkloosheidsval te helpen. Dus zolang deze wantoestand blijft bestaan, is praten over grijsaards langer te doen werken, te kostelijke oudere ervaren werknemers in dienst nemen of over weeral die concurrentiepositie handicap door die gemanipuleerde indexkoppeling van onze lonen en wedden, niets meer dan hypocriete bla bla van enkele maatschappelijke en economisch bevoorrechte burgers.
26/09/2011 om 00:02
als de werkgevers meer 50tig plussers aan de slag wil dat ze dan aangepaste jobs voorzien
het aantal werklozen in Duitsland bedraagt nog altijd 3.6 miljoen en dus 8.2 procent en men verwacht zelfs een sterke stijging ten gevolge van een tijdelijke maatregel van werktijdverkorting die binnenkort wordt afgeschaft
Vlaanderen telt 7.7% werklozen dus de werkloosheidsuitkeringen in tijd beperkingen lost het probleem toch niet echt kijken we naar Spanje waar de werkloosheid ook beperkt is in tijd dan ziet men daar een werkloosheid van 20%
het werkloosheidsprobleem oplossen zal echt meer creativiteit vergen dan gewoon mensen het mes op de keel zetten.Trouwens als men wil dat een job een garantie is om uit de armoede te geraken dan moet men zien dat de verloning hiervoor ook toereikend is
als men minder werklozen wil dan moet men jobs creeëren die hiervoor toereikend zijn.Het heeft echt geen nut van vacatures te openen voor ingenieurs als je werklozen hebt met enkel een middelbaar diploma en effe omscholen zal zeker niet lukken
26/09/2011 om 08:22
Ik moet zeggen dat ik in het bedrijf waar ik werk toch vaststel dat de leeftijd van de vroegste uittreders opgeklommen is van midden 50 tot begin 60. Maar eens die kaap bereikt, gaat het snel. Op de bijna 2000 werknemers is er niemand boven de 63.
26/09/2011 om 10:26
Ik heb, bij wijze van proefondervindelijke test, de laatste 3 maanden, expliciet 38 maal gesolliciteerd, alhoewel ik reeds 1,5 jaar met vervroegd pensioen ben.
In mijn “rugzak” (het paradepaardje van Van Eetvelt en anderen) draag ik 38 jaar ononderbroken tewerkstelling, waarvan 25 jaar in een kader functie met quasi nul afwezigheden.
Mijn cv vermeldt ook mijn geboortedatum. (63 jaar)
Zelfs geen aanstalten van een aanvang tot het begin van één mogelijk beleefdheidsantwoord!
Wel veel voorstellen en ideën om “vrijwilligerswerk” te doen, terwijl politici en CEO’s voor elk zitje minimum xxxx euro + onkosten opstrijken
Hallo 67-70 jarigen!
Waarom gaan jullie luiaards nu eigenlijk niet meteen aan de slag? Er zijn immers honderdduizend openstaande vacatures!
26/09/2011 om 11:51
Er zijn inderdaad tegengestelde signalen bij de vleet. Dat blijkt ook uit de antwoorden hierboven. Iedereen probeert natuurlijk het laken naar zich toe te trekken, eigenlijk logisch: het hemd is nader dan de rok.
Ik zie wel een lichtpunt wanneer zowel werkgevers als vakbonden een derde partij - een overheidsinstelling - als nieuwe sociale partner naast zich willen dulden. Nog los van de problematiek rond de vergrijzing zal het wereldgebeuren ons dwingen een onderscheid te maken tussen werkzekerheid en jobzekerheid. Dat betekent, zeker voor KMO ’s, de facto vaker veranderen van werkgever, ook op eigen initiatief (voor grote bedrijven kan een en ander nog worden geregeld via interne mutaties, al lost dat ook niet alles op). Eigen initiatief mag echter niet leiden tot roekeloosheid en willekeur. Loopbaanbegeleiding zal daarom in de toekomst een belangrijke plaats innemen: dat laat men dus best niet over aan de vrije markt of de gevolgen zijn niet meer te overzien. Stabilliteit voert de werkende bevolking nog steeds (terecht) hoog in het vaandel.
Het wordt dus tijd dat loopbaanbegeleiding beter én zichtbaarder wordt uitgebouwd. Dat kan ook voor oudere werknemers vandaag nog goed zijn. Ondertussen bouwt men ervaring op hoe loopbaanbegeleiding het best wordt georganiseerd voor mensen die nog lang op de arbeidsmarkt zullen vertoeven.
26/09/2011 om 13:02
Het management van veel bedrijven is erg jong door voortijdige pensionering de laatste 20 j, om via brugpensioen. Jongeren werven niet zo snel ouderen aan. Ze zijn bang van de routine en de ervaring van oude ratten en het is ook psychologisch :. Voor iemand van 30 is het het net of hij werft zijn pa aan. De druk op de arbeidsmarkt zal het nodige wel doen. Wat vooral moet gebeuren is het brugpensioen afschaffen. Het parlement moet dat doen, vakbonden en werkgever profiteren er teveel van. Eens er voldoende 50 plussers nog in het bedrijf actief zijn, wordt de drempel lager om 50 plussers ook weer aan te werven indien er vacatures zijn.
26/09/2011 om 13:56
Vermits de reacties op deze analyse van Mr.Guy Janssens hier goed op dreef komen en als de moderator het mij toelaat, wil ik er nog een bisreactietje aan toevoegen.
Ik hoorde in het betreffende TV debat en te hier te bekijken op “deredactie”, hoe de woordvoerder van het VBO pleite voor de afschaffing van het brugpensioen met het argument ” ja zolang het systeem bestaat, zal er van zowel werkgevers als van werknemerszijde gebruik en van gemaakt worden”. (Dit argument wordt vanzelfsprekend niet door het VBO op tafel gegooid, als men het over het gebruik van de belastingstruuks heeft van onze bedrijven, in ons fiscaal paradijsje). Back to the point: Toen in 1974 de brugpensioen CAO nr. 17, als remedie voor toenmalige alarmerende jeugdwerkloosheid werd ingevoerd door de soc. minister van arbeid De Wulf, met als “goede bedoeling één jongere vult het werk in van één bruggepensioneerde“. CAO die het VBO nu afgeschaft wil zien wegens teveel(mis) gebruik vanwege de werknemers, waren de werkgevers er als de kippen bij om de “Canada dry “achterpoort in te voeren of “één bruggepensioneerde voor géén jongere werknemer die zijn plaats invult”. Bij deze realiteit, klinken voor mij alle goede bedoelingen vanuit VBO gelijk aan “ Als de VBOvos de passie preekt, boerwerknemer pas op je bruggepensioneerde ganzen “.
27/09/2011 om 15:30
@ Hubert
Ik heb net nog even gekeken wat een niet-universitair hoger gevormde ambtenaar (B3) ontvangt als maximumwedde. Dat bereikt net 2000 euro. Wetende dat deze mensen maximaal een pensioen ontvangen van 3/4 van hun laatste wedde (weliswaar op het bruto berekend), moet er toch een aparte rekenmachine gebruikt worden om aan een pensioen van meer dan 1800 euro per maand te komen. En er zijn veel meer ambtenaren die minder verdienen dan meer…
De ambtenaren met de hogere pensioenen bestaan zeer zeker, maar je mag ook geen appelen met peren vergelijken. Zelfs als absoluut topambtenaar van een plaatselijk bestuur ga ik geen 2.500 euro per maand pensioen ontvangen. En ik heb geen collectieve verzekering van mijn werkgever, wat een hoger kaderlid onvermijdelijk heeft. Evenmin heb ik ooit een bedrijfswagen gehad, noch informaticamateriaal gratis ter beschikking, noch …Deelname in de winst, nooit van gehoord, 13de maand … slechts de laatste jaren een eindejaarspremie die enigszins vergelijkbaar wordt met de privé-werknemers.
Maar ik heb hier als jong afgestudeerde universitair voor gekozen, wetende dat ik mocht rekenen op een uitgesteld loon. Ik heb dus in feite al die jaren aan een lagere wedde gewerkt als mijn collega’s in de privé-sector. En wellicht heb ik een kalmer leven gehad, maar de verhaaltjes van ganse dagen kranten lezen ken ik ook enkel als verhaaltjes. Het merendeel van de ambtenaren werkt wel zeer degelijk voor zijn dagelijks brood.
Wat ik moeilijk kan aanvaarden is dat een persoon die duidelijk geen ambtenaar is, een ganse klasse werknemers afkraakt, met tendentieuze cijfers, en waarschijnlijk enkel gebaseerd op jaloezie.
In plaats van gemaakte afspraken (in mijn geval mijn beloofde pensioen) voor andere werknemers af te kraken, kan men beter zijn inspanningen richten op een leefbaar pensioen voor iedereen. De plaatselijke overheden geven hier het voorbeeld met een tweede pensioenpijler voor de contractuele personeelsleden. Een klein begin, maar beter dan een zuiver negatieve benadering.
30/09/2011 om 13:32
Beste,
Waarom nemen de bedrijven, bazen:( op enkele uitzonderingen niet te na gesproken), dan al jaren geen 55+ meer aan ???.
Jean.