De komende dagen vergaderen de ministers van Financiën nog maar eens over de Eurocrisis. Plaats van afspraak: Wroclaw in Polen, stad aan de oevers van de Oder, stad met 127 bruggen, stad ook met een bewogen geschiedenis. Of de ministers er geschiedenis zullen schrijven met de aanpak van de schuldencrisis is twijfelachtig.
Even terugspoelen. Op 21 juli kwamen de staatshoofden en regeringsleiders bijeen in Brussel. Er volgde een akkoord over een tweede reddingsplan voor Griekenland. Nog maar eens 109 miljard euro, met deelname van de private sector. In ruil moesten de Grieken nieuwe besparingen slikken en verregaande privatiseringen beloven.
Europees raadsvoorzitter Van Rompuy keek na afloop uit naar een welverdiende vakantie, met hem trouwens vele anderen. “Tijd voor ontspanning”, dacht iedereen. Een foute inschatting. Het werd een rotzomer, de hemel boven Euroland kleurde grijs en grauw. Aandelenmarkten doken alweer alarmerend lager, “spreads” schoten de hoogte in, in Amerika werd dagenlang op het scherp van de snee gevochten over het schuldenplafond. En intussen stokte wereldwijd de economische groei.
Het zijn beroerde tijden. De twijfel over een goede afloop van de Europese schuldencrisis knaagt. Nauwelijks twee maanden na de Top van juli lijkt dat tweede reddingsplan voor Griekenland niet meer te volstaan. Iedereen die deze dagen afzakt naar Polen, weet dat.
Begeleid bankroet ?
De laatste dagen volgden de onheilsvoorspellingen elkaar snel op. “Griekenland moet uit de Eurozone.” Alsof dat een oplossing kan zijn? Een mens mag niet denken aan de dramatische gevolgen. Niet alleen voor de Grieken, maar voor gans Europa. Het grootste gevaar schuilt in de kettingreactie. “Welk land volgt er na Griekenland? Portugal ? Ierland ? Of misschien wel Italië en Spanje ? Laat het duidelijk zijn: Een Griekse exit zou wel eens het einde kunnen betekenen van de euro en Europese integratieproject.
Woensdagavond hielden Bondskanselier Merkel, de Franse president Sarkozy en de Griekse premier Papandreou nog telefonisch spoedoverleg. Conclusie: De toekomst van Griekenland ligt in de Eurozone. Niet daarbuiten. In ruil moeten de Grieken wel verder besparen.
Andere optie die de voorbije dagen gonsde is een begeleid Grieks bankroet. Zeg maar een harde schuldherschikking. Zo’n schuldherschikking gaat diepe wonden maken bij tal van banken in Europa. Banken die veel Grieks staatspapier in portefeuille hebben: Denken we maar aan Dexia bij ons, aan BNP Paribas, Crédit Agricole en Société Générale in Frankrijk.
En als banken opnieuw dreigen om te vallen, moeten landen bijspringen. Of beter: De Europese belastingbetaler. Het scenario van zo’n begeleid bankroet zal in Wroclaw zeker op tafel komen. Vooral dan om te zien hoe het kan vermeden worden.
Timothy Geithner
De Europese ministers krijgen in Wroclaw ook bezoek van hun Amerikaanse collega Timothy Geithner. Hij is uitgenodigd door de Poolse minister Rostowski “in het kader van de transatlantische dialoog”. Een hoogst ongewoon initiatief. Of Geithner een warm onthaal zal krijgen valt nog te bezien, want nogal wat Europese ministers zijn niet blij met zijn komst.
Want Geithner komt zich moeien met de interne Europese keuken. Recent stuurde hij een waarschuwing uit naar Europa. De Europese leiders moeten een tandje bijsteken in de aanpak van de schuldencrisis, ze moeten meer doen om het vertrouwen te herstellen.
Brazilianen, Chinezen… en nog anderen
De ongewone aanwezigheid van de Amerikaan Geithner is niet alles. Er is nog iets. Volgende week, kort na de bijeenkomst in Wroclaw, komen de zgh. BRIC landen bijeen in Washington. BRIC landen zijn opkomende landen met sterk groeiende economieën. Brazilië, Rusland, India, China en reken Zuid Afrika er ook maar bij.
Thema van de vergadering: “Hoe kunnen we Europa helpen?” China heeft eerder al aangekondigd dat het bereid is om meer staatsobligaties van Europese landen op te kopen. Italiaans staatspapier bijvoorbeeld.
Maar ook andere BRIC landen willen misschien wel investeren in Europese overheidsschuld. Het is veelbetekenend. Het zegt ontegensprekelijk alweer iets over de nieuwe economische machtsverhoudingen. Het zegt ook iets over de nieuwe plaats van het Oude Avondland in de wereld.
Bert Lauwers volgt voor het VRT Radionieuws vooral Europese en economische dossiers
@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod
15/09/2011 om 13:44
Elk land in de EU is te klein om iets te betekenen in de zich alsmaar sneller globaliserende wereld.
Er is geen alternatief ,we moeten met zijn allen Griekenland ,de euro en de EU redden,wat het ook kost.Het niet doen zal nog veel duurder zijn.
Ook dit keer gaan de zwartkijkers en de doemdenkers ongelijk hebben.
Goed dat Bert Lauwers even zinspeelt op de bewogen geschiedenis van Wroclaw.Ik kan me goed voorstellen dat de meeste euro-critici niet veel afweten van de gebeurtenissen uit WO 2.
De EU is juist ontstaan om zo een drama in de toekomst te vermijden.
Tot op 6 mei 45 hebben de Duitse troepen(of wat ervan overbleef) hun stad Breslau verdedigd tegen de russische bevrijders.Hitler was toen al 6 dagen dood.Na de oorlog zijn de Duitsers(die het overleefd hadden) verplicht geworden om alle gebieden ten oosten van de Oder-Neisse grens te verlaten.De bewoners uit de oost-Poolse stad Lvov werden op hun beurt verplicht om naar Breslau (lag in puin)te verhuizen.Lvov werd dan op zijn beurt opnieuw bevolkt met oekraieners.3 Volksverhuizingen dus.
15/09/2011 om 19:00
Een euro die gered moet worden door in de zakken van Jan Modaal te zitten is misdadig. Die Timothy Geithner komt onze ministers van Financiën uitleggen hoe je je bevolking moet oplichten: in de VS is de Fed al enkele jaren bezig zijn dollar aan het om zeep helpen (QE en QE2). Joe Sixpack wordt daar al een paar jaar vakkundig uitgekleed, en nu gaan ze ons leren hoe dat moet.
Ik vind dat het veel verstandiger is om de euro NIET te redden, als het alternatief is dat onze staatsschuld gedragen zou worden door BRIC landen. Kun je je voorstellen? België kan zijn schulden niet afbetalen. Schuldeisers zijn dan Rusland en China. Willen we dat scenario echt? Of zelfs maar die mogelijk? Geopolitiek gezien is dat zelfmoord, en het is puur bedrog van onze politici om ons voor te blijven houden dat het goed komt “als we maar geld kunnen blijven lenen”. Dat geleen is precies het probleem.
Neen, laat dan maar de euro vallen. Dan valt misschien het hele financiële kaartenhuis in elkaar, met Dollar, Yen, Zwitserse Frank, RMB en Roebel allemaal broederlijk de afgrond in. Want wie denkt dat het enkel de euro is die in de problemen zit, heeft het mis.
@ Joseph. U heeft natuurlijk gelijk dat de EU op zich een mooi ideaal is. En ik vind het ook fantastisch dat we door overleg erin slagen om oorlogen te vermijden. Maar het Europese project is gekaapt door een financiële ziekte. Mooie idealen over vrede mogen een deftig, rechtvaardig en doeltreffend fiscaal beleid toch niet in de weg staan?
15/09/2011 om 21:28
We kunnen mijns insziens perfect zonder een eengemaakt Europa. Gratuite uitingen als zouden we dan “te klein” zijn, gaan niet op. Zwitserland bijvoorbeeld bewijst al lang het tegendeel, en succesvolle scandinavische landen houden zich ook nog altijd buiten de eurozone. Zo wordt hun bevolking ook niet nodeloos belast door allerlei excessen aan de andere kant van het continent die uit de “gemeenschappelijke pot” betaald moeten worden.
Ik schat dat we inderdaad evolueren naar een “neuro” en een “zeuro”, dus een splitsing in noord en zuid, en eigenlijk ook rijk en arm.
Nu, als men Griekenland toch aan boord houdt, tot daar dan nog. Ik hoop wél dat men in de toekomst 2 keer zal nadenken om de eurozone steeds maar verder uit te breiden met nieuwe, armlastige landen die vooral geld hopen te krijgen vanuit de Europese potjes, eerder dan er aan bij te dragen…
16/09/2011 om 06:49
Q Wouter: Het succes van Zwitserland heeft alles te maken met zijn beleid waar visie in zit en dat al sinds heel lang.De financiele sector is in Zw. veel te groot en is meteen ook een gevaar voor het land.Zw. profiteert van het internationaal vertrouwen dat men in dat land heeft.
Scandinavie heeft zijn SZ 20 jaar geleden gemoderniseerd en plukt daar nu rijkelijk de vruchten van.Dat is ook visie.Indien de rest van Europa hetzelfde had gedaan zouden we op vandaag veel verder staan en niet de problemen hebben waar we nu wel mee te maken hebben.Noorwegen heeft het geluk op olie te zitten.De vakbonden hebben er acht jaar geleden geprobeerd om “aan die pot te geraken” maar het is hen niet gelukt.Het geld wordt opgepot om aan te spreken in het post-olie tijdperk.DAT is visie.
@ F.G. : Gelieve eens te kijken op Spiegel online en klik eens op een artikel over de euro crisis.Je bent dan nog 1 muisklik verwijderd van een reeks artikelen over hoe het er zou uit zien in Europa zonder euro.Ik heb het nergens zo duidelijk en verstaanbaar en overzichtelijk beschreven gezien(in het duits) als op die site.
Uw manier van naar problemen te kijken getuigt van zwartkijkerij.Mij goed maar ik kan me goed voorstellen dat ook u zich beter zou voelen als u over meer juiste informatie zou beschikken.
Het europese project is er een waar voortdurend hard aan gewerkt moet worden.Elke crisis is een uitdaging.Tot nog toe is Europa na elke crisis versterkt eruit gekomen.De helft van de mensen ziet het niet en dat is jammer.Er schort iets aan de communicatie tussen Europa en zijn burgers.
16/09/2011 om 07:25
Het kleine aantal reacties op deze analyse geeft misschien ook aan hoe ver Jan Modaal leeft van alles wat met Europa te maken heeft.
16/09/2011 om 08:11
Op gebied van economische toekomst ben ik nogal pessimistisch over Europa..
De rest van de wereld heeft ons niet nodig, van zosnel de Bric interne markt voldoende sterk is, zeg dan maar dag met het handje.. Al die Bric landen hebben grondstoffen, een goede en moderne infrastruktuur, moderne fabrieken, en een voldoende goed onderwijssysteem,
Wat heeft europa aan grondstoffen? Waarom zouden ondernemingen nog eerst de grondstoffen naar hier verslepen waar een minder hoge toegevoegde waarde wordt gecreërd dan in de moderne fabrieken waar de grondstoffen vlakbij liggen.
Een mooi voorbeeld hiervan is de Mitshubishi electrische wagen, De Japanners wilden Lithium in china aankopen om hun wagen te bouwen, Niks van zeiden de chinezen bouw de wagen maar in china… gevolg , complete fabriek weg uit Japan, en niet eens uit vrije keuze van de autofabriek.
De enige vraag die ik mij stel is hoe diep we gaan vallen, wanneer we de bodem bereikt hebben.. Gaat het de ellende zijn van de jaren 90 in Oost-Europa? Gaat er het geweld bijkomen van het Noord-Ierland van de jaren 60? of naar een permanente Argentijnse krisis zoals ze die daar van 1999 tot 2002 gekend hebben? Gaan we mensen zien sterven aan ziektes die perfect geneesbaar zijn, maar waar we de geneesmiddelen niet meer van kunnen betalen? Gaan we de volksgezondheid kunnen handhaven? en ons onderwijs?
Gaan we voor de huidige bevolking genoeg voedsel kunnen genereren? Valt heel Europa misschien terug naar het niveau van voor zij haar kolonies kon uitbuiten? dwz het niveau van pakweg de 18de eeuw, waar alleen de fietsen het verschil maken met die eeuw?
En eigenlijk… Kan er nog ingegrepen worden? IK geloof dat het een (gek) sociologisch verschijnsel is dat een beschaving op zijn terugkeer, niet meer in staat is om de goede maatregelen te nemen, en bij volle verstand en besef eraan gaat.
Marc
16/09/2011 om 18:32
Wat lees ik hier zojuist op de redactie van 16 oktober 2011? Tweet van de dag: “Geert Noels (hoofdeconomoon Econopolis) - Als je de Muur van Geraardsbergen uit de Ronde kan halen, kan je Griekenland uit de euro halen”. Hola! We spreken hier wel over de trieste lotsbestemming van 10,5 miljoen Grieken hé, waarvan een overgroot deel enkel het economisch wanbeheer van hun politieke leiders hebben ondergaan en zullen voor boeten.De ronde staat voor vermaak, de tweet van Geert Noels staat voor misplaatst leedvermaak.