Dat de leider van de linkse oppositiepartij Partito Democratico (PD), Luigi Bersani, al weken roept dat Berlusconi moet aftreden, is geen nieuws natuurlijk. Maar dat steeds meer partijleden en vrienden van de premier zijn leiderschap openlijk in twijfel durven trekken, is zeker opmerkelijk te noemen. Zelfs zijn politieke rechterhand, Gianni Letta, en de voorzitter van zijn eigen bedrijf Mediaset, Fedele Confalonieri, zouden de premier – volgens de krant La Repubblica – nu adviseren pas op de plaats te maken.

“Pure verzinsels”, laat jeugdvriend Confalonieri, president van het commerciële mediabedrijf van Silvio Berlusconi, tevens bestuurslid van zijn krant Il Giornale en zijn uitgeverij Mondadori, weten. Schaduwman Gianni Letta, al jaren Berlusconi’s naaste medewerker op Palazzo Chigi, het regeringsgebouw, ontkent de scoop van de krant echter niet. Wellicht zit er een kern van waarheid in.

Of Confalonieri en Letta nu wel of niet gepoogd hebben de premier te overtuigen zijn exit strategy te onderhandelen, het lijkt vooralsnog geen effect te hebben. Berlusconi laat weten dat hij “niet opgeeft” en dat hij er zeker van is dat hij – in geval van ontslag – linea recta naar de gevangenis wordt gestuurd. Terwijl zijn vertrouwelingen menen dat het parlement bereid is de omstreden wetten die hem juist uit handen van justitie moeten houden, te accepteren in ruil voor zijn aftreden. Het gaat dan om een stevige beperking van het afluisteren van telefoongesprekken (en het juridisch gebruik ervan) en het verkorten van de verjaringstermijnen.

Gentlemen’s agreement

Hoe interessant ook, deze vermeende exit strategy, komt van persoonlijke vrienden. Maar ook zijn politieke collega’s steken hun kritiek de laatste tijd niet onder stoelen of banken. Zelfs een ervaren politicus als de ex-christendemocraat Giuseppe Pisanu, nu voorzitter van de parlementaire antimaffia-commissie, stelde in een interview met La Repubblica voor dat Berlusconi “een gentlemen’s agreement”, zou accepteren. Een pact tussen politici die het beste met het land voor hebben en die een nieuwe regering zouden vormen, zonder Berlusconi welteverstaan.

Ook de burgemeester van Rome, Gianni Alemanno, spreekt zich hardop uit tegen de leider. Hij wordt beschouwd als een opiniemaker binnen de partij van Berlusconi, Il Popolo della Libertà (PdL) Als burgemeester van Rome kan hij zonder risico, van buitenaf de landelijke politiek bekritiseren. Nadat zijn lijmpoging tussen Kamervoorzitter Fini en Berlusconi mislukte, koos Alemanno voor de PdL van Berlusconi en liet zijn oude leider van de Alleanza Nazionale (Fini) gaan. Daarmee vertegenwoordigt Alemanno nu een belangrijk deel van de rechtse kiezers binnen de PdL.

Hetzelfde geldt voor Roberto Formigoni, al vijftien jaar Gouverneur van de regio Lombardije (Milaan). Deze 64-jarige populaire partijgenoot van Berlusconi, wacht al jaren op zijn kans om landelijk door te breken. Nu de premier zijn ex-minister van Justitie heeft aangewezen als partijsecretaris en zegt bij nieuwe verkiezingen niet meer vanzelfsprekend de partijleider te zijn, ziet Formigoni zijn kans schoon. Hij eist dat de partij volgende maand voorverkiezingen organiseert om op regionaal en lokaal niveau de nieuwe bestuurders te kiezen. Uiteraard gevolgd door de ultieme voorverkiezing, die de landelijke partijleider moet aanwijzen. De gouverneur van Lazio (Rome) en de burgemeester van Rome zijn het daar mee eens.

Markt heeft geen vertrouwen in Italië

Er wordt dus links en rechts geknaagd aan de poten van de comfortabele zetel van de premier. De economische crisis helpt de ontevreden politici een handje. Italië kampt namelijk niet alleen met die crisis, maar vooral ook met een gebrek aan geloofwaardigheid. Dat de markt geen vertrouwen heeft in Italië, valt de premier te verwijten. Niet alleen vanwege de chaotische en weinig daadkrachtige besluitvorming over de te nemen extra bezuinigingen, maar ook vanwege zijn persoonlijke, juridische problemen.

Dinsdag zou de premier door justitie gehoord worden in een nieuw schandaal. Gianpaolo Tarantini, die Berlusconi voorzag van escortdames, blijkt twintigduizend euro per maand te krijgen van de premier. Het vermoeden bestaat dat Berlusconi wordt afgeperst, hoewel hij zelf zegt “een arme familie” te helpen. Een medeverdachte in deze afpersingszaak is officieel voortvluchtig in het buitenland. Berlusconi zou hem telefonisch hebben geadviseerd te blijven waar hij is. In plaats van het verhoor, koos de premier voor een geschreven verklaring en reisde hij af naar het Europees Parlement om de Italiaanse bezuinigingen toe te lichten. Helaas voor Berlusconi, kon voorzitter Buzek in zijn agenda weinig tijd vrij maken voor dit spontane bezoek.

Hedwig Zeedijk is Italië-correspondent van de VRT

@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod