Het Duitse Grondwettelijk Hof heeft bepaald dat het eerste hulpplan voor Griekenland en de oprichting van het Europese Noodfonds (EFSF) niet indruisen tegen de Duitse grondwet, maar beperkt tegelijkertijd de speelruimte van de regering Merkel.
Het parlement krijgt een veel grotere zeg in beslissingen die binnenkort moeten worden genomen over de nieuwe bevoegdheden van dat Noodfonds. En via de commissie Begroting van de Bondsdag een feitelijk veto tegen bijvoorbeeld het opkopen van overheidsobligaties door het EFSF. Op dit ogenblik grijpt de Europese Centrale Bank op de obligatiemarkten in, maar gouverneur Trichet heeft al herhaaldelijk laten verstaan dat de Bank daar niet mee wil blijven doorgaan. Bovendien wordt het optreden van de ECB steeds luider gecontesteerd door de Duitse Bundesbank - al is het ongetwijfeld zo dat de steunaankopen van Spaans en Italiaans overheidspapier midden augustus de eurozone overeind hebben gehouden. Wat als er een punt achter dat aankoopprogramma wordt gezet?
Korte termijn
Ook Nederland, Oostenrijk, Finland en Slovakije spelen op. Er blijft onduidelijkheid over het onderpand dat de Finnen hebben gevraagd in ruil voor het nieuwe hulppakket voor Griekenland. In Slovakije dreigt de parlementaire stemming over de beslissingen van de Eurotop van 21 juli uitgesteld te worden tot december. Terwijl er op veel kortere termijn maatregelen nodig zijn om de eurocrisis te bezweren. Behoudt Frankrijk op termijn zijn AAA-rating? De twijfel groeit. Frankrijk levert samen met Duitsland de grootste bijdrage aan het Europese Noodfonds. Als het aan kredietwaardigheid verliest, zal dat zware gevolgen hebben voor de hele euroconstructie.
Positief is dat er meer stemmen opgaan om in Europa naar een begrotingsunie te evolueren, en dat er eindelijk een akkoord in de maak is over een veel strakkere controle op de begroting van de lidstaten. Dat moet de komende weken verder worden ingevuld. Maar de druk van de financiële markten is groot: zij zouden liever een uitbreiding zien van het Noodfonds van 440 tot minstens 1.500 miljard euro. Maar daar is op dit ogenblik geen sprake van, en de Europese solidariteit reikt niet zo ver dat de rijkere eurolanden een blanco cheque gaan tekenen om de landen van de periferie te ondersteunen. Zeker niet nadat Italië van plan bleek om een aangekondigd saneringsplan fors af te zwakken. Als de eurozone overeind blijft, zal het enkel door volgehouden discipline zijn.
Griekenland
Die discipline lijkt intussen te zwaar te wegen voor Griekenland. Het begrotingstekort loopt hoger op dan verwacht, en de economie krimpt met grote snelheid. De Grieken kunnen de gevraagde inspanningen niet aan. De Griekse regering lijkt ook niet bij machte die af te dwingen. De controleurs van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het IMF twijfelen overigens aan de bereidheid van Griekenland om de gedane beloften na te komen. Griekenland zelf wil dan weer dat Europa en privé-financiers de economie meer ademruimte verschaffen. De vooruitzichten ogen absoluut niet fraai.
Kunnen we zeker zijn dat de euro blijft bestaan? Neen, dat kunnen we niet. Helse beursdagen wisselen af met stevige winstrally’s (maar de verliezen worden nooit volledig goedgemaakt), de markten zijn wispelturiger dan ooit, goede huisvaderaandelen gaan de dieperik in, en het IMF ruziet bijna openlijk met Europa over de sterkte van het Europese banksysteem. De topman van Deutsche Bank, Jozef Ackermann, ziet een griezelige gelijkenis met de herfst van 2008, toen veel grootbanken in zware problemen kwamen. De sector is vandaag wel beter gekapitaliseerd en minder afhankelijk van geldinjecties op korte termijn, maar het wantrouwen tussen banken onderling neemt toe, net als het gevaar dat ze afschrijvingen moeten doen op hun portefeuille met staatspapier. In de Europese hoofdsteden wordt de situatie van heel wat banken met argusogen gevolgd.
En wat met de “veilige havens”, waar beleggers of marktpartijen de laatste tijd meer en meer naar uitweken? De Zwitserse Nationale Bank heeft de frank intussen als het ware geplafonneerd en gekoppeld aan de euro, om de eigen economie te beschermen. De goudkoers is volatiel en in hoge mate speculatief, en wie in tienjarig Amerikaans schatkistpapier vlucht of Duitse Bunds, neemt genoegen met een lagere opbrengst dan de inflatie. Het ene ankerpunt na het andere valt voor onze voeten weg. Kunnen de beleidsmakers dat veranderen?
Bruno Huygebaert
(De auteur is sociaal-econoisch redacteur bij onze nieuwsdienst)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u zich houdt aan de regels voor deelname aan nz discussieforums; lees ze dus - mod
08/09/2011 om 09:42
Kunnen de beleidsmakers dat veranderen?
Neen. Het systeem is te complex en vooral te rot om dat te depanneren. Het financiële systeem was en is een grote zwendel. Door het globale karakter van de economie en het nationaal (of regionaal) karakter van mogelijke maatregelen, kun je er niets “systemisch” aan doen.
Doemdenken? Ik dacht het niet. Hoeveel keer hebben de beleidsmakers als geroepen dat we “gered” waren? Juist.
08/09/2011 om 11:07
Goede analyse en er is niet alleen geen reden tot euforie, iedereen die nog denkt dat alles wel weer op zijn plooi zal vallen, kan alleen maar ontgoocheld worden. Maar er is hoop. De oude systemen lopen vast en een wisseling van de wacht kondigt zich aan. Eerst dient het huidige paradigma echter te worden ontmanteld.
De samenleving wordt momenteel geconfronteerd met twee grote patstellingen die nauw met elkaar zijn verbonden. De eerste heeft te maken met ons financiële systeem en de tweede betreft de gezondheidszorg. Er is de laatste tijd veel aan het licht gekomen dat direct invloed heeft op de financiële structuren van onze wereld en de instituten die een crimineel en gedateerd systeem in stand willen houden. Nog meer veranderingen kondigen zich aan en deze zullen finaal zorgen voor de geboorte van een nieuwe manier van bestuur waar de mensheid in zijn geheel baat bij heeft, in plaats van een select gezelschap. Echte welvaart is een staat van bewustzijn, niet een staat van wereldzaken.
De tweede patstelling betreft de gezondheidszorg waarbij een gevoel van onzekerheid is ontstaan omdat mensen hun eigen kracht uit handen geven aan een structuur die geen baat heeft bij onze gezondheid. Een ziektekostenverzekering is geen verzekering maar draagt bij aan een industrie die elk jaar miljarden verdient, niets bijdraagt aan de gezondheid en wordt gecontroleerd door enkele grote bankiers. De huidige gezondheidszorg en de huidige economie zijn dan ook onlosmakelijk verbonden. Valt het ene systeem, dan volgt gelijk het andere.
Velen denken dat onze economie te maken heeft met het creëren van welvaart en de gezondheidszorg te maken heeft met gezondheid. Maar in feite is hebzucht de drijvende kracht achter zowel de monetaire structuren als de medische industrie die winst maken door mensen letterlijk en figuurlijk ziek te houden. We kunnen geen gezondheid verwachten - zowel in de economie als in ons dagelijks leven - wanneer we ons blijven focussen op ziekte.
08/09/2011 om 12:49
De euro-(E.U.?)believers moeten inzien dat de E.U. meer moet zijn dan de euro. Er is geen (geloofwaardige) euro zonder een gestroomlijnd beleid op fiscaal, socio-economisch, buitenlands…vlak. Hoe ga je dit realiseren als er nu al zoveel tegenstellingen bestaan binnen de Eurolanden?
De rechtgeaarde Europeër zoekt al jaren naar een serieuze invulling voor deze conditio sine qua non. Ondertussen blijven Parijs, Londen en Berlijn rustig verder werken, elk in zijn eigen tuintje onkruid wiedend en bloempjes plantend onder het motto: “Zoals het klokje thuis tikt…”
Zolang de Eurolanden spreken met zoveel monden als er talen zijn (en bij uitbreiding nog meer op het E.U.-niveau), zal er vanuit Brussel geen geloofwaardig alternatief klinken waaruit zou blijken dat de Unie echt bestaat.
Het is immers de E.U.(met nadruk op unie) die de Euro maakt en niet omgekeerd, want dan creëer je slechts een salami-E.U.
08/09/2011 om 13:25
grootheidswaanzin, dat is het enige woord dat ik kan vinden voor europa.Hoe kan je nu een monetaire unie beginnen wanneer er voor alle leden andere normen gelden op gelijk welk vlak. Misschien is er bij de toplui een drang om europa groter te maken dan de VS, dus hop naar meer dan 50 landen of leden, met vrij verkeer van goederen en diensten. blijkbaar beseffen ze hier maar half, en dit is een ruime overschatting, dat dit nooit zal werken. Geen enkele gewone werkmens heeft een binding of ook maar enige sympathie voor zo’n kunstmatig geldverslindend instituut als europa. ipv oostblokkers nu komen straks ook massa’s grieken, portugezen, spanjaarden onze arbeidsplaatsen innemen voor een veel goedkoper uurloon. ook heeft elk land eigen btw tarieven, belastingstarieven, ieder gaat maar zijn gang. er is maar 1 constante met heel het eurogedoe en dit is dat we er stelselmatig op achteruitgaan. en het ergste is dan nog dat duitsland, deze keer zonder slag of stoot, alleenheerser is in de niet kleine eurozone.. eenmaal zij een beetje de buikriem moeten aanspannen is het voorbij met de euro. degene die ermee begonnen zijn, om een waardige en betere tegenhanger dan de dollar te creeren, zijn misschien vergeten dat de VS een land zijn, en geen samenraapsel van verschillende republieken en koninkrijken. ik hoor hier nog niemand zeggen : i’m proud to be an european. dood in het kinderbed, dat is het enige wat bij me opkomt als ik euro hoor. rijke landen zoals zwitserland, noorwegen, zweden… weten maar al te goed waarom ze hun handjes eraf houden, en het is niet omdat ze zich anders aan de begrotingsregels moeten houden
08/09/2011 om 16:55
Onlangs op canvas -dacht ik- een reportage gezien over Polen. Industrie groeit , veel werkegelgenheid en welvaart. Ze willen wel bij de EU maar de euro : olalala ! Neen met wat ze nu zien houden ze vast aan hun zloty en…gelijk hebben ze.EU is een waterhoofd dat mia euros pompt in landen als Bulgarije,Roemenie ed en waar alleen de politici veel beter van worden.Sinds de euro is het leven veel en veel duurder geworden . Veel te snel uitgebreidt en geen visie. Heel jammer.
08/09/2011 om 21:19
ding is wel bewezen dat al die duurbetaalde economen -war for talent- hun eigen creaties al lang niet meer begrijpen
in het begin deed de men de crisis nog af alsof het die brave huisvadertjes waren die na hun uren ook den trader gingen uithangen en het goed deden zolang alles plus bleef en bij de minste min begonnen te panikeren en hun aandelen massaal dumpten dus niets om ons zorgen over te maken
dan waren het de bankiers die plots niet meer wisten hoe het spel gespeeld wordt
en nu zeggen zelfs topeconomen dat ze het niet meer weten alleen dat het slecht gaat.
bon leuk om weten dat al die toptalenten hun vele geld en hoge bonussen meer dan waard zijn
mag ik dan ook een topeconoom zijn ? Ik weet evenveel als zij namelijk dat het slecht gaat,waarom krijg ik dan niet evenveel?
08/09/2011 om 22:59
Europa, Europa! Wie ligt daar nu nog wakker van? Toch zeker niet onze Belgische politici, want die hebben het veel te druk met die franskiljonnen burgemeesters die het vertikken Nederlands te praten in hun gemeente. Europa, Europa, BHV dit moet eerst opgelost worden zeggen onze politici, vooraleer er geen woord Nederlands of Frans in BHV meer gesproken wordt, met vandaag reeds 30 procent anderstalligen. Europa, Europa,economische crisis? Begrotingstekorten? Rating bureau’s? ‘t Zal onze Belgische politici worst wezen enkel, de Eurocraten liggen er nog wakker van, normaal het is hun broodwinning.
09/09/2011 om 10:27
Laat leiders stoppen met middelen en kapitaal te besteden aan uitbuiting, wapens en oorlogstuig die een oneindige cyclus van hebzucht, macht, dood, vernieling, haat en wraak tot gevolg hebben.
Laat kapitaal, middelen, kennis, en diensten vloeien naar onderzoek, ontwikkeling, ontginning en opleiding, zonder onderdrukking, onderwerping en afpersing.
Nieuwe, technologische en millieuvriendelijke toepassingen creëren, in een menslievende samenleving. Daarmee heeft iedereen de handen meer dan vol.
Mensen moeten elkaar terug kunnen respecteren in hun zijn.
Utopia is wellicht te ver van hier.
09/09/2011 om 18:46
Volledig ééns met wat Hilde en Wilfried schrijven.Er dient zich inderdaad een andere wereld en een andere wereldvisie aan.Het is een wetmatigheid waaraan niet te ontkomen valt . We zien het voor onze neus gebeuren hoe de wereld én onze planeet in een crisis, een veranderingsproces zitten, en wie nog verder wil vasthouden aan de oude structuren en daar nog heil van verwacht zal zéér bedrogen uitkomen.Het is nu de tijd dat we als mensensoort de kans krijgen om in te zien dat we absoluut niet de zelfgewaande heersers zijn , dat we niet het wezen zijn dat de maakbare wereld creert.Het is met name nu de tijd om de ogen te openen en de wereld van de illusie en het zelfbedrog te laten voor wat hij is. We hebben lang genoeg op de kermis in de spiegeltent rondgelopen.Tijd voor de realiteit en tijd om te weten dat we meer bereiken met respect voor mekaar dan met het ons blindstaren op ons eigen ego en op de waanvoorstelling die we onszelf toch zo graag presenteren. Zie maar eens waar het in onze nationale “politiek” al méér dan 450 dagen op een méér dan bizarre manier naartoe gaat.Wie dat niet kàn of wil beseffen zal hopeloos vastlopen.Wie niet kan of wil anticiperen op nieuwe en dwingende impulsen zal uiteindelijk het eigen goed functioneren binnen het geheel uitschakelen.Veranderingen in ons werelds- en planetair geheel zitten écht niet te wàchten tot wij meedoen.Wàt we als soort zijn doet er weinig toe…wàt en hoé we het doén maakt voor onszelf en voor onze wereld en die van onze kinderen wél het verschil…Anders denken is pretentieuze zélfoverschatting, en dààr heeft de mensheid de laatste duizenden jaren wél zijn deel in gedaan….met de gekende gevolgen.