Nu de tiende verjaardag van de aanslagen nadert heeft de politie in New York de veiligheidsmaatregelen opgevoerd. Bij de belangrijke gebouwen en rond Ground Zero staan politiewagens met flikkerende zwaailichten. De kans dat terroristen deze week opnieuw kunnen toeslaan in New York is bijzonder klein. Maar de politie en veiligheidsdiensten willen alle risico’s uitsluiten. Ze zijn vooral beducht voor het type van de lone wolf-terrorist, die op eigen houtje zijn plannen uitbroedt en uitvoert en waarvan geen communicatie te onderscheppen valt. In Noorwegen is onlangs gebleken hoe moorddadig dat kan zijn.

Wapengeweld

Maar terwijl de politie nu alle zeilen bijzet voor de verjaardag van deze week, werden de New Yorkers het voorbije weekend weer brutaal geconfronteerd met een ander soort onveiligheid. Bij tientallen incidenten van wapengeweld werden in totaal 67 mensen door kogels geraakt. Toegegeven, door de vakantiedag van Labour Day (op maandag) was het een verlengd weekend, maar dan nog is het cijfer uitzonderlijk hoog.

In één schietpartij, in Brooklyn, kwamen twee mannen om het leven. Een verdwaalde kogel trof ook een onschuldige vrouw die voor haar deur zat; ook zij overleefde het niet. Een aantal van de vuurgevechten brak uit in de marge van de West Indian parade: een Caraïbische carnavaleske optocht, waarin de Jamaicanen, Haitianen en Trinidezen van de buurt Crown Heights in Brooklyn hun vaderlandse tradities opblinken en uitleven.

Toevallig had ik tijdens het weekend nog in die omgeving gelogeerd en de repetities voor de parade gade geslaan. Ik vond het een kleurrijke en niet echt bedreigende buurt, al kon je vermoeden dat drank of drugs of langdurig oogcontact voor problemen konden zorgen. De armoede schemerde door gevels en etalages, gekoppeld aan het hardnekkig soort ondernemingszin dat typisch is voor Amerikaanse migrantenbuurten. Toen op Labour Day de parade de remmen deed los gooien kookte er blijkbaar hier en daar wat over.

Veiligheid heeft vele kanten

Burgemeester Bloomberg nam geen blad voor de mond. Er zijn te veel wapens in omloop, zei hij, en Washington moet ingrijpen en strengere wapenwetten goedkeuren. Voor New York was dit gewelddadige weekend het bewijs dat veiligheid vele kanten heeft.

Misdaad en geweld zijn in New York de voorbije twee decennia spectaculair gedaald, en ook op nationaal vlak gingen de cijfers de goeie kant op. De recente gebeurtenissen in New York tonen aan hoe broos zulke vooruitgang is.

De economische recessie leidt tot faillissementen en leegstand, langdurige werkloosheid en inkomensverlies. Ook dat is een kwestie van onveiligheid en onzekerheid, en voor miljoenen New Yorkers is die onveiligheid veel tastbaarder en reëler dan de abstracte bedreiging van een potentiële aanslag.

Binnenlandse gevaren

De Amerikaanse media doen wat ze moeten doen en wat we allemaal doen: terugblikken op de aanslagen en de balans opmaken van tien jaar war on terror. Toch heb je niet het gevoel dat de herdenking het nieuws domineert. Het is de strijd tussen het Witte Huis en de republikeinen die bovenaan het nieuws zit, en het debat over jobs in een sputterende economie.

Het voorbije decennium heeft Amerika in de eerste plaats oog gehad voor de bedreigingen uit het buitenland, terwijl binnenlandse gevaren over het oog werden gezien: de onverantwoorde risico’s in de financiële wereld, de groeiende kloof tussen rijken en armen, de structurele inkrimping van de arbeidsmarkt. Die thema’s zijn nu plots naar de voorgrond gekatapulteerd.

Dat gaat gepaard met een sterke polarisatie en een verruwing van het politieke debat. De indrukwekkende nationale eenheid en solidariteit van september 2001 ligt aan scherven. De herdenking van 9/11 vindt plaats tegen een achtergrond van diepe binnenlandse spanningen.

Bert De Vroey

(De auteur is buitenlandverslaggever bij onze nieuwsdienst, gespecialiseerd in de VSA)

@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod