Barack Obama blaast 50 kaarsen uit. Maar het is geen vrolijke verjaardag. Al 2,5 jaar moet hij onophoudelijk oorlog voeren tegen politieke vijanden en een joekel van een economische crisis. Tijd voor een tussentijdse balans.
Zou Obama echt vijftig zijn? Twee maanden geleden nog barstte een hele discussie los over wanneer, en vooral waar hij geboren werd. Is hij wel een échte Amerikaan, vroeg miljardair-vastgoedmagnaat en Republikein Donald Trump zich luidop af. De president van Amerika moest aan stad en wereld zijn geboortecertificaat tonen om te bewijzen dat hij wel degelijk op 4 augustus 1961 in Honolulu, Hawaii, het levenslicht zag. De anekdote is tekenend voor de vijandelijkheden waar de 44ste Amerikaanse president van bij zijn aantreden mee af te rekenen kreeg.
De Tea Party
Obama was nog geen maand aan de macht, of daar werd een beweging geboren die hem het leven extreem zuur zou maken: de Tea Party, die haar naam ontleent bij de Boston Tea Party uit 1773, toen Amerikaanse patriotten Britse thee in zee dumpten uit protest tegen nieuwe belastingen van koning George. De Tea Party werd al snel in het hele land de extremistische vleugel van een vroeger gematigde Republikeinse Partij. Het einddoel was en is duidelijk: Obama dwarsbomen en elk plan van hem dat overheidsgeld uitgeeft, verwerpen. De leider van de Republikeinen in de Senaat, Mitch McConnell, zegt het zonder zwachtels: Het doel is Obama zo snel mogelijk uit het Witte Huis verdrijven.
Viscerale afkeer
De radicale Republikeinen zijn bereid het land aan de rand van de afgrond te brengen om Obama ten val te brengen of om hun agenda door te drukken. Maureen Dowd schreef in de New York Times dat de Republikeinen anno 2011 in hun viscerale afkeer van Obama en z’n beleid lijken op vampieren die de reputatie van hun land leegzuigen en de kredietwaardigheid van de VS aanvallen.
De Republikeinen hebben altijd wel strijd gevoerd tegen te veel staat, maar nu lijkt de oorlog totaal en apocalyptisch. Dat komt ook door de angst voor en de afkeer van wat de regering en het land zijn geworden: multiraciaal, multicultureel, kosmopolitisch én geleid door een zwarte president. Dat alles maakt bang. De economie verandert, jobs verhuizen massaal naar de overkant van de oceaan. Het land lijkt niet meer van hen. Dit is geen land waarvan de Tea Party-aanhangers nog de regering willen steunen, laat staan er geld in te pompen van de burgers. Dan maar de apocalyps. Een pak Republikeinen zijn zo ver naar rechts opgeschoven dat zelfs een Reagan op een linkse rakker begint te lijken.
Belastingen
Obama wordt aangevallen omdat hij de belastingen verhoogt of wil verhogen. Vreemd: het belastingpeil in de VS staat op het laagste niveau sinds de jaren ’50 van de vorige eeuw. De correlatie tussen lagere belastingen en meer jobs lijkt niet echt te kloppen als je de geschiedenis bekijkt. In de Clintonjaren werden 22 miljoen jobs bijgemaakt, en de belastingen waren toen hoger dan nu. In de Bushjaren, met voor honderden miljarden belastingkortingen, voor de middenklasse én de rijke Amerikanen, werden netto nul jobs bijgecreëerd. De Republikeinen hebben gezworen dat de belastingverlagingen voor de rijkste Amerikanen moeten blijven voortbestaan, ook al staat het land aan de rand van een budgettaire afgrond.
Reservoir Dogs
De tegenstellingen tussen Democraten en Republikeinen zijn onder Obama zo scherp geworden dat er eigenlijk amper nog te regeren valt. Compromissen sluiten is onmogelijk. Zo leek de schuldencrisis van deze zomer sterk op een film van Tarantino, Reservoir Dogs, waar elk personage zoveel wantrouwen koestert ten opzichte van de ander, dat ze mekaar allemaal dreigen dood te schieten, en dat uiteindelijk ook doen. Het eindigt (helaas) in een bloedbad.
Want, vergis u niet: Amerika bloedt, de middenklasse lijdt. De schuldendrempel mag dan verhoogd zijn, de economie loopt op krukken. Er is een groot gevaar dat Amerika wegzakt in een nieuwe recessie. Een recordaantal Amerikanen zit zonder werk, tussen 15 en 25 miljoen mensen. 45 miljoen Amerikanen leven onder de armoedegrens. Intussen bezitten de 400 rijkste Amerikanen méér dan hun 150 miljoen armste landgenoten.
De portemonnee
Er hangt een sfeer van revolutie en opstand in de States. Begrijpelijk: er is veel miserie en sociale ellende door de financiële crisis van 2008 die nog altijd niet is verteerd. De redding van Wall Street lokte enorme protesten uit (de burgers werden niét of veel minder gered). Obama kon ook niet lang megapopulair blijven. Een Amerikaan is niet anders dan andere wereldburgers: hij kijkt naar z’n portemonnee en kijkt of die groeit of krimpt. Ondanks alle reddingsplannen die Obama heeft uitgevouwd, is die portemonnee toch gekrompen. Niet zijn politieke tegenstanders, maar de economie is de échte vijand van president Barack H. Obama.
Nochtans is Obama de afgelopen twee en een half jaar geen nietsnut geweest in zijn falen. Hij heeft vooral de eerste achttien maanden echt wel een aantal historische zaken gerealiseerd. Hij kreeg er na intens veel zwoegwerk eindelijk een wet door waardoor de meeste Amerikanen zich eindelijk zouden kunnen verzekeren tegen ziekte zonder failliet te hoeven gaan. Hij liet een wet maken om het financieel toezicht op Wall Street te verstrakken en consumenten beter te beschermen, hij redde de autobouwers van Detroit en dwong hen om energiezuiniger auto’s te maken. Hij startte een ingrijpende onderwijshervorming op, hij trok 90.000 soldaten terug uit Irak. Afghanistan werd onder Obama helaas een nog groter moeras.
Verlamd Washington
Maar! Zelfs met een Congresmeerderheid, en gestuwd door een golf van geloof en enthousiasme bij zijn verkiezing, kon Obama het tij niet keren. Washington lijkt verlamd. De politiek werkt niet meer en zijn realisaties waren ook bevlekt: de hervorming van de gezondheidszorg werd fel beïnvloed door de lobbyisten en hangt met haken en ogen aan mekaar, het verstrengde financiële toezicht gaat niet ver genoeg, de beloofde klimaatwet om CO2-uitstoot te beperken is afgevoerd, BP werd niet streng genoeg aangepakt na de olieramp in de Mexicaanse Golf, de bonussen op Wall Street werden niét beknot ondanks de luide roep (ja, ook Obama ligt onder de knoet van de bankenlobby). Obama stond niet als staatsman boven de partijen, hoewel hij dat wilde en beloofd had. Hij kreeg af te rekenen met onvoorstelbaar veel verzet, botste tegen de limieten aan van zijn macht. Een president kan minder dan mensen soms denken.
Woede en haat
Intussen heb je de Tea Party die binnen de Republikeinse partij iedereen in een houdgreep heeft, ook de kandidaten die een gooi willen doen naar het presidentschap. Wie zich durft af te keren van de extreme vleugel - die voortgedreven wordt door woede en haat - maakt wellicht geen kans op de nominatie en wordt beschouwd als een slechte Amerikaan.
Grijze haren
Ja, je hebt de Tea party en de wereld daarbuiten. De president wordt grijzer en vermoeider met de dag, het land wordt zwarter en bruiner door de grote instroom van latino’s. De economie wordt almaar complexer, de crisis blijft duren en er is geen eind van de tunnel in zicht. Geld lenen voor de gewone Amerikaan is almaar moeilijker (want miljoenen Amerikanen worden gewurgd door schulden en afbetalingen), een eenvoudig leven en dromen van iets beters (de zo geroemde Amerikaanse droom ligt op apegapen) is lastig met een zwakke dollar en een leger van concurrerende arbeidskrachten in China of India. Ja, it’s the end of the world as we know it….In de song van R.E.M. worden die harde woorden gevolgd door ‘I feel fine.’ Niet hier, niet nu.
En voor u, meneer Obama, brandt bij de kiezers straks maar één vraag op de lippen: Zijn de burgers na 4 jaar beter af met of zonder u? Uw bibbertijd kan beginnen. Afspraak op 6 november 2012.
Gelukkige verjaardag, meneer de President.
Björn Soenens
(De auteur is Amerikawatcher en chef tv-journaal bij VRT Nieuws.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
04/08/2011 om 15:45
Kapitalisme ontbindt zijn duivels.
Make no mistake, there is more to come.
04/08/2011 om 20:33
Tja dat is nu eenmaal democratie. Obama heeft geen meerderheid in het Huis Van Afgevaardigden en zal zijn hervormingen dus niet kunnen doordrukken.
04/08/2011 om 23:14
Zeer povere analyse met zeer negatieve uitspraken over de republikeinen. De Europese media en bobo’s zijn anti-rechts dat is duidelijk maar je mag van een journalist ook al is het in een “blog” toch wat meer objectiviteit en nuchterheid verwachten. Althans, zo zou het moeten zijn imo.
1) Het netto nul jobcreatie tijdens de Bushjaren, is dat met de crisis inbegrepen? Want tijdens de eerste 7 jaren onder Bush deed de VS economie het uitstekend. Was de crisis een jaar later uitgebroken dan had men niet kunnen zeggen dat belastingsvermindering niet goed is voor jobcreatie. En wat is nu één jaar? Maw ik vind dit argument maar zwak.
2) Het plan van Obama in Irak (en Afghanistan) is 100% dezelfde als die van Bush. Dus Obama daar alle krediet voor geven waar Bush is geslaagd (want zogoed als alle experten zijn er het over eens dat de oorlog in Irak gewonnen is door de VS … ja ik weet dat we dit in Europa niet graag horen), komt zéér partijdig over.
3) Het 700 miljard dollar plan van Obama was gewoon geld pompen in banken en in GM. Dat GM het beter ging doen wist iedereen, Obama heeft daar nul verdienste aan. Maar al het geld dat in de banken werd gestopt, daar mocht de belastingsbetaler niet weten wat er mee werd gedaan. We weten het nog steeds niet hoe dat geld werd benut. Wat Obama heeft gedaan is gewoon ENORM veel geld uitgegeven (voor een groot verlies aan jobs). Het is misschien wat vroeg om het uiteindelijk resultaat te bespreken maar één ding is zeker, die grote som werd verre van optimaal benut.
4) Obama’s hervorming van de gezondheidszorg, iets dat de media in Europa zeer slecht begrijpt en slecht uitlegt, is een totale ramp. De kosten zullen enorm zijn en het resultaat maar pover. Als er één ding is waarvoor Obama voor herinnerd zal worden dan is het dat wel: de rampzalige hervormingen in de gezondheidszorg. Ik vermoed dat dit de nummer 1 thema gaat zijn tijdens de 2012 campagne.
5) Ik zie dat het argument van racisme (prematuur) wordt benut … zeer triestig en laag bij de grond om zoiets te zeggen.
04/08/2011 om 23:27
Prachtig geschreven, zowel inhoudelijk als taalkundig.
Er is zoveel dat mank loopt in de VS. Men is overtuigd dat de VS “the greates country on earth” is, ik heb het Obama nog horen zeggen op zijn verjaardagsspeech in Chicago. Eigendunk belet de VS naar andere landen te kijken om daar uit bij te leren.
Als Vlaming en Europeaan, wonende in St Louis (Missouri), sta ik vaak verstomd hoe anders mensen hier denken. Joe met de pet staart zich blind op zijn “freedom” en het onbegrensde en wettenloze kapitalisme waarvan verwacht wordt dat het de samenleving regelt in de plaats dat de regering dit doet. Er is een zeer groot verschil in mentaliteit afhankelijk van waar men woont in de VS. De bevolking in grote steden in het noorden van de Oostkust zoals New-York City, Philadelphia, Boston en Washington DC en de Westkust in het algemeen, vooral California, zijn veel progressiver. De bevolking in het zuiden en het midden van de VS is doorgaans behoudsgezinder. De VS zijn een land van grote extremen en tegenstellingen.
Het is zeer ongezond slechts twee politieke partijen te hebben in de VS. Dit dwingt de partijen grote tegenpolen te worden die elkaar het daglicht niet gunnen. In een politiek landschap met verschillende partijen is een partij minder genijgd iets te dwarsbomen enkel en alleen omdat “de anderen” het willen.
Ik vrees dat de VS over hun piek zijn en nooit meer de economische welvaart zullen kennen zoals dit in de late jaren 50, de jaren 60 en de vroege jaren 70 het geval was. Het enige waar ze nog “the greatest” in zijn is oorlog voeren, maar zelf militair zullen ze weldra het onderspit delven t.o.v. China.
05/08/2011 om 00:05
Democratie Kurt? Twee partijen die elkaar het leven zuur maken en een nog groter leger lobbyisten dat geen rekening houdt met de gewone Amerikanen? En stemmen die worden afgekocht? Geef me dan zelfs nog maar de politiek hier in Belgie, misschien geen regering maar tenminste nog enkelen met meer verstand dan de gemiddelde Republikein… Djeezes!
05/08/2011 om 06:17
Beste Mr President,
Ik vrees dat in de grootste democratie ter wereld er hoe langer hoe
minder “democraten ” te vinden zijn!( ik bedoel mensen die zich op een
democratische wijze gedragen!)Het aantal “Eigenbelangers”daarentegen
lijkt exponentieel te stijgen!
Zo wordt het wel erg moeilijk voor jou !Toch heb je mijn sympathie !
Heel veel sterkte gewenst.
05/08/2011 om 10:24
Misschien moet de auteur nog eens opnieuw onderzoek doen naar de feiten en achterliggende motiviaties van het Boston Tea Party event uit 1773. Niets is wat het lijkt…
05/08/2011 om 14:42
Zoals steeds: een interessant en goed artikel!
En verder is Obama de eerste Amerikaanse president die jonger is dan mezelf!
Bovendien hoop ik dat hij herverkozen wordt, en dat hij niet vervangen zal worden door een Republikeinse Tea Party president, die terug meer oorlogen zal voeren, en tegelijkertijd de belastingen verder zal verlagen, zodat de schuld en de ellende (voor vele Amerikanen) nog groter wordt!
En waarom heeft Obama het zo moeilijk? Antwoord: omdat hij teveel ellende heeft geërfd van zijn Republikeinse voorgangers (oorlogen en bijhorende schuld), en ook omdat hij maar een nipte meerderheid had, en teveel rekening moet houden met de Republikeinen die de tussentijdse verkiezingen gewonnen hebben.
Maar ondanks dit alles, hoop ik dat hij standhoudt, en dat hij de volgende verkiezingen opnieuw wint!
So, happy birthday, president Obama! From your Republican predecessors, who made too much war and too much debt, you inherited too much problems, that can not be solved all at once, but nevertheless, I hope you succeed, stand firm, go for a second term, and win the next elections!
05/08/2011 om 17:59
Ik woon in Amerika and vind de analyse zeer juist.
Ik ben teleurgesteld in Obama omdat hij zich niet harder verzet tegen de Tea party. Hij is veel te bang om de verkiezingen in 2012 te verliezen. Zoals overal zijn politiekers meer bezorgd om hun eigen belang en positie en niet wat juist is voor het land.
07/08/2011 om 14:30
@Nathalie, tja het spijt me, maar de Amerikanen gaan toch ook kiezen, niet?
Waarom kiezen ze dan een democratische president (die het goed voor heeft, hoor, geloof me…) en een jaar later laten ze die president in de steek in het Huis en geven ze de republikeinen de meerderheid?
En of het in België dan beter is? Nou, dat betwijfel ik toch hoor.
07/08/2011 om 21:37
Het zijn niet de Republikeinen die Obama gewoon weg willen uit het Witte Huis en daarvoor de VS op de rand van de afgrond brengen. Het is Obama zelf die de VS op de rand van de afgrond heeft gebracht. Hij heeft in zijn lopende termijn 3 significante zaken gedaan: 1) de sluiting van Guantanamo bevolen en ondertekend met de nodige persaandacht, 2) een groots investeringspakket door het Congres geduwd en 3) getracht dit nog eens te doen met een hervormingsplan voor de sociale zekerheid. Het eerste was louter symbolisch en dus enkel handig als mediastunt. Obama weet als president nu ook wat Bush wist en heeft wijselijk besloten Guantanamo open te houden ‘untill further notice…’. Het tweede was een herhaling van de fout van Roosevelt in de jaren ‘30. Ook Roosevelt besloot om via grootste overheidsinvesteringen/ belastingverhogingen de economie weer op gang te trekken. Net zoals met Obama’s plan kwamen de verhoopte resultaten niet en werden de economische problemen steeds erger ipv opgelost. De meerderheid aan jobs die gecreërd zijn, zijn overheidsjobs. En overheidsjobs worden betaald met…geld van de belastingbetaler. Dus deze jobs creëren geen welvaart, ze consumeren de bestaande welvaart op. Gelukkig voor Roosevelt kwam de oorlog, Obama wacht nog steeds op zijn economische redding. Voor het derde was nooit geen geld, het is er nooit geweest. De VS geven al bijna de helft van hun budget uit aan gezondheidszorg, nog meer eraan uitgeven zou onverantwoord zijn. Het systeem dient hervorm te worden maar niet op de manier dat Obama wil.
Obama wil nu nog meer uitgeven en daarbovenop belastingen verhogen. Hij wil maw hetzelfde recept gebruiken dat hem tot nu toe faalde. De Republikeinen daarentegen stellen het tegenovergestelde voor, wat logisch is gezien de economische chaos die Obama heeft veroorzaakt. Er dient een limiet te komen op de overheidsuitgaven en belastingen dienen verlaagd te worden, Reaganomics. Gelukkig dat de Republikeinen niet zomaar een paar overwinninkjes uit de brang willen halen maar daartegenover vol willen doorgaan met kijk op de toekomst. Obama heeft de verkeerde keuzes gemaakt. Toegegeven, het zijn geen makkelijke tijden maar hij gaat zelfs niet in de juiste richting.
En voor diegenen die nog steeds denken dat de ‘rijken’ in de VS nauwelijks belastingen betalen, informeer je eens nuttig. Zo goed als de helft van de Amerikanen betalen géén federale inkomensbelastingen waardoor de rijkste 50% zo goed als alle federale inkomensbelastingen betalen. Daarbovenop komt dat de rijkste 10% bijna 1/3 hiervan betaalt. Het Amerikaanse belastingsysteem is het meest herverdelende ter wereld.
11/08/2011 om 17:03
@Vincent Van Genechten
Wat mij opvalt als Republicans klagen over Obama en de financiële toestand van het land is dat de nadruk steeds wordt gelegd op gezondheidszorg en werkloosheidsuitkeringen. Nooit wordt er een woord gerept over de miljarden dollars verslindende nutteloze oorlogen die door Republicans zijn begonnen. Toegeven, “shame on you Obama” om de oorlog in Afganistan nog op te voeren.
Wat het wondermiddel “Reaganomics” betreft, de schuld ging van 26.1% van het BNP in 1980 tot 41% van het BNP in 1988.
Ik ben ontzettend teleurgesteld in Obama, op dit vlak zijn we het eens. Zo veel beloven om zo weining te doen. Hij heeft tijdens de verkiezingen van 2008 doelbewust de spreekwijzen van MLK als strategie overgenomen. Obama is één en al gebakken lucht, in Oostende zouden ze zeggen “een scheet in een netzak”.
24/08/2011 om 15:51
@Pierre Cobbaert: euhm, Ron Paul zegt al van 2008 dat de VS hun troepen zou moeten terugtrekken, niet alleen uit Afghanistan en Irak, maar ook uit Korea bv. Hij was in 2008 al presidentskandidaat en nu opnieuw. Er zijn er trouwens veel in de Tea Party die net hetzelfde zeggen. De kans is momenteel wel niet heel groot dat hij verkozen wordt, maar zeggen dat de republikeinen daar niet gevoelig voor zijn is niet juist. Ik kan het u niet kwalijk nemen dat u dat niet weet gegeven dat deze auteur onze belangrijkste bron van info over de Amerikaanse politiek is hier in België. De ‘Gatekeeper’ functie van de media nietwaar.