Een aloude verzuchting: we betalen te veel voor de producten die we alle dagen nodig hebben. Of het nu om een pot chocopasta van Nutella gaat of over kleding, over telefoontarieven of onze elektriciteitsfactuur, zowat op al die punten betalen we meer dan onze buren.
De cijfers liegen er niet om. Begin dit jaar stegen de prijzen in ons land gemiddeld met 3,6%, terwijl het gemiddelde in onze buurlanden maar een goede 2% was. In de recente aanbevelingen van de Europese Commissie aan België wordt er gewezen op deze situatie. Volgens de Commissie is de consument hier de dupe van. Het euvel moet worden aangepakt.
Meer concurrentie
De Europese Commissie heeft het in haar jargon over een zwakke concurrentiedruk, met name in de detailhandel. In die detailhandel is er sprake van ‘toegangsbelemmeringen en operationele beperkingen’. Dat is jargon voor allerlei reglementen zoals de wet op de winkelsluiting en regelgeving die gevestigde zaken beschermt tegen nieuwkomers. Zorg voor meer concurrentie en automatisch zullen de prijzen wel dalen, lijkt het standpunt van de Europese Commissie te zijn.
Het is zeker een feit dat de prijzen bij ons aan de hoge kant zijn. De oorzaken die de Europese Commissie aangeeft spelen beslist een rol spelen. Wat daarbij ook meespeelt, is de houding van de Belgische detailverkopers tegenover de grote merken. Misschien zijn ze te weinig assertief om kortingen voor hun klanten af te dwingen. Zo is er het oude voorbeeld van de Nederlandse supermarktketen Albert Heijn die in 2008 Coca Cola uit de winkelrekken haalde ‘totdat ze weer normaal deden met de prijzen’. Hollandse assertiviteit? Zou weleens kunnen, en dan heeft het toch wel succes gehad. Misschien een ideetje voor de Belgische detailverkopers: met de vuist op tafel slaan om op die manier kortingen te kunnen afdwingen.
Reglementitis
“Je mag niet zomaar op zondag open zijn, laatavondopeningen zijn niet toegestaan, we kennen de sperperiode, verkoop met verlies is niet toegestaan. Er zijn mensen die voorstander zijn om al die reglementen af te schaffen. De vraag is of je daarmee meer concurrentie krijgt’ zegt Gino Van Ossel, specialist in consumentengedrag. Zowel UNIZO-topman Karel Van Eetvelt als Hugo Engelen van de liberale vakbond ACLVB zijn in deze bondgenoten om de strakke reglementering op de winkelopeningen te verdedigen. Zowel de winkeliers als hun personeel hebben recht op zondagsrust. Volgens hen ligt daar dan ook niet echt de oorzaak van de hogere prijzen. Waar de oorzaak dan wel ligt, daar lopen de meningen dan weer flink uit elkaar.
Want eigenlijk wil de Europese Commissie een andere boodschap geven, vermoedt Gino Van Ossel. Niet te weinig concurrentie is de oorzaak van onze te hoge prijzen. Wel onze vermaledijde indexkoppeling. En hier komen we dan weer terecht bij de steen des aanstoots aan werkgeverskant: de automatische koppeling van lonen en wedden aan de index. Prijsstijgingen hebben tot gevolg dat de lonen in de hoogte worden aangepast, waardoor de werkgevers extra kosten krijgen en verplicht zijn om hun prijzen een tweede keer aan te passen. De zogenaamde tweederonde-effecten. En zo krijg je een opwaartse spiraal van lonen en prijzen, wat verklaart waarom ons prijspeil hoger ligt dan bij de buren. De vakbonden ontkennen dit. Niet de indexkoppeling is de oorzaak van te hoge prijzen, wel onze al te hoge energieprijzen.
Lakse overheid
En hier treft de overheid schuld. Quasi monopolies als Electrabel houden de prijzen hoog, niet alleen voor de consumenten die gas en elektriciteit moeten betalen maar ook voor de bedrijven die afhankelijk zijn van energie. De belangen van consumenten en bedrijven komen hier weer samen. Als onze energieprijzen kunnen worden teruggebracht tot het niveau van de buurlanden stonden we al een heel eind verder. En zou ook de discussie rond de index wellicht een minder acuut karakter hebben.
Guy Janssens
(De auteur presenteert het sociaaleconomische magazine De Vrije Markt)
@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod
18/06/2011 om 14:14
Er heerst anders wel voldoende concurrentie-druk in de beurssituaties tussen verschillende landen …. zo kunnen zelf binnen de EU speculanten landen als Griekenland, Portugal, Spanje …. economisch leeghalen ….. de detailhandel is op zich dan maar een zeer klein detail !
18/06/2011 om 14:29
Het nadeel aan creëeren van concurentie is dat de nieuwe kleintjes na een korte tijd opgekocht worden door de grote, en dit ook tot profijt van zij die een kleintje opgericht hebben. Wat energie betreft ben ik nog steeds van mening dat een materie is die door het beleid moet gedirigeerd worden. Ik vrees anders dat deze in handen zullen vallen, niet van de fransen, maar deze van de chinezen, zoals het nu reeds gedeltelijk met de autoindustrie gebeurt. Ons sociaal stelsel is voor hen slechts een vodje papier met alle gevolgen van dien. Wij hebben steeds minder en minder in eigen handen en zouden wel eens in een erge kou kunnen eindigen.
18/06/2011 om 15:40
Vergelijk de concurrentie binnen Nederland en Belgie in de voedingdetailhandel en met ziet voldoende.
Hoeveel Belgische winkelketens zijn aanwezig op de Nederlandse markt.
Hoeveel Nederlandse winkelketens zijn aanwezig op de Belgische markt.
Trouwens, bij een splitsing van Belgie wordt Vlaanderen binnen 10 jaar inzake distributie volledig gedomineerd door Nederland.
18/06/2011 om 18:25
Blijkbaar leven de vakbonden en het al even log bewegende Unizo nog in de jaren ‘60 toen het klassieke gezinspatroon: werkend mannetje - huisvrouwtje en twee kindjes nog de norm was. De tijden hebben zich veranderd en ook de behoeften van de consumenten. Zondagssluiting, sperperioden, openingsuren en alle andere regeltjes en wetjes, het is allemaal hopeloos achterhaald en onnodig. Laat de kleinhandel toch zelf beslissen.
19/06/2011 om 10:51
een mooi voorbeeld van de vrije markt en concurrentie is de energiesector , met name electriciteit.
pakweg 10 jaar geleden werd gezegd dat de prijs van electriciteit zou gaan dalen.
nu in 2011 weten we al meer , ondanks de vrije concurrentie en de liberalisering zijn de prijzen alleen maar blijven stijgen.
en in feite is dit voor bijna alle sectoren.
belgie is dan ook nog eens het duurste land ten opzichte van onze buurlanden.
en dan maar praten over onze index afschaffen.
de oplossing is dat er hier een prijsdaling moeten komen voor alle diensten.
dan gaat ook de index niet meer omhoog.
voor alle duidelijkheid vermeld ik er ook nog bij , onlangs was er een index aanpassing , daar heb ik niets van gemerkt.
bij mijn weten heb ik sinds 3 jaar maar één keer een index verhoging gehad.
een schamele 0,20 eurocent.
andere loonsverhogingen zijn er niet.
dus wat is er dan mis met de automatische loonindex van ons land.
voor de ene groep wel en de andere niet , van solidariteit gesproken kan dit al tellen.
hierboven is het ook al vermeld , belgie moet beginnen op zijn strepen staan en de prijsstijgingen een halt toe roepen.
op dit ogenblik is er geen vrije markt en zeker geen concurrentie.
19/06/2011 om 14:49
Iedereen een goede dag gewenst!
Als men iets zegt over het monopolie van Electrabel (wat allemaal wel waar kan zijn), dan moet men in een adem ook toegeven dat alle andere monopolies ook nefast zijn voor het land. En er zijn inderdaad een pak de facto monopolies in Belgie.
Enkel als je vergelijkt met het buitenland zie je het, maar het is toch niet normaal dat een bestaande winkel een nieuwe winkel kan helpen buitenhouden? Wat is dan nog de incentive om aan de mensen het beste voor de beste prijs aan te bieden? Wat is de incentive om zo efficient mogelijk te werken, aan te kopen etc etc? (Als je het niet gelooft: probeer eens een winkel te openen! Of vraag het aan iemand die het geprobeerd heeft, met zijn eigen geld en met de bedoeling mensen werk te geven etc etc.)
Hoeveel nieuwe fabrieken mogen er in Belgie nog opstarten? Geen. Dus die die er al zijn mogen aan Belgische klanten aanrekenen wat ze willen. De dichtsbije concurrent heeft al onmiddellijk een transportnadeel (nog los van taal en allerhande bureaucratische vergunningen). (Als je het niet gelooft: probeer eens een fabriek te bouwen! Of vraag het aan iemand die het geprobeerd heeft, met zijn eigen geld en met de bedoeling mensen werk te geven etc etc.)
Er is inderdaad niet genoeg concurrentie. Reken dat maar in in je inflatie… En ja, de index is uiteraard ook nefast. Inflatie heeft nu eenmaal ook kleine positieve effecten (b.v. mensen verplichten tot bezuinigen zonder dat ze letterlijk armer te worden; soms is dat eens nodig in de economische cyclus). Inflatie ondermijnen terwijl die in de buurlanden wel de juiste effecten bereikt, maakt ons land op alle vlakken armer.
Ondergetekende woont (gelukkig) in het buitenland en volgt met geamuseerde interesse de kermis in Belgie. Navelstaarderij van de bovenste plank. Provincialisme waarvan je tenen gaan krullen. Niemand* met een beetje een visie over hoe een klein land (en een nog kleinere regio) gaat overleven in de wereld. En ja: het gaat over overleven! Zien jullie dat niet komen? Binnenkort is heel Belgie een achtergestelde regio als Henegouwen en erger.
Groeten,
Jan
19/06/2011 om 16:49
@jan ,
en weet je waarom hier defacto nog zoveel monopolies zijn , omdat bijna alle bedrijven in handen zijn ons omringende landen.
duitsland , frankrijk , nederland , misschien willen ze dit in stand houden .
heb je daar al eens aan gedacht .
wij kunnen zelf niet meer beslissen , telenet , electrabel , belgacom enz. allen hanteren prijzen die niet ver uit elkaar liggen.
neem nu internet als voorbeeld.
ik wacht nog altijd op belgacom om bijvoorbeeld hun internet abonnementen met 1/3 te verlagen. of vice versa met telenet.
dat is pas echt concurrentie.
hoe kan het dat in frankrijk of nederland 1/3 minder moet betaald worden dan in ons belgenland.
dit is maar één voorbeeld , er zijn nog tal van anderen.
en nog iets jan , ben jij geamuseerd wat dagelijks de gewone burger raakt in de portemonnee.
misschien kan je beter naar hier komen om het een en ander op te lossen , en de oplossing moet zijn dat arme mensen nog niet armer worden , wel voeg ik er ook aan toe dat de sociale fraude moet aangepakt worden en ook de fiscale .
want al deze materies zijn allemaal verbonden met elkaar , dus ook de concurrentie en de monopolies.
19/06/2011 om 17:12
Alleen een sterke overheid kan een duidelijk kader geven waarbinnen de vrije markt vrij en vrolijk zijn ‘ding kan doen’. Zelfs een liberale EuroCommissaris als Karel De Gucht neigt naar deze stelling (die oorspronkelijk van Karel Van Miert, een van zijn voorgangers was). Een duidelijk en strak kader mankeert in België en daarom kunnen quasi monopolies zoals Electrabel-GDFSuez (of Telenet en Belgacom) hier zo goed functioneren en onze inflatie (en daarom de loonindexering) doen ‘ontsporen’ . Een sterker kader voor de vrije markt zie ik met het ‘Vlaamse Front’ zeker niet gebeuren. Waarom stemt de kleine consument toch altijd tegen zichzelf ?
De indexering van de lonen met een gezondheidsindex en pas verhogen een jaar na de feiten is eigenlijk erg gemodereerd. De jaarlijkse verhoging van de effectieve ‘loonmasa’ in een bedrijf is maar voor de kleinste helft terug te brengen tot de loonindexering. Stelt iemand zich überhaupt de vraag waarom de kleinste helft van de stijging van de loonmassa een probleem is en de grootste stijging niet ? Nogmaals : een duidelijk, onbetwistbaar en sterk kader gesteld door een sterke overheid : de loonmassa mag met niet meer stijgen dan wat afgesproken in de loonindexering. Akkoord iedereen ? Geen probleem met tweede rondes. Pak dan nog eens de monopolies effectief aan, en we doen vééél meer dan Europa van ons vraagt.
20/06/2011 om 08:38
Ah Noël, ça va?
In Wallonië, als dat al als een onafhankelijke entiteit zou blijven bestaan, naast uw mythische Onafhankelijk Vlaanderen, zou het niet kunnen dat het daar de Fransen zullen zijn, die de rol van de Nederlanders op zich nemen? Indien de rattachisten het halen, wordt het natuurlijk academisch, dat spreekt.
21/06/2011 om 10:47
Rudy Flameng
Zoals u zegt. Bij een splitsing zullen beide regio’s de grote verliezers zijn.
Maar Van Aelst zal zijn feestje kunnen bouwen want de kabeljauw in de noordzee zal geen frans praten.