“Onder Salazar hadden we tenminste werk. Hij was een dictator en je mocht geen commentaar leveren, maar je verdiende je brood en wie geen kwaad in de zin had, hoefde niets te vrezen.” Luis de Mattos trekt zijn hondje wat dichter tegen zich aan en staart mistroostig voor zich uit. Hij maakt zich zorgen over de toekomst van zijn kinderen en kleinkinderen. Maar hij gaat niet stemmen zondag. Er verandert toch niets.
Altijd crisis
Misschien heeft hij wel gelijk. De feiten zijn bekend. Het gaat slecht in Portugal en er moet en zal bespaard worden. Er wordt veel campagne gevoerd door de politici, maar weinig gedebatteerd. Al is iedereen het erover eens: deze verkiezingen gaan over de toekomst van alle Portugezen, van het land. Maar het échte debat wordt vooral gevoerd in de koffiehuizen, in familieverband en hier en daar op straat. Blijven of vertrekken? Verzet organiseren of op de tanden bijten? Maar ook; ach, in Portugal is het altijd crisis. Het IMF is al twee keer langs geweest in de voorbij 30 jaar. Dit overleven we ook wel weer.
De drie grootste partijen in Portugal hebben de voorwaarden voor de 78 miljard steun van het IMF en Europa goedgekeurd en ze hebben beloofd het plan uit te voeren als ze aan de macht komen. Het gaat om ingrijpende maatregelen die alle Portugezen zullen voelen in hun portemonnee. De werkloosheidsuitkeringen verlagen en beperken in de tijd, een verhoging van de btw, het begrotingstekort fors terugdringen en de arbeidsmarkt flexibiliseren… : het is maar een greep uit wat de Portugezen te wachten staat.
Geen tegengewicht
De partijen die de voorwaarden van het IMF afwijzen, onder wie de communisten, kunnen volgens de peilingen geen tegengewicht bieden.
Hier en daar een spandoek en kleine groepjes die discussiëren, dat wel, maar van volgehouden en grootscheeps protest zoals in Spanje is er bij de Portugezen niet veel te merken. “De grote betoging van 12 maart die op Facebook ontstond en alleen al in Lissabon bijna 300.000 mensen op de been bracht, werkte als een ventiel. Het was een enorme ontlading,”vertelt Alexandre, één van de actievoerders. Alexandre en een aantal gelijkgezinden proberen uit alle macht het verzet gaande te houden, met wisselend succes. Ze willen mensen die tot nu toe niet veel van politiek moesten weten bij de politiek betrekken. “Mensen moeten leren hun stem te verheffen, mee te debatteren. Echte democratie is van iedereen.”
Peilingen
Als de peilingen kloppen, gaat Portugal zondagavond links slapen en wordt het rechts wakker. Het centrum-rechtse PSD van Pedro Passos Coelho stevent af op een overwinning. Als het samen met de conservatieve CDS (Centro Democràtico e Social) een regering vormt, wordt het stuur radicaal omgegooid. Of toch niet misschien?
In het voorjaar verleende de PSD geen steun aan het vierde (!) besparingsplan van de socialistische minderheidsregering van premier Socrates en dus kwamen er vervroegde verkiezingen. Vandaag voert diezelfde PSD campagne met de verzekering dat het de IMF-maatregelen zal uitvoeren. Blijkbaar doet de PS van premier Socrates haar voordeel met die dubbelzinnigheid, want de PS houdt ondanks verlies stand. Vraag is of dat iets oplevert voor de socialisten, want veel partners om een regering mee te vormen dienen zich niet aan. De president heeft bovendien al laten verstaan dat hij deze keer niet wil weten van een minderheidsregering.
Alexandre mobiliseert intussen voort met het oog op een laatste grote bijeenkomst voor de verkiezingen in het hart van Lissabon. Senhor de Mattos brengt de dag aan zee door. En vanavond, aan de vooravond van de verkiezingen, speelt Portugal tegen Noorwegen voor de rechtstreekse kwalificatie voor het EK voetbal van 2012. Dàt is pas een staatszaak.
Annelies Beck volgt voor de VRT de verkiezingen in Portugal
@Allen: uw reactie is welkom als u zich houdt aan de regels voor deelname aan onze discussieforums - mod
04/06/2011 om 16:50
Boa tarde,
als leerkracht Portugees neem ik tijdens de taallessen ook ruim de tijd om woorden, uitdrukkingen en zinsconstructies in een context te plaatsen. Taal is immers de ideale toegangspoort tot de maatschappij. Vandaar dat er bijna continu gepraat wordt over cultuur, reizen, geschiedenis en zeker ook actualiteit. Dank u wel om Portugal in de kijker te zetten en ons te verwennen met duidelijke analyses. Het wordt als zuiders land jammer genoeg al te vaak weggedrukt. Ik zal in de groepen Portugees dan ook graag verwijzen naar uw artikels voor meer duiding bij de verkiezingen. Ik ben niet enkel werkgerelateerd met Portugal bezig, neen, “o meu coração bate para Portugal”. Momenteel ben ik bezig met een boek rond de persoon van Afonso Henriques ism een Portugese fotograaf. Mocht u graag meer info hebben rond de verschillende projecten die ik doe, zal ik met veel plezier meer uitleg geven.
Met vriendelijke groeten,
Griet Meert
04/06/2011 om 22:44
Voor iedereen die Portugal een beetje kent kan zien dat een groot deel van de problmen van Portugal dezelfde zijn als die van Griekenland, alhoewel ik uit eigen ervaring kan zeggen dat de Portugezen over ‘t algemeen aktiever zijn. Het grootste probleem zit hem in het feit dat de staat geen inkomen heeft omdat het overgrote gedeelte van de portugezen in ‘t zwart werkt, net zoels de grieken. Ik heb reeds met veel portugeren gewerkt in België en heb hen lievere dan bvb polen of tsjechen, en dit omdat ze doorwerken en geen problemen geven. Dat geld gaat echter terug naar Portugal zonder dat daar belastingen op betaald worden. Rekening houdende met het feit dat er meer portugezen in ‘t buitenland wonen en werken dan in Portugal zelf is het duidelijk dat de portugese staat een inkomen probleem heeft.
05/06/2011 om 09:21
Portugal, Spanje en Griekenland zijn landen die genekt zijn door de Euro. Deze landen hadden nooit hun eigen munt mogen opgeven.
Zijn sinds de Euro veel te duur geworden als industrieland.
Ikzelf heb voor een bedrijf gewerkt met eigen Portugese produkties.
Sinds de Euro zijn die fabrieken gesloten en verplaatst naar Roemenie en China.
De Euro heeft enkel de Noord en midden Europa beter gemaakt.
Daar kan een rechts regime niets aan veranderen.
05/06/2011 om 10:19
de problemen in portugal zijn en waren , al het geld zit in privé handen , angola , mozambique en brazilie leeggehaald , verworven op niet rechtmatige manier, dus portugal is zeker een rijk land , voor enkelen, dan de corruptie , zwart werken , dit alles heeft er voor gezorgd dat de gewone mens in de straat aan de armoede grens leeft, ook de euro invoeren was een grote vergissing, jammer maar helaas , het gewone volk is weer en was altijd al de pineut .
verkiezingen zullen niets helpen , tenzij voor die partij dat aan de macht zal komen , die gaan dan weer sjoemelen , want er zal altijd geld over zijn om hun te bevoordelen, dit is daar zo en overal ter wereld , het grote mundiale probleem , corruptie en zwartwerk , que pena
05/06/2011 om 12:23
Geachte Annelies,
Ik heb gisteravond uw reportage gezien op VRT. Ik ben Portugees, geboren en getogen in Lissabon, woon al ruim 7 jaar in Leuven en ben met een Vlaamse getrouwd. Ik ben niet in België owv economische redenen, ik bedoel, geen traditioneel verhaal van de Portugese diaspora in de wereld voor betere werk- en leefomstandigheden. Ondanks het feit dat mijn land een klassemaatschappij is met veel onrechtvaardigheid, vind ik het heel jammer om een reportage te zien over Buraca, een arme migrantenwijk vol Afrikanen vanuit PALOP landen. Dit is wel de realiteit (een bepaalde realiteit) maar het land heeft zoveel andere en verschillende facetten… é como fazer reportagens nas favelas do Rio (como se no Rio so existissem favelas). Enfim, mas parabens pelo dominio da nossa lingua (com um sotaque tropical) e esperando reportagens menos zwart-wit,
Mvg,
Luis
05/06/2011 om 19:38
@luis alberto ,
Ik ben niet in België owv economische redenen, ik bedoel, geen traditioneel verhaal van de Portugese diaspora in de wereld voor betere werk- en leefomstandigheden.
dat schreef je hier , één je hoeft je toch niet te verantwoorden dat je hier woont , dat is je recht , en wat is er mis met je landgenoten die je hierboven beschrijft ? zijn ze daarom minder dan de anderen ?
je zegt ook dat er nog andere plaatsen kunnen getoond worden in je land van herkomst, het is toch wel normaal dat een journalist iets laat zien wat eigenlijk niet zou mogen in een modern land dat portugal toch is .
wij weten ook wel hoor dat portugal meer is dat ons werd te zien gelaten op televisie.
bij komt het nu over dat je u schaamt voor uw vaderland, er is niks voor te schamen , wel de politieke klasse een paar decennia terug , die zouden zich moeten doodschamen voor al het onrecht , maar dit is niet alleen in uw land , alle kolonisators hebben dit , incluis ons belgie.
07/06/2011 om 12:13
De verkiezingen zijn voorbij en (ultra) rechts heeft duidelijk gewonnen, niet door hetgeen ze voorstellen, maar door een strategische zet. De besparingsplannen van de socialisten weigeren te aanvaarden omdat ze te streng zijn en zo de regering doen vallen, en nu de verkizeingen winnen met een veel strenger besparingsplan. Ik begrijp de Portugezen echt niet. Hetzelfde gebeurde in Spanje. Het, op veel plaatsen, van corruptie en belangenvermenging verdachte PP haalt de volstrekte meerderheid. De enige beloften die ze maakten was belastingsvermindering en werk voor iedereen. Nu vergelijken ze de gewesten (comunidads) die ze overgenomen hebben van de PSOE met Griekse toestanden (geen geld om de ambtenaren betalen, torenhoge schulden, enz…). Zo kunnen ze het feit dat ze geen belastingsverlagingen zullen toepassen en geen arbeidsplaatsen zullen creëren, op de socialisten schuiven. Daarbij ook voorbijgaand aan het feit dat de gewesten met de grootste schuld(en), zijnde Valencia, Murcia en Madrid, al decennialang in PP handen zijn. Tactisch schitterend, maar of de Spaanse bevolking daarmee gediend is, is nog de vraag. Daarbij wordt weer op de man gespeeld om de eigen corrupte mannen (en vrouwen) te doen vergeten: vroeger Zapatero, nu Rubalcaba. Ik heb zo de stille indruk dat we in beide landen terug gaan naar lichtjes fascistische toestanden.
07/06/2011 om 18:00
@jean-claude vandewynckele,
maakt dit zoveel verschil uit wie er gewonnen heeft, corruptie zit in alle partijen en we weten allemaal dat de gewone man - vrouw het gelag betaald over ter wereld.
08/06/2011 om 22:44
Vergis ik mij, of las ik in een van de andere commentaren: “Stupido, het is de economie” (Uitspraak van de vroegere president van de USA, Bill Clinton). In geen van bovenstaande commentaren lees ik veel over de reden (het ontstaan) van de monetaire crisis in Portugal. Men geeft wat vage aanduidingen van veronderstelde frauduleuze verrijking en andere corruptie, maar dat is het zo ongeveer. Voor al die commentatoren geldt de uitspraak van de heer Clinton. Wanneer een staat, om welke reden dan ook (b.v. sociaal beleid met hoge uitkeringen en hoge pensioenen of grote subsidies aan onderwijs, of een veel te duur ambtenaren-apparaat c.q regeringssysteem zoals b.v. in Belgie etc etc.) meer geld uitgeeft dan ze binnenkrijgt en de structurele tekorten financiert met staatsleningen, krijg je een torenhoge staatsschuld (zoals ook in Belgie met nagenoeg 100% GDP, wat max 60% mag zijn!) gaat het land op termijn failliet.
Dat is niet de schuld van de Portugezen die in het buitenland werken en daar(terecht) hun belasting betalen en dan het geld zonder aanvullende Portugese belastingen aan het moederland overmaken. Weet U, er bestaat in Europa een wet, welke zegt dat je slechts een maal belasting over inkomen moet betalen en wel in het land waar je dat inkomen hebt verdiend!
Wanneer men stelt dat de Euro de armlastige landen aan de westelijke- en zuidelijke rand van Europa Ierland, Portugal, Spanje, Italie en Griekenland heeft stukgemaakt is dat slechts zeer ten dele waar. Het is waar in die zin, dat het die landen gemakkelijker maakte de staatsschuld inflatoir te verhogen, omdat ze makkelijk leningen konden krijgen daar ze met een relatief sterke Euro werkten. Voor die tijd kwam de crisis eerder aan het licht, was de schuld nog niet zo onbeheersbaar opgelopen en kon met een ingrijpen van het IMF en een opgelegd bezuinigingsplan (en meestal een regerings-wissel) de zaak wel weer in evenwicht gebracht worden (schreef een van de commentatoren niet: “Ach, het IMF was al twee maal langsgekomen en dat overleefden wij allen).
Nu is echter de zaak voor 78 milliard Euro uit de hand gelopen door het uitstel van reeds eerder dringend noodzakelijke maatregelen (zoals in Belgie, waar de Franstaligen coute-qui coute een status-quo in uitgaven en vooral van de transfers nastreven met voorbijzien van elke andere dringend noodzakelijke overweging) en dat krijg je als klein land niet in een handomdraai tezamen.
Facit: Het is dus de economie, stupido en een volkomen falende politiek, die dit mooie land en deze fijne mensen zo verschrikkelijk in de moeilijkheden gebracht hebben, maar nu is de politiek natuurlijk niet thuis z’n verantwoording op te nemen en schuiven Europa en het IMF de Zwarte Piet toe (net als in Belgie dreigt te gebeuren). Het is alleen zo doodjammer en onrechtvaardig dat weer het gewone volk ‘het kind van de rekening is’ in plaats van de falende regeerders en enige rijke (soms corrupte) zakenlieden, die zich aan de situatie puissant verrijkt hebben (zoals die 2000 steen-rijke Griekse reders, die samen met wat moeite weliswaar, de gehele Griekse staatsschuld zouden kunnen betalen, met 250 millioen/man). Het volk zal echter jaren moeten lijden, als ze er ooit uitkomen zondert schuldherschikking (waarbij dan andere volkeren gedwongen worden mee te lijden), terwijl de veroorzakers zich verheugen op hun private luxe jachten in Cannes of hun condominiums in de ski-gebieden of de Caraibien.
09/06/2011 om 07:55
@rudi valcker.
Het gaat hier niet specifiek over de corruptie die inderdaad in alle partijen en geledingen van de maatschappij zit, maar wel over de methode(s) om aan de macht te komen. Politiekers verbloemen graag de waarheid en zeggen alleen wat in hun kraam past. Maar mensen rechtstreeks, en op een echt vuile manier, aanvallen ruikt, naar mijn mening, naar een terugkerende vorm van fascisme. Dit gebeurt niet alleen in Spanje of Portugal, ook in de V.S. zijn er dergelijke mensen (die gelukkig nog niet aan de macht zijn of aan de macht zullen komen).
Zo’n manier van handelen heeft in de geschiedenis genoeg aangetoond tot wat het kan leiden. Dergelijke politieke manier van doen is, gelukkig, in België niet mogelijk en zou door onze veel nuchtere mensen, terecht, afgestraft worden.