In het hotel waar ik nu verblijf heb ik ontelbare keren gelogeerd. Al van in het begin van de jaren negentig. Het etablissement is afgeleefd. Er zijn veel betere plekken in Belgrado, maar ik blijf hier komen, for old times sake, nostalgie zeg maar. De bellboy knikt me toe. Hij is bijna toe aan zijn pensioen, en heeft me vaak geholpen met mijn bagage. ‘Stari gost’, sist hij het piepjonge meisje achter de balie toe, wanneer die me hoogst ongeïnteresseerd naar mijn paspoort vraagt. ‘Een oude gast’. Met de klemtoon op gast, voegt hij er glimlachend aan toe. Hier en daar komt het wat oudere personeel me een hand geven. Ik heb hier dan ook drie maanden gewoond, tijdens de NAVO-bombardementen in 1999. Nu check ik in voor één nacht, want Ratko Mladic is gearresteerd.

Wereldnieuws

De generaal was bijna twintig jaar geleden ook al de reden waarom ik hier een kamer nam. Srebrenica was omsingeld door Bosnisch-Servische troepen, de moslimbevolking werd er uitgehongerd. Onder leiding van Mladic, de aanvoerder. Srebrenica was een stadje waar toen niemand van gehoord had. Nog niet. We schrijven eind 1992, de oorlog in Bosnië-Herzegovina was amper een half jaar oud. Belgische blauwhelmen zouden Srebrenica gaan bevoorraden, en we mochten met hen mee.

Het werd een tergende processie van Echternach. Elke keer als het konvooi door de Servische linies wilde, bleek dat er iets administratiefs was wat de doortocht verhinderde. Of iets politieks. Of iets wat met humeur te maken had. Of een combinatie. Drie dagen lang duurde het, voordat de voedselhulp Srebrenica bereikte. Het werd wereldnieuws. En daarna belandde de naam van het stadje weer in de vergetelheid. De plek werd een veilige haven. Nooit was een adjectief misleidender. Een Franse generaal kwam er geregeld zijn steun betuigen, vaak per helikopter, et voilà.

Srebrenica

En dan kwam juli 1995. Srebrenica werd overrompeld door de troepen van Mladic. Eindoffensief. Vriendelijk over het bolletje van een moslimjongen aaien, wat instructies voor de bevolking, geen angst, iedereen is veilig, oom Ratko regelt het wel. 8000 doden.

Mladic moest verschijnen voor het Joegoslaviëtribunaal. Net als zijn kompaan, Radovan Karadzic, de politieke leider van de Bosnische Serviërs. Geen van beiden ging vrijwillig naar Den Haag. Radovan leidde een leven als alternatieve genezer genaamd dokter Dabic. Ratko zou de steun hebben gekregen van Servische militairen, maar dook uiteindelijk op in een dorp van Bosnische migranten, ten noorden van Belgrado. Zonder baard, zonder vermomming, wel oud geworden, zeggen ze hier.

Vergane glorie

Oud, zo is ook mijn hotel. Intercontinental heette het ooit. Maar omdat die keten de band met Milosevic in de jaren negentig niet zag zitten, en omdat de luxueuze standaard in het decennium daarop niet kon worden hooggehouden, moest Inter worden geschrapt. Continental, staat nu net onder het dak. Je ziet dat de ruimte tussen Hotel en Continental wat te ruim is.

De meeste kamers zijn nog zoals twintig jaar geleden. Alleen verdieping zeven, acht en negen werden gerenoveerd. Ik zit op acht. Spijtig, want ik hou van vergane glorie. Toch goed dat de reden voor mijn verblijf nu anders is dan toen.

Stefan Blommaert

(Stefan Blommaert is op de VRT-buitenlandredactie de Oost-Europa-kenner)

@Allen : uw reactie is welkopm als u zich houdt aan de regels voor deelname aan onze discussieforums - mod