Tegengestelde economische signalen van de week van op het economisch front. Het Planbureau en de Europese Commissie kwamen met positieve groeicijfers voor België voor dit jaar: respectievelijk 2,2 en 2,4%. Beter dan sommige buurlanden zelfs. Vrijdag de dertiende hoeft dus niet per se dramatisch nieuws te betekenen.

Eerder op de week was het economisch nieuws wat minder gunstig: de Tijd pakte uit met het bericht dat de buitenlandse investeringen in ons land fors achteruit gaan. Het aantal buitenlandse investeringen daalde van 177 in 2009 tot 166 vorig jaar. De daling was vooral scherp in Wallonië. En Bekaert-baas Bert de Graeve waarschuwde zelfs dat Bekaert misschien ooit wel eens zijn laatste fabriek in België zou sluiten. ‘Niemand wil hier blijkbaar nog industrie’ zei De Graeve in Knack. Wat moeten we bakken van deze tegengestelde cijfers?

Tegenspraak die er geen is

Het zijn cijfers die als muziek in de oren moeten klinken van de ontslagnemende leden van de federale regering Leterme. Welke argumenten moet je nog meer hebben om te zeggen dat een land met een ontslagnemende regering niet noodzakelijk op punt staat de afgrond in te donderen? De argumenten die zeggen dat een ontslagnemende regering niet als vanzelf een slechte zaak hoeven te zijn voor de economie van een land zijn bekend: zo’n ontslagnemende regering kan geen dadendrang ontwikkelen en allerlei initiatieven nemen die veel geld kosten. Ze moet het zuinigjes aan doen en de staatszaken en –financiën beheren als een goede huisvader, en vooral niet meer dan dat.

Dat is waar zolang er geen ongelukken gebeuren. Stel dat er een nieuwe bankencrisis ontstaat. Wat kan een ontslagnemende regering in dat geval doen? Allicht geen beslissingen nemen die miljardenengagementen meebrengen. Bovendien, en daar is ook vaak genoeg op gewezen, kan een ontslagnemende regering ook geen ingrijpende maatregelen nemen om de last van de vergrijzing op te vangen: de pensioenlasten zullen de komende jaren fors stijgen nu de babyboomers in dichte drommen op pensioen beginnen te gaan. Dat zal drukken op de sociale zekerheid en zal het solidariteitsprincipe, waar ons pensioenstelsel op gebaseerd is, in vraag stellen.

Daarmee samenhangend is er onze staatsschuld die weer in de buurt van de honderd procent van ons jaarlijks BNP zit. Dat wil zeggen ruim boven de 300 miljard euro. Ook hier hoor je vaak sussende geluiden bij: de staatsschuld zit voor het grootste deel in eigen Belgische handen. Zolang dus Belgische particulieren en instellingen bereid blijven om die schuld te financieren is er geen probleem. Maar er dreigen natuurlijk gevaren om de hoek: op dit ogenblik is de rente behoorlijk laag. Maar wat bij een verhitting van de economie? En bij een voortdurende economische groei is die kans reëel. In dat geval zal de Europese Centrale Bank, volgens de goede oude traditie van de Bundesbank, de rente verhogen om inflatiegevaar af te wenden. Wat een onmiddellijke weerslag zal hebben op de Belgische begroting want de rentelasten op die schuld zitten in de begroting, wat dus extra besparingen nodig zal maken. Sterke economische groei is dus niet alleen maar goed nieuws.

Uit met de pret?

Een ontslagnemende regering kan wel nog even nagenieten van de goeie cijfers van Planbureau en Europese Commissie. Maar een regering in volheid van bevoegdheden zal de handen aan de ploeg moeten slaan. En, wellicht vergelijkbaar met Dehaene in de vroege jaren negentig, een plan opzetten om de begroting te saneren. Met daarin misschien een maatregel die bepaalt dat her primair saldo, dat is het overschot op de lopende begroting zonder de rentelasten, een overschot moet vertonen. Een maatregel die ons destijds mee de euro heeft ingeloodst. Allicht iets wat in de regeringsonderhandelingen – wanneer die er ook komen – een boeiend thema zou kunnen worden.

Guy Janssens

(De auteur presenteert het sociaaleconomische magazine De Vrije Markt)

@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod