Nogal wat mensen reageren met ongeloof op de beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank om Michelle Martin, de ex van Marc Dutroux voorwaardelijk vrij te laten. Wanneer ze precies de gevangenis mag verlaten is nog niet duidelijk : er zijn nog een paar praktische zaken te regelen. In afwachting blijft ze in de cel ( en kan de publieke opinie wat stoom aflaten).
Michelle Martin is in 2004 veroordeeld tot 30 jaar cel , maar na 15 jaar is ze al weer vrij. Ze heeft dus maar de helft van haar straf uitgezeten. Eigenlijk is dat nog relatief lang, want ze kon al na 1/ 3 van haar straf vrijkomen, door de beruchte wet Lejeune, na tien jaar dus. Nu is het na 15 jaar, dus 5 jaar extra.
De slachtoffers zijn daar niet gelukkig mee, maar de vraag is of de strafuitvoeringsrechtbank anders kon beslissen.
Strafuitvoeringsrechtbank
Vroeger besliste de minister van justitie op eigen houtje of iemand vervroegd mocht vrijkomen. Nu is dat in handen van de strafuitvoeringsrechtbank, die bestaat uit onafhankelijke rechters. Het is één van de hervormingen die werden doorgevoerd na het uitbreken van de zaak Dutroux. De rechtbank zetelt in de gevangenis, ze bestaat uit één magistraat en twee bijzitters: een bijzitter gespecialiseerd in straffen en een andere gespecialiseerd in reïntegratie.
De wet heeft hun taak duidelijk omschreven. Ze moeten ten eerste nagaan of de tijdsvoorwaarde gerespecteerd is, in de meeste gevallen dus nakijken of de veroordeelde één derde van zijn straf heeft uitgezeten. Is dat zo, dan moet de rechtbank daarna nog vier voorwaarden bekijken:
* Is zijn reclassering (terugkeer in de maatschappij) geregeld?
* Is er gevaar voor recidive (herhaling van het misdrijf)?
* Is er een risico dat de veroordeelde last berokkent aan de slachtoffers?
* Betaalt de veroordeelde zijn slachtoffers een schadevergoeding?
Geen andere keuze
Belangrijk: als die voorwaarden vervuld zijn, dan MOET de strafuitvoeringsrechtbank de veroordeelde voorwaardelijk in vrijheid stellen. Ze heeft daarin niet te kiezen.
Voor Michelle Martin was het de vierde keer dat ze haar voorwaardelijke invrijheidsstelling aanvroeg. De vorige keren werd dat afgewezen wegens een mogelijk gevaar voor recidive. De rechtbank besliste toen dat ze een nieuw psychiatrisch onderzoek moest ondergaan. En dat is nu blijkbaar gunstig.
Aan de uitspraak van de strafuitvoeringsrechtbank valt weinig te doen. De slachtoffers worden wel gehoord, maar ze zijn geen echte burgerlijke partij. Ze kunnen dus niet in beroep gaan.
Alleen het parket kon beroep aantekenen bij het Hof van Cassatie, maar dat is niet gebeurd. Het was ook niet simpel: cassatieberoep is alleen mogelijk als de rechtbank de wet verkeerd heeft toegepast. Over de inhoud van het dossier kan cassatie zich niet uitspreken.
Voorwaardelijk vrij
Michelle Martin komt op termijn dus voorwaardelijk vrij. De wet laat het niet anders toe. Maar dat betekent niet dat ze vrij is om te gaan en te staan waar ze wil. Ze moet een aantal voorwaarden respecteren : ze mag geen contact hebben met de slachtoffers, ze mag niet gaan wonen in de provincies Luik of Hasselt of aan de kust ( dat zijn de plaatsen waar Dutroux slachtoffers maakte), en ze mag niet met de media praten. Daar komt nog een extra voorwaarde bij: ze moet zich terugtrekken in een Frans klooster. De strafuitvoeringsrechtbank zal zo’n voorwaarde niet op eigen houtje opleggen : klaarblijkelijk staat het in het reintegratieplan dat door Martin en haar advocaten is uitgedokterd.
Al die voorwaarden zullen streng worden gecontroleerd door een justitieassistent. Als blijkt dat ze één voorwaarde overtreedt, al is het maar één keer, dan wordt ze opnieuw opgesloten.
Moeten we nu vrezen dat Marc Dutroux binnenkort ook voorwaardelijk vrijkomt? Neen, want die kreeg een veel zwaardere straf: levenslang en tien jaar ter beschikking van de regering.
Levenslang komt in de praktijk neer op 30 jaar cel. Na die 30 jaar kan de regering beslissen om Dutroux nog eens 10 jaar langer in de gevangenis te houden. Dutroux zit dus bijna zeker 40 jaar achter de tralies. Bij zijn veroordeling in 2004 was hij 47 jaar.
Leo Stoops
(Leo Stoops is gerechtelijk verslaggever bij de VRT-nieuwsdienst)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
10/05/2011 om 15:25
Naar een klooster gaan: is dat reïntegratie in de maatschappij? Me dunkt is aan die voorwaarde niet voldaan. Zal ze daar geld verdienen om de slachtoffers te vergoeden? Denk het niet. Dus ook aan die voorwaarde is niet voldaan. Waar zijn we mee bezig ?
10/05/2011 om 16:29
Het is mogelijk dat alle voorwaarden vervuld zijn om Michelle Martin vrij te laten, maar toch dient justitie ook rekening te houden met de mening van de goegemeente. De ouders van de slachtoffers zijn er helemaal niet klaar voor, maar de man/vrouw in de straat evenmin. Het is te vroeg. Het ligt nog te vers in het geheugen. Zoals Leo Stoops het hier verwoordt is de wet Lejeune een beruchte wet. Het is geen vermaarde wet. De wet Lejeune is een Belgische Wet van 31 mei 1888, en ze heeft doorheen de jaren voor verhitte discussies gezorgd. Intussen is ze vervangen door andere wetten (1998 en 2006) die er striktere regels op nahouden. Maar toch blijft de basis van deze vreemde wet gelden. Iemand die dertig jaar heeft gekregen, kan na 10 jaar vrij komen. Dus moeten advocaten voortaan pleiten voor gevangenisstraffen van 90 jaar, willen ze dat de persoon in kwestie toch de gevraagde 30 jaar zit.
Maar hier is iets anders aan de gang. Er is geen misdaad die in de laatste decennia voor de zelfde graad van beroering zorgde als de zaak Dutroux. Meisjes werden opgepakt, vastgehouden, ontelbare keren verkracht en enkele overleefden het niet en stierven van ontbering in de meest beestachtige omstandigheden. Michelle Martin legde haar man geen strobreed in de weg en werd veroordeeld tot dertig jaar, tien jaar dus. Intussen zit ze vijftien jaar vast en is het zeker dat ze binnenkort vrijkomt. Logisch, want ze zit al ‘over’ haar tijd. Vijftien jaar. Want als dertig hetzelfde is als tien is, dan is vijfenveertig hetzelfde als vijftien. Michelle Martin zit dus eigenlijk, volgens de rekenkundige logica van de wet Lejeune, al vijfenveertig jaar vast.
En om helemaal terug te gaan naar de romantische redeneringen van de 19° eeuw, heeft men besloten om de vrouw ‘Vangheluwe-gewijs’ in een klooster te plaatsen. Logisch, want daar bevinden zich de geschikte spirituele en morele leiders om de verdwaalde ziel weer op het rechte pad te brengen.
Justitie kan niet wereldvreemder uit de hoek komen dan op deze manier. De zaak Michelle Martin is een zoveelste voorbeeld van een uitspraak die totaal geen voeling heeft met wat er onder de bevolking leeft. Ik leef mee met de ouders van de slachtoffers. Dit moet voor hen een keiharde mokerslag zijn. De slachtoffers en hun families staan eens te meer in de hoek waar de klappen vallen.
Wat is er wezenlijk veranderd sinds 1995?
10/05/2011 om 16:30
als zo iemand vervroegd vrijkomt is dat onbegrijpelijk. In dit geval zou 30jaar=30jaar. ook onbegrijpelijk is dat de franse regering toelaat dat zij op het franse grondgebied mag wonen. ik zou het onaanvaardbaar vinden mocht onze regering Fourniret in belgië laten wonen.
10/05/2011 om 16:31
Ik begrijp het weer niet: ofwel is een rechtbank slechts een instrument dat objectief oordeelt ofwel geven rechters een interpretatie aan feiten en houden dus ook rekening met sociale context. Nu blijkt dat een rechtbank “niet anders kan” dan Martin vrij te laten, ze is dus slechts een uitvoerend orgaan. In dat geval is het voor eenieder met een beetje gezond boerenverstand duidelijk dat er dan een niveau ontbreekt dat wel nog mogelijkheid heeft tot interpretatie (de rechtspraak neemt dus haar verantwoordelijkheid of laat die door iemand anders nemen).
Met de regelmaat van de klok halen voorbeelden het nieuws van een totaal los van de realitiet staande rechtspraak. Nochthans worden rechters enorm goed betaald net omdat ze niet verondersteld worden om als een machine domme interpretaties te maken. Er schort dus fundamenteel iets aan wat een van de grondpeilers van onze maatschappij had moeten zijn.
Het enige wapen voor de burger is om via de politiek daar iets aan te (laten) veranderen. Gezien de huidige politieke toestand moeten we ook daar vaststellen dat aan die andere fundamentele peiler eveneens iets schort.
Dringend behoefte dus aan mensen met gezond verstand en kl. aan hun lijf (figuurlijk dan want voor mij mogen het ook best vrouwen zijn).
PS: Mr Stoops is bijna zeker dat Dutroux niet vervroegd vrijkomt. Een of ander advocaat (u weet wel, die mensen die handel drijven in recht) leek daar gisteren niet zo van overtuigd.
10/05/2011 om 16:38
Waarom is de wet Lejeune ‘berucht’? Ze zal natuurlijk ook problemen creëren, anderzijds maakt ze gevangenissen leefbaar, ze maakt reïntegratie mogelijk. Elke strafpleiter, elke cipier, elke medewerker van justitie zal je het nut van die wet bevestigen.
Deze wet dus zomaar ‘berucht’ noemen lijkt me tendentieus.
10/05/2011 om 16:44
Zo maar een bedenking:
zal ze in hetzelfde klooster verblijven als die gast van Brugge…?
10/05/2011 om 17:28
Iedereen heeft nu de mond vol om de “wet Lejeune” te wijzigen. Iedereen vindt dat men zijn straf volledig moet uitzitten. Ik stel alleen vast dat vandaag onze gevangenissen overbevolkt zijn, dat gestraften met een gevangenis straf van 3 jaar op minder hun straf niet moeten uitzitten.
Zooden onze politiekers alvorens zich in dit debat te gooien er eens eerst voor zorgen dat de gerechtelijk uitspraken worden uitgevoerd alvorens lippendienst te bewijzen en de bevolking de indruk te geven dat er een wijziiging komt. Er is gewoon geen plaats in de gevangenissen.
Karel Stessens
10/05/2011 om 17:31
Als men steigert (terecht) tegen die beslissing, moet men de pijlen richten op de politici die deze procedure hebben gestemd of toch mogelijk gemaakt.
10/05/2011 om 17:36
Magistraat Freddy Troch verklaarde in Humo van vorige week het volgende :
“Een rechter moet er in zijn vonnissen voor zorgen dat er een evenwicht is tussen de maatschappij en de wetgeving. Het is wel gemakkelijk om alleen maar de wet te volgen maar dan krijg je een wereldvreemd vonnis. Je moet elke zaak in zijn maatschappelijke context zien.”
Heeft de rechter van een strafuitvoeringsrechtbank dan geen ruimte?
10/05/2011 om 19:19
Het komt er dus op aan de wet die de werking van de strafuitvoeringsrechtbanken regelt te veranderen… Alleen kan dit liet met terugwerkende kracht, dus zal een aanpassing, indien die er zou komen, nooit van invloed kunnen zijn op dit specifieke geval.
10/05/2011 om 20:43
ik kan hier niets meer aan toevoegen dan alweer vast te stellen dat ons Westers ‘ontwikkeld’ landje niet meer is dan een bananenstaat. Geen risico voor de samenleving … Zijn het diezelfde psychiaters als die van Kim de Gelder, waar we nog niet eens tot eenzelfde conclusie kunnen komen of die kerel ziek is, ja dan nee ??? Enfin, een licht gevoel van ergernis en frustratie overvalt me als ik dit allemaal lees.
10/05/2011 om 20:49
De helft te vroeg. In het vervolg beter een straf van 60 jaar geven dan moet ze tenminste 30 jaar zitten.
10/05/2011 om 20:50
@ Frans: Blijkbaar sta ik niet alleen in in mijn twijfels over de wet ‘Lejeune’, als je de reactie ziet vanuit de politieke wereld vandaag op deze wet, en ik heb niet de indruk dat ze dat doen uit tendentieuze overwegingen.
Verder, waarom maakt deze wet gevangenisstraffen leefbaar? Omdat ze korter duren? Wat is er verkeerd met een gevangenisstraf die voor twee derde of zelfs helemaal wordt uitgezeten? Waarom moet het begrip ’straf’ persé worden uitgehold? Welk signaal geef je dan aan de maatschappij? Die vraagt bescherming, en terecht. Ik heb mijn sterke twijfels of elke strafpleiter, cipier of medewerker van justitie mij het nut van die wet zullen aanpraten. Nogmaals, het is een wet van 1888, en naar mijn bescheiden mening niet meer van deze tijd. Wat reïntegratie betreft, dat kan evengoed na twee derde van de straf.
Tenslotte, wat Michelle Martin betreft: een verplicht verblijf in een klooster is misschien nog erger dan een gevangenisstraf, gezien weinig of geen sociale contacten met leeftijd- en lotgenoten. Dus sociale integratie zit er voor haar blijkbaar niet meer in. Het besluit tot vrijlating onder de resem opgesomde voorwaarden is absurd en onbegrijpelijk. Als ik haar was zou ik weten wat te kiezen in deze: de gevangenis.
10/05/2011 om 21:10
Ze is wel al eerder ten onrechte vervroegd vrijgelaten, blijkbaar achtte men toen de kans op recidive ook niet aanwezig. Dat bleek dus ten onrechte. Tot voor kort zag men kans op recidive (daarom werd haar verzoek niet gehonoreerd), ik begrijp niet dat men dat risico nu toch neemt. Bovendien devalueert deze wet de opgelegde straffen.
10/05/2011 om 22:20
Een verhelderende analyse!
Ophefmakende vrijlatingen doen zich wellicht overal voor.In Duitsland werd enkele jaren terug Christian Klar “vervroegd”vrijgelaten.
Voor zijn betrokkenheid in de RAF terreurdaden(w.o. 33 moorden) en zijn verzet om aan het onderzoek mee te werken kreeg hij 5 maal levenslang plus 15 jaar er nog bovenop.Na 25 jaar kwam hij vrij.
11/05/2011 om 08:37
Goeie opmerking: “In afwachting blijft in de cel (en kan de publieke opinie wat stoom aflaten).” Dat zijn we hier dus met z’n allen aan het doen.
Alles staat of valt met een performant justitieapparaat natuurlijk. Je kan er voor opteren om dergelijke zware delinquenten desnoods voor 150 jaar achter de tralies te draaien, maar wat ben je daarmee als je geen plaats hebt om ze onder te brengen? En daar stopt het niet bij.
Ooit zag ik een Panorama-reportage over psychiatrische patiënten in de gevangenis en de rol van gerechtspsychiaters hierin. Ik kan maar één conclusie trekken: de gerechtspsychiatrie is in ons land een lachertje. Maar ja, wat wil je als je de beoordelingen van dergelijke dossiers in handen laat van slecht betaalde en dus ongemotiveerde psychiaters (waarvan er veel te weinig zijn) die het er snel “even bijdoen”?
Een degelijk uitgebouwd justitie-apparaat - en daar hoort ook de nazorg en de opvolging bij - kost handenvol geld. Dat geld is schaars, en de schaarse middelen besteden aan Justitie, je scoort er als politicus/beleidsmaker niet echt punten mee. Daar ligt het kalf gebonden.
11/05/2011 om 09:08
de rechters kunnen alleen maar de wet toepassen zoals deze werd gemaakt en gestemd in kamer en senaat door onze politici. Deze politici zijn volledig verantwoordelijk voor de wantoestanden die heersen in dit land als gevolg van een gebrekkige wetgeving. Telkens als de samenleving met zijn neus op onaanvaardbare feiten wordt gedrukt gaan de politici veel blabla vertonen om hun onbekwaamheid te verdoezelen. De wet Lejeune, die trouwens de naam draagt van een politicus en niet van een magistraat staat heden terug in het centrum van discussie, maar men heeft jaren de tijd gehad om deze wet te schrappen en zoals eigen is aan de politiek werd hieraan niets gedaan. Dit land wordt bestuurd door een kudde onbekwame dames en heren, die uitsluitend politiek bedrijven uit eigen belang. Ook de huidige politieke situatie toont hoe onbekwaam de politici zijn. Het wordt beschaamder met de dag nog Belg te zijn.
Vervroegde vrijlating kan blijkbaar niet voor recidivisten, maar wanneer een individu veroordeeld wordt door verschillende rechtbanken voor dezelfde sexuele misdaden dan is men blijkbaar geen recidivist meer. Wat een absurde redenering.
Reintegratie in de maatschappij ? Blijkbaar worden aan de kloosters, die volledig functioneren buiten de normale samenleving en heden toevluchtsoorden worden voor plegers van sexuele misdaden, nieuwe opvoedende functies toegewezen.
De enige hoop die ons nog rest is dat Frankrijk weigert dat betrokkene zich kan vestigen op haar grondgebied met gevolg dat voorlopige vrijlating niet kan worden toegestaan en het geschonden imago van Belgie in de wereld wat kan worden opgefleurd. Men kan immers niet vergeten dat de zaak Dutroux de ganse wereld heeft geschokt.
Processen zijn tegenwoordig een echte circusvertoning : men wordt veroordeeld tot een straf en door allerlei achterpoortjes wordt de strafmaat maar omzeild : procedurefouten, voorlopige invrijheidstelling, enz.
Dertig jaar is dertig jaar en bovendien is het tarief van dertig jaar hetzelfde of men nu één bepaalde misdaad of vijf misdrijven van dezelfde aard bedrijft. In de USA wordt men veroordeeld voor vijf misdrijven voor vijf maal dertig jaar en komt men zeker niet meer vrij. Waarom kunnen dergelijke wetgevingen en strafmaatbepalingen hier ook niet worden ingevoerd.
11/05/2011 om 10:24
MIsschien zou ze eens een boek moeten schrijven om aan de mensen uit te leggen hoe het zover is kunnen komen dat ze de kinderen liet sterven. MIsschien zou ze ons nog iets kunnen leren. Misschien.
11/05/2011 om 10:45
natuurlijk komt haar vrijlating te vroeg, meer nog haar straf was te licht.
maar wat mij ook stoort is dat onze politici zoals steeds opnieuw achter de realiteit ( feiten ) aanlopen.
11/05/2011 om 11:25
Waarom de wet voor sommigen niet veranderen in: ” 30 jaar gevangenis zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating” en hetzelfde met levenslang. Dan heeft men meteen de oplossing voor Dutroux en Janssens en consoorten.
Natuurlijk moet iemand de kans krijgen op een nieuw leven. Maar deze heren zijn toch een uitzondering. Hetzelfde geld voor Martin.
11/05/2011 om 11:29
“Oog om oog, tand om tand.” Dat blijkt nog steeds de overheersende mening van de “goegemeente”, van de “meute”. “Stenig hem” is de kreet die steeds luider klinkt. Het maakt me droevig. Wat is de toegevoegde waarde om Michele Martin vandaag niet vrij te laten ? Wordt wereld daar dan beter en gelukkiger van ? Mw. Martin heeft haar proces gehad. Nu huilt de “publeke opinie” verontwaardigd dat de wet ook wordt toegepast.
Zoals deze openbare opinie vandaag ook luidruchtig juicht als Obama, zonder de Internationale rechtsregels te respecteren, Bin Laden koelbloedig laat neerschieten en een openbaar proces overbodig acht. Waarom wetten maken als men ze niet moet toepassen ?
Telt alleen de”wet van de sterkste” ?
11/05/2011 om 11:59
1 Toen de straf werd uitgesproken, wist iedereen dat MM na 1/3 kon vrijkomen indien aan de voorwaarden was voldaan. Als de rechtbank dat te snel had gevonden, dan had ze een zwaardere straf uitgesproken.
2 De beoordeling van de voorwaarden kan men beter aan de strafuitvoeringsrechtbank laten. Die bestaat uit bevoegden en kent het dossier. Bovendien tekent het parket geen cassatieberoep aan omdat ook het parket oordeelt dat de wet correct is toegepast.
Al die verontwaardiging is dus onzin. Misschien moeten we eens nadenken over de vraag waar ze vandaan komt.
@Romain: MM in hetzelfde klooster stoppen als Roger VG is een schitterend idee. Meteen aan Dimitri Verhulst sturen.
12/05/2011 om 08:04
@Diderik
Niet iedereen wist dat Martin na 10j kon vrijkomen. Als ik forums bekijk en in mijn omgeving rondvraag dachten/denken veel mensen dat een vervroegde vrijlating afhangt van de beslissing van een rechtbank en niet van de veroordeelde zelf. Wat mij persoonlijk stoort is dat een rechtbank zich verschuilt achter technische argumenten om geen interpretatie te moeten maken, mensen verwachten niet alleen strikte toepassing van rechtsregeltjes maar ook een interpretatie daarvan zodat er sprake kan zijn van “rechtvaardigheid”.
Ook uw tweede punt is niet helemaal zuiver: als de “beslissende” rechtbank het dossier ten gronde zou kennen dan had de motivatie voor de vervroegde invrijheidstelling meer argumenten bevat dan alleen “de wet stelt x voorwaarden en daaraan werd voldaan”. Ik vind de verontwaardiging dus zeker geen onzin maar vind wel dat je gelijk hebt als je stelt dat we “eens moeten nadenken over waar ze vandaan komt”.
Ook @ Bob Spaenhoven: dat de “publieke opinie” verontwaardigd is (of niet in het geval van Bin Laden) heeft vooral te maken met het feit dat velen het verschil zien tussen “normale” omstandigheden en “extreme” omstandigheden. Beiden vragen andere interpretaties en reacties, dat heeft dus niets met “recht van de sterkste” te maken. Vergelijk het met de fysica (in casu mechanica): meestal gebruiken we de “traditionele” wetten maar onder bepaalde omstandigheden werken die niet correct en gebruiken we de regels van de kwantummechanica.
16/05/2011 om 16:29
Beste,
Ik denk niet dat men de juiste en tijdige behandelingen in een gevangenis krijgt, die men echt zou moeten krijgen, tenzij men dit over veel langere periode spreidt.
Eens de juiste en nodige behandelingen gekregen te hebben, met de zekerheid van volledig genezen te zijn om alzo te kunnen en te mogen: vrijkomen, moet men dit ook aanvaarden.
Beter dan vrijkomen, dan; pas na jaren langere opsluiting, vrijkomen , doch niet genezen te zijn, niet?.
+ duizend ? zitten in de gevangenissen, die er niet zouden mogen zitten: ‘n schande ( mensenrechten?).
Soms dringt één Psychiater zijn wil onterecht op tot opname, met alle nadelige gevolgen vandien ( geen briefwisselings ontvangst?, vastbinding op tafel in éénzame kamer ), in gesloten inrichting …;.
En dan nog iemand vinden, die de verantwoordelijkheid op zich wilt nemen om u vrij te krijgen, zal zeer moeilijk zijn, niet?. M.v.g: j.f.
22/09/2011 om 12:06
Hoewel Michelle Martin aandringt op vervroegde vrijlating, trekt ik haar gedrag in twijfel. Ik kan niet in haar ziel kijken of zij is tot inkeer is gekomen. Dat is een zaak tussen haar en G-d haar Schepper. Het kan zijn dat zij de moord op de kinderen nog niet heeft verwerkt en daarom niet klaar is voor een gesprek met de nabestaanden van de kinderen. En ik denk dat ook Paul Marchal en de andere nabestaanden ook nog niet toe zijn aan een gesprek met haar.
Als mijn vermoeden klopt dat zij (zwaar) depressief is, kan ook een klooster in Frankrijk of in Thorn (NL) haar geen alternatief bieden. In deze zeer woelige tijd is het goed dat er nog serieuze (katholieke) geloofsgemeenschappen zijn die juist deze mensen opvangen die kansloos zijn geworden,