Zonnepanelen, slimme meters, slimme netwerken, nucleaire rente, de energiethema’s zijn niet weg te branden uit de actualiteit. Het kan snel gaan in de wereld van hernieuwbare energie.
Tot kort geleden werden ze nog – bijna letterlijk – de hemel ingeprezen, de zonnepanelen, nu worden ze bijna verguisd. De energie die ze opwekken wordt via de groene stroomcertificaten te duur betaald en weegt dus te zwaar op de Vlaamse begroting. Energieminister Freya Van den Bossche vindt dat zonnepanelen de afgelopen jaren te sterk gepromoot zijn. De prijs van de groene stroomcertificaten waarmee je korting krijgt op je energiefactuur is te hoog geworden. De Vlaamse begroting kan dat niet meer trekken. De overheid gaat dan ook op de rem staan om de uit de pan swingende uitgaven voor groene stroom een halt toe te roepen.
Ontdek je plekje
Maar wat dan wel? Windmolens dan maar? Op het moment blijken die – bij wijze van spreken - in de lift te zitten. Zet eens een windmolen in je tuin. Ook dat brengt op. Alleen is zo’n ding heel wat omslachtiger dan zonnepanelen. Die zijn ook niet zo geweldig esthetisch maar in vergelijking met windmolens zijn het pareltjes van esthetiek. Begin trouwens maar eens met windmolen in je kleine stadstuintje. De inplanting van installaties voor alternatieve energie begint trouwens hoe langer hoe meer een kopie te worden van de Vlaamse ruimtelijke ordening in het algemeen: ordeloze inplanting waarbij weinig rekening wordt gehouden met bestaande groene ruimtes, lintbebouwing. Kortom dezelfde fouten die jaren geleden werden gemaakt worden ‘all over again’ gemaakt. Tenslotte kan de vraag worden gesteld of Vlaanderen al die extra-installaties vanuit ruimtelijk oogpunt wel aankan. In vergelijking met Wallonië bijvoorbeeld beschikken we over veel minder open ruimte. Wallonië heeft open ruimte zat, en dat zou in de toekomst, vanuit het oogpunt van de alternatieve energieproductie, wel eens een geweldige troef kunnen worden. Gelukkig is er voor ons nog de Noordzee!
Welke energiemix?
Discussie over alternatieve energie is vrij nieuw. Tot vrij recent was de vraag vooral in welke mate die kan bijdragen tot een duurzame oplossing van onze energiebevoorrading op langere termijn. De discussie over die andere energievorm die niet ‘fossiel-gebonden’ is, namelijk kernenergie, is al veel langer aan de gang en heeft een nieuwe opstoot gekregen na de ramp in Fukushima. Meer recent is er de discussie rond de zogenaamde nucleaire rente: de opbrengst van kerncentrales die financieel volledig afgeschreven zijn en waarvan de verkochte elektriciteit bijna zuivere winst is voor de elektriciteitsproducenten. En wat met de toekomst van die kernenergie: welke beslissing zal de volgende regering nemen over het eventueel langer openhouden van de kerncentrales en welke rol zal die kernenergie in de toekomst nog spelen. En over dit alles heen is er dan de tot nog toe niet opgeloste vraag hoe groot de voorraad aan fossiele brandstoffen ter wereld nog is en tegen welke prijs de moeilijk ontginbare olievelden op de markt kunnen worden gebracht. Met zoveel onbeantwoorde vragen is het duidelijk dat het energiedebat de volgende tijd niet zal stilvallen.
Concurrentie
Waar zowat iedereen het over eens is, is het gebrek aan concurrentie in de energiesector. Zo’n twintig jaar geleden besliste Europa tot een gigantische liberaliseringsbeweging. Vroegere monopolies in de energie en telecomsector, en daarvoor ook in de omroepsector, moesten worden opengebroken. In de omroep-en telecomsectoren lukte dat. In de energiesector minder. Over de redenen daarvan is al heel wat inkt gevloeid. Ook concurrentie tussen de verschillende energievormen speelt een rol. Ga je voor het goedkoopste in de enge zin van het woord, dan wint nucleaire energie met de vinger in de neus. Alternatieve energieën moet het daartegen afleggen. Door alternatieve energie te bevorderen heeft dat nadelige gevolgen voor particulieren en bedrijven in hun portemonnee. Ook iets waarrond de discussie open is.
Guy Janssens
(De auteur presenteert het sociaaleconomische magazine De Vrije Markt)
@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod
07/05/2011 om 09:26
Sluiting Doel 1én 2? Geen probleem volgens Magnette, en zeggen dat we nu al stroom uit het buitenland moeten aankopen! Zou Magnette soms een verlichte geest zijn? Misschien kunnen we allemaal met een zonnepaneel op de rug én een windmolentje op ons hoofd rondlopen! wedden dat we daar dan nog op belast worden ook! Graag ernstige mensen om ons land te leiden de komende jaren, zodat we niet verliezen waar we decenia lang voor gezwoegt hebben.
07/05/2011 om 11:06
Uit technische studies in Groot-Britannië is gebleken dat individuele windmolens van de types die mensen in de tuin kunnen plaatsen, in praktijk zelden efficiënt zijn & soms zelfs meer energie verbruiken dan ze opleveren. Onbegrijpelijk dat de Vlaamse overheid na het zonnepanelen debacle zich nu opmaakt om hetzelfde fiasco nog eens over te doen met een andere vorm van alternatieve energie.
07/05/2011 om 11:08
als er één zaak is die ik door heb, dan is het wel dat een overheid, die niet eens in staat is om te berekenen hoeveel winst de energiesector nu juist gemaakt heeft, zich zeker niet het gezag en de arrogantie moet toegeigenen om mij te komen vertellen of een kerncentrale veilig is of niet…
Voor mij mag men terug met kolencentrales beginnen, op voorwaarde dat men de uitstoot fatsoenlijk wast, daar bestaan technieken voor, voor de CO2 heb ik ook niet direkt een oplossing
partikuliere windmolens zijn dan misschien weer een goed idee, maar je moet eens op Youtube een filmpje bekijken als zo een molen het begeeft in de storm.. als een wiek losslaat in dichtbevolkt gebied… toch niet afvoeren dat idee.
Meer warmtecollectoren ipv zonnecellen lijkt mij slimmer zeker voor zwembaden en andere grote gebouwen; men bezuinigt (zij het enkel in de winter effectief op warm water en verwarming van water; Dit bezuinigt rechtstreeks op stookolie, die olie blijft dan maar wat langer in de ton, en de leveranciers komen wat minder vaak langs, scheelt hoe dan ook een flinke slok op de borrel. En hoe dan ook, de energielevering op moment plaats en hoeveelheid blijft gegarandeerd, dit in tegenstelling tot electriciteit, waar men de centrales niet stil kan leggen omwille van de onzekerheid van de hoeveelheid geleverde groene energie; een zonnepaneel is eigenlijk enkel nuttig om de lampen wat sneller te laten springen, dat is al.
Laatste lijkt mij hydraulische energie, ook vrij snel te genereren ingeval van een dipje in levering van andere groene energie,
Misschien zijn daar nog mogelijkheden in Wallonië en een paar in Vlaanderen, De mensen die in overstromingsgebied gaan wonen, moeten er rekening mee houden dat vroeg of laat hun huis zou kunnen onderwater gezet worden, is dat aanvaardbaar?
een meer of een stuwmeer werkt echter wel als een opslag van groene energie, eventueel kan, als er energie te veel zou opgewekt worden, er zelfs water terug omhoog in het meer gepomd kunnen worden.
Als laatste punt zou ik stellen dat de gewesten er ook eens over zouden kunnen nadenken om de gemeenten te belasten met de productie van Groene energie (eventueel via een vzw of een vennootschap) maar zonder dat het privékapitaal weerop met de vruchten gaat lopen, ik denk dan aan een mooi initiatief dat maasmechelen nam.
Zo zou men op gemeentelijk vlak de diverse vormen van hernieuwbare energie kunnen uitbouwen.
Een gemeente hoeft immers op 10 jaar nog geen resultaat te zien, net zoals een vennootschap rust, ze niet, slaapt ze niet en heeft ze het eeuwige leven
marc
07/05/2011 om 11:24
De opslag van kernafval, verpest het milieu voor eeuwig voor de mensheid.
Ongeacht hoe diep en hoe secuur men het ook verpakt en in kleilagen stopt, ooit duikt het weer op, en ongenadig toeslaan.
Of denkt men echt dat tsunamis zich laten bedwingen door wat beton, of dat de “vrije markt” de atmosfeer zal behoeden voor nucleaire straling via het kopen en verkopen van “schone lucht”.
Het zal eerder gebakken lucht zijn
De slachtoffers vanTsjernobil en Fukushima zijn er wel mee met die “schone lucht” die Japan gekocht heeft.
“Dat is de prijs” die we bereid moeten zijn om te betalen” aldus de kernenergie leveranciers. Hopelijk mogen ze het zelf ooit aan den lijve ondervinden.
.
De volgende generaties zullen het ons nooit vergeven.
En het zullen niet de gewone mensen zijn de kans zullen krijgen om de vergiftigde aarde te kunnen verlaten naar andere, exotische planeten, om opnieuw te beginnen.
Akkoord, we zullen nog enige tijd afhankelijk zijn van kernenergie om aan de vraag te voldoen.
We (de hele wereld) moeten vanaf nu echter volop investeren en innoveren op alternatieve energie.
Technisch is het perfect mogelijk.
Dé grote hamvraag is echter of kapitalistische belangen en manupulaties dat zullen toestaan.
07/05/2011 om 15:13
Groen!!!!!
07/05/2011 om 15:49
Soms is dit land gewoon raar. Er is met een duidelijke roep om een groenere vorm van energievoorziening, die in ons land overvloedig voorradig moet zijn, en liefst goedkoper dan de concurrenten groene energie.
Daarnaast is er een roep om meer concurrentie voor electrabel in het liefst een vorm van centrales die niet door de monopolist geleid worden.
Als ik dan het lijstje van groene energievoorziening afloop valt er mij 1tje enorm op. Deze zou ruimschoots voldoen aan alle vereisten, daarnaast zou de schaal behoorlijk groot kunnen zijn (volgens de VS overheid zou je tot 83% van de stroomvoorziening kunnen doen mist je er alles voor over hebt, maar in dit land zou wie weet 40% kunnen. Een mooi alternatief op onze kerncentrales toch?) en, als klap op de vuurpijl veel jobs in Wallonie opleveren.
Wat is dit supergeheime vorm van energievoorziening? Biomassa! Het is niet alsof je in de Walen nu ver moet wandelen om een bos te vinden…??? Heeft iemand al eens een onderzoek gedaan hoeveel stroom je zou kunnen opwekken gebruik makend van de bossen daar? Lijkt me wat interessanter dan windmolentjes in mensen hun tuin.
07/05/2011 om 17:24
Kernafval hoeft bovendien niet een eeuwenlang probleem te zijn. Door het gebruik van breeders (herverwekking van afval) kan het afval probleem sterk gereduceerd worden.
Naar mijn inziens is CO2 een veel groter probleem dan kern afval. Kernafval kan later verwerkt en opgeruimd worden. Een klimaat dat door CO2 uitstoot een omslagpunt bereikt zal verstrekkende gevolgen hebben die niet zomaar ongedaan kunnen worden.
Maar deze discussie tussen kernenergie, zonnecellen en windmolens is allemaal een beetje zinloos. Eenmaal de olie op is , zal het knokken worden voor elke kWh die we kunnen krijgen. Het tijdperk van de goedkope energie is voorbij. Laten we hopen dat de transitie naar fusie energie in de komende 50 (ontwikkeling) tot 100 (opbouw) jaar zonder al te veel horten en stoten zal verlopen.
07/05/2011 om 18:23
Aangezien de moderatie enkele links heeft verwijderd (zucht…) en een overtallige spatie tussen “is” en “,” heeft laten staan zal ik hier maar herhalen wat in die links vermeld stonden.
Link1: Google naar “Coal Ash is more radioactive than nuclear waste”.
Link2: In recent nieuws wordt vermeld dat Global peak olie reeds in 2006 zou bereikt zijn.
08/05/2011 om 09:51
Men schermt steeds met meer werkgelegenheid bij het installeren van hernieuwbare energie, maar vergeet er wel bij te zeggen dat deze werkgelegenheid moet betaald worden. En wie betaald? De verbruiker! M.aw. energie zal in de toekomst nog duurder worden.
Groen vergeet meestal het gehele plaatje voor te stellen. Ik wil hiermee niet zeggen dat ik een voorstander van kernenergie ben, maar men moet wel duidelijk communiceren naar de bevolking, inplaats hun later voor voldongen feiten te stellen.
08/05/2011 om 15:44
Er is maar 1 energiebron en dat is de zon. Wind-, water-, biomassa-energie is onrechtstreeks zonneënergie. Wat zou er gebeuren met het klimaat, indien we de zonneënergie onzetten naar elektrische-energie(in heel grote hoeveelheden) en deze onze aarde niet meer opwarmt?
08/05/2011 om 22:14
@Luc
De aarde ontvangt in 1 uur evenveel energie als de aarde in 1 jaar verbruikt (google maar na). Al onze energie uit zonnestraling halen gaat het klimaat echt niet wijzigen. Dit kan het klimaat (in termen van de CO2 problematiek) alleen maar ten goede komen. Het probleem echter, los van de kostprijs, is al die zonnepanelen produceren.
09/05/2011 om 11:15
“Eindelijk”…was het gevoel dat ik had ongeveer halverwege had bij het lezen van dit artikel…waarom? om 2 redenen…
De problematiek omtrent alternatieve energie is in belangrijke mate een ‘ruimtelijk’ vraagstuk. Als we tot op heden onze energievoorraden haalden vanuit de ondergrond zal dit zich bovengronds gaan voordoen. Deze evolutie is onomkeerbaar. Of het nu zonne- of windenergie is, het zijn beide vormen van energieopwekking die impact hebben op onze ‘ruimte’. Dit debat of onderzoek naar gepaste ruimtelijke integratie van alternatieve energie wordt te weinig - of niet - gevoerd. Als architect - ruimtelijk denker - is dit mijn eerste bezorgdheid naast alle juridische - politieke - verhalen.
Met dit in het achterhoofd is het natuurlijk ‘noodzakelijk’ om hierbij ‘grensoverschrijdend’ te denken. De vraag ‘welk energiebeleid in vlaanderen’ is hierdoor oninteressant. Dit soort ‘infrastructurele’ vraag moet echt op grotere schaal gesteld worden..nationaal op zijn minst…Europees nog beter…
Hopelijk sijpelt deze ‘ruimtelijke’ boodschap de komende maanden/jaren verder door bij de beleidsmakers…het zal alvast nodig zijn om individuele strategiën - zoals de reflex naar zonnepanelen er één is - te beëindigen. Een maatschappelijke vraag kan je nu eenmaal enkel op grote schaal oplossen. Vooral werk aan de winkel dus voor ontwerpers. Van ons zullen de inzichten moeten komen..”zei de architect die alvast zoekende is”.
09/05/2011 om 17:12
Een paar opmerkingen, als u mij toestaat, waarde Guy.
Ten eerste veronderstelt “beleid” competentie bij onze politici, inzonderheid bij de voogdijministers voor energie. Hiervan is tot dusver zelden sprake geweest. Of hun politieke affiliatie hier schuld aan heeft, is een vraag waar de kiezers zich mettertijd zullen kunnen over uitspreken.
Ten tweede is het zwaaien met “milieuvriendelijke alternatieven” voor, bijvoorbeeld, kernenergie erg goedkoop. Het gaat gemakshalve voorbij aan een ergerlijk feit, dat zowel zonne-, als windenergie parten speelt. Dat feit is de onvoorspelbaarheid van de hoeveelheid wind en zonneschijn en vooral het niet-samenvallen van aanbod en vraag. ’s Nachts is er veel electriciteit nodig, maar dan schijnt de zon niet, om het bij een simpel voorbeeld te houden…
Wat er voorlopig dus ontbreekt is een betrouwbare en betaalbare(!) manier op het surplus aan opgewekte electricteit op te slaan, zodat deze kan gebruikt worden wanneer de behoefte zich aandient. Er bestaan manieren om het electricteitsoverschot te bewaren, ook zonder batterijen of accumulatoren te gebruiken. Voor onze specifieke situatie bieden deze echter geen oplossing.
Wat in bijvoorbeeld Noorwegen, Zwitserland of Oostenrijk kan, is het aanwenden van deze electriciteit om stuwmeren te vullen. Hetzij door pompen of door archimedesschroeven kan water vanuit een dal in een waterreservoir op grote hoogte gebracht worden en dan, bij grote vraag, over de turbines van een hydroëlectrische centrale terug omgezet in stroom. Er zit natuurlijk verlies op dit systeem, maar dat is marginaal vergeleken met de huidige aanpak, die er vaak in bestaat dat de overschotten gewoon geaard worden… O.a. bij gebrek aan voldoende niveauverschillen is dat in België, en zeker in Vlaanderen, geen optie(°).
Wij moeten dus een gegeven situatie onder ogen zien, maar zoals op zovele vlakken geldt ook hier dat de beleidsvoerders zich te veel concentreren op de partijpolitiek geïnspireerde korte termijn. Ze slagen er schijnbaar nauwelijks in het probleem zelfs maar te bevatten, laat staan dat ze in staat of bereid zouden zijn de opties voor de middellange termijn onder ogen te zien. De compromisbereidheid, de inane drang zowel kool, als geit te sparen, leiden ook op het vlak van de energiehuishouding tot inertie in plaats van leiderschap of tenminste een heldere verwoording van de keuzes waar wij voor staan en wat hun positieve en negatieve implicaties zijn.
Om maar iets te zeggen, zou het niet wijzer zijn, de isolatie van huizen en openbare gebouwen te veel meer te promoten, eerder dan een polemiek op te starten tussen verschillende vormen van alternatieve energiewinning? Zou het niet interessanter zijn het verdeelnetwerk te evalueren en een realistisch stappenplan op te stellen om het performanter te maken en, desnoods, te heroriënteren? Zou het geen goed idee zijn landbouwers, die nu enkel via zware subsidies kunnen overleven, terwijl zij gewassen of dieren produceren -waar eigenlijk geen rendabele markt meer voor is- aan te moedigen op hun weilanden en akkers zonnepanelen of windmolens of, waarom niet, een combinatie van beiden te installeren?
Om even het laatse element een beetje uit te diepen, wanneer er een voldoende energieaanbod is gedurende de dag of bij aanvaardbare windsnelheden, kunnen de resterende electriciteitscentrales dan veel gemoduleerder ingezet worden. Zij zouden enkel gebruikt worden om de basisvraag (voor bijvoorbeeld ziekenhuizen en openbaar vervoer) te verzekeren, enerzijds, en anderzijds om de dalen in de alternatieve voorziening op te vangen. ‘t Is maar een idee.
(°) Om van het NIMBY-fenomeen te zwijgen.
10/05/2011 om 12:09
Beste allen,
Ik heb enkele jaren terug beide opties overwogen.
Voor windenergie kwamen we uit op een minimuminstallatie van 5700kW (anders niet rendabel) en een mast van 12 m. Dus niet zo direct een klein geval en dat voor een kleine 30.000 EUR. Vergunning bleek echter een lijdensweg zonder eind dus hebben we dit pad maar verlaten van pure miserie.
Voor zonnepanelen was er geen restrictie op de installatie en de vergunning was een fluitje van een cent. Tot slot wat betreft het rendement van 2500 kW/jaar. Dit is in werkelijkheid 2600 kW/jaar. En reduceert mijn EL rekening met ruim de helft, de leveranciers kunnen daar niet mee lachen.
Kortom Zonnepanelen zijn wel een goede investering en die groenestroomcertificaten zou ik met genoegen terugsturen aan afzender als ik een oplossing kon vinden voor de tijdelijke opslag van de electriciteit. Dan meters en vaste leidingen buiten en het leven zou mooi zijn.
Ik vermoed echter dat de overheid en de nutsbedrijven dit helemaal geen goed idee zouden vinden.
Tony
ps we zijn nu bezig met een project warmtepomp, kwestie van de gas ook wat meer dicht te draaien.