De baksteen is er weer. Of het moderne equivalent daarvan. Want bakstenen zijn al lang niet meer het enige materiaal waaruit muren van woningen worden opgetrokken. Er is ook beton, bijvoorbeeld. Of muren uit allerlei recycleerbare materialen. Wat ik maar wil zeggen: de lente is weer zoetjesaan in aantocht en dus heeft ook Batibouw weer verzamelen geblazen. Met ongetwijfeld weer rijen dik aanschuivende kandidaat-bouwers.

Mijn huis/auto is mijn vrijheid…

Wat ligt de Vlaming (of de Belg, altijd met twee woorden spreken…) het meest na aan het hart: zijn auto of zijn huis. Voortgaande op het succes van respectievelijk het autosalon en Batibouw is dat moeilijk uit te maken.

Maar bouwen, of een huis kopen, is een avontuur waar de mensen best iets voor over hebben. Al wordt het van jaar tot jaar moeilijker om de financiering rond te krijgen. De bouwprijzen stijgen, niet in het minst door de hoge eisen inzake energiezuinigheid, die moeten worden nageleefd.

Op termijn betaalt zich dat wel terug, althans dat is de theorie, maar dat belet niet dat je het geld wel georganiseerd moet krijgen. De ontleende bedragen worden al maar hoger en om het aandeel van de afbetaling in het maandelijks inkomen betaalbaar te houden wordt de afbetalingstermijn uitgesmeerd over een langere periode: 25 of 30 jaar zijn geen uitzondering meer.

Eigen kapitaal eerst

En zonder een eigen spaarpotje red je het dan nog niet. Als je het volledige bedrag van je woning, of het nu een nieuwbouw of een bestaande woning is, wil gaan ontlenen dan betaal je je leven lang blauw. Even aankloppen bij pa en ma is dan de boodschap.

Maar die lijken hoe langer hoe minder happig om bij te springen. Hun spaargeld hebben ze misschien zelf nodig om hun pensioen bij te spijkeren. Een appeltje voor de dorst, als het ware. Want, met al die berichten over de onbetaalbaarheid van onze pensioenen op lange termijn zal een mens al wat voorzichtiger gaan omspringen met zijn spaarcentjes.

Dure goedkope woningen

En er is een nieuw fenomeen. Uit een onderzoek van RUGent-docent Johan Albrecht blijkt dat de prijsstijging van in het bijzonder de goedkoopste koopwoningen in België de afgelopen jaren spectaculair is gestegen, met meer dan 50% de afgelopen vijf jaar.

Een van de verklaringen is de instroom van kapitaalkrachtige buitenlanders die zich hier een woning wensen aan te schaffen. Volgens de eenvoudige wet van vraag en aanbod. Dat betekent dat diegenen die zich vroeger met een bescheiden inkomen toch nog een kleine woning konden permitteren nu stilaan ook uit die markt worden weggedrukt.

Die moeten op hun beurt dan opschuiven naar de privé-huurdersmarkt, waar zich vervolgens weer een nieuw fenomeen voltrekt: door de toenemende vraag naar en dus de stijgende prijzen van goedkopere woningen komen eigenaren hoe langer hoe meer in de verleiding om hun huurwoningen te verkopen. Geen last meer van wanbetalende huurders. Het aanbod aan huurwoningen slinkt bijgevolg, dus, u raad het, de huurprijzen gaan omhoog. Een duivelse cirkel.

Woningmarkt moet ruimer

‘De behoefte aan nieuwe woningen wordt onderschat’ zegt Marc Dillen dan de Vlaamse Confederatie van de Bouw. ‘Al jaren wordt gezegd dat de vraag naar woningen zal afnemen, maar in de praktijk zien we net het omgekeerde’.

Een vraag naar nieuwe woningen wil niet per definitie zeggen dat er meer groene ruimte moet worden opgeofferd om op ‘de buiten’ huisjes met tuintjes te bouwen. Er zal integendeel meer creativiteit aan de dag moeten worden gelegd om nieuwe woningen te bouwen in bijvoorbeeld voormalige kantoorgebouwen of industriële gebouwen, zegt Johan Albrecht.

Het is de enige manier om via de wet van vraag en aanbod, de spelregels van de vrije markt als het ware, de prijzen weer op een normaal peil te krijgen.

Guy Janssens

(De auteur presenteert het sociaaleconomische magazine De Vrije Markt.)

@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod