‘We zijn begonnen als de anti-socialistische katoenbewerkersbond’ zei Luc Cortebeeck van het ACV bij de viering van 125 jaar ACV. Een vakbond die anti-socialistisch is klinkt een beetje raar anno 2011 en vergt al enig historisch inzicht om het te kunnen duiden. Het ACV was toen een onversneden katholieke vakbond die de arbeidersklasse moest behoeden voor de verleidingen van het goddeloze socialisme. Als er geen organisatie kwam die de belangen van de katholieke arbeiders zou behartigen bestond het gevaar dat ze hun heil bij de rode bond zou zoeken, en dan was het eind zoek. Tot zover niets abnormaals.

Uit de tijd?

Dat er rond diezelfde tijd ook een liberale vakbond zou ontstaan is iets minder vanzelfsprekend. Wie liberaal zegt, zeker in de negentiende eeuw, zegt fabrieksbaas, of kapitalist, en de karikatuur, hoge hoed, dikke buik, sigaar, kan je er zo bij verzinnen. Liberalen, dat zijn dus de werkgevers. Een liberale bond, dat lijkt een contradictio in terminis.

Toch bestaat de ACLVB, dat is die liberale bond, dit jaar ook al 120 jaar. Hij is weliswaar het kleine broertje als je hem vergelijkt met ACV en ABVV, maar hij is niet weg te denken uit het sociaal overleg, zowel op federaal vlak in de groep van tien als op regionaal niveau in het VESOC.

Met blauw bloed

Merkwaardig is ook dat, zoals uit een recente studie van het ACLVB zelf blijkt, een meerderheid van de leden arbeider is, en, sterker nog, ook nog voor Open VLD stemt. Is hier enige schizofrenie in het spel, of welbegrepen eigenbelang?

Jan Vercamst, topman van het ACLVB zegt dat het te maken heeft met de vrije visie van de leden. Zelfontplooiing is belangrijk en bij onderhandelingen wordt er vrij en vrank opgetreden. Maar tegelijk is er het besef dat een vakbond nodig is om de eigen belangen te verdedigen.

Inmiddels blijven die vakbonden van verschillende kleuren nog altijd stevig overeind, terwijl in vele buurlanden vakbonden zich inmiddels decennia geleden al uit hun ideologische of religieuze keurslijf hebben gewurmd en een modernere eenheidsvakbond hebben gevormd. In Nederland en Duitsland is dat bijvoorbeeld het geval.

Klein maar dapper

Het ACLVB stond de afgelopen weken behoorlijk in het nieuws omdat de leden, wellicht tot verbazing van de nationale leiding, het ontwerp van IPA als eerste afkeurden. De grootste bond, het ACV, had het goedgekeurd, de socialistische bond was de laatste om het, voorspelbaar, te verwerpen. Helemaal terug naar af dus, dat IPA.

En zo kregen we van de week het merkwaardige gegeven dat er nog altijd met de moed der wanhoop wordt onderhandeld om te proberen een nieuwe regering te vormen.

Hoezo ontslagnemend?

Over naar de ontslagnemende regering. Die is inmiddels waarschijnlijk vergeten dat ze ontslagnemend is en bestuurt gewoon verder het land. In dit verband heeft ze het door twee vakbonden afgeschoten inter-professioneel akkoord onder handen genomen. Binnen diezelfde ontslagnemende regering is er vervolgens stevig onderhandeld over dat IPA.

Die ontslagnemende regering omvat, mocht u het vergeten zijn, zowel Open VLD als de PS, partijen die elk lichtjes andere opvattingen hebben over dat IPA. Toch zijn de grote contouren overeind gebleven. De studie om de werking van het indexmechanisme te onderzoeken is er wel uit verdwenen, iets wat de PS alvast als scalp aan zijn gorden kan hangen. Het betekent immers dat het indexmechanisme onverkort overeind blijft.

Anderzijds is er niets veranderd aan de koopkrachtbescherming: Niets voor dit jaar, maximum 0,3% voor volgend jaar. Veel te weinig, zegt Vercamst van het ACLVB. Daarover moet worden gepraat. Volgende week zitten de bonden met de (ontslagnemende!) regering aan tafel. Dat belooft best spannend te worden. Want als de onderhandelingen helemaal opnieuw worden opengetrokken zullen ook de werkgevers wel van zich laten horen.

Wordt vast vervolgd…

Guy Janssens

(De auteur is presentator van het sociaaleconomische magazine “De Vrije Markt”)

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod