Voor een goed begrip: er komt dus geen Interprofessioneel Akkoord (IPA) 2011-2012 tussen de sociale partners. De regering is verplicht om in te grijpen, want de organisaties (werkgevers plus ACV) die de voorbije week een duidelijke meerderheid van hun achterban achter zich hebben gekregen, gaan niet plots van standpunten veranderen om diegenen te plezieren die hun basis niet hebben meegekregen en nieuwe eisen stellen.
Ten tweede: volgens een wet van 1996 ter vrijwaring van de concurrentiekracht en de werkgelegenheid moet de regering optreden als de sociale partners er zelf niet uit geraken. En da’s dus hier het geval.
Lopende Zaken
Welke actieradius heeft de regering? ¨Premier Leterme heeft duidelijk de laatste tijd meer armslag gekregen, en we kunnen verwijzen naar de mededeling van het paleis eerder deze week met de wens ‘dat de regering van lopende zaken alle maatregelen zou nemen op economisch, sociaal en financieel vlak om het welzijn van de burgers te vrijwaren’.
Er was duidelijk al rekening gehouden met een scenario waarbij het ABVV neen zou zeggen, zoals in 2005 bij een vroeger Interprofessioneel Akkoord, toen de regering ook de teugels overnam. Maar de afwijzing door de liberale vakbond was niet verwacht. Dat maakt de zaak complexer, al zal het vooral het ABVV zijn dat men opnieuw mee moet krijgen. En daarvoor is binnen de regering zeker de steun nodig van de PS. Als premier Leterme aangeeft dat de regering zich de komende week - wellicht op het kernkabinet van woensdag - over de zaak zal buigen, dan biedt dat enkele dagen van afkoeling om contacten te leggen en naar een uitweg te zoeken.
Een gedeeltelijke uitweg?
Volgens minister van Werk Milquet kan dat een ‘gedeeltelijke’ uitweg zijn. Dat zou betekenen dat de regering bepaalde onderdelen van het ontwerpakkoord uitvoert, en andere niet. Men zal kijken wat mogelijk is, en wellicht samenwerken met het parlement om voor teksten te zorgen, en daarna koninklijke besluiten. Of de regering het hele ontwerpakkoord zal kunnen doorvoeren is inderdaad de vraag: we denken dan bv. aan het luik arbeiders-bedienden dat door het ABVV volledig is afgeschoten.. De socialistische vakbond heeft scherp stelling genomen, in een poging om de interne tegenstellingen te overstijgen en de rangen voor de buitenwereld te sluiten. Dat betekent niet dat de regering geen knopen kan doorhakken, maar ze gaat wel degelijk op grote problemen stoten. En alle sociale partners zullen nauwlettend toezien dat er niet aan hun belangen wordt geraakt. Ook de bediendenbond bij het ACV.
Driekwart zei neen
Een meerderheid van 75 procent tegen het ontwerpakkoord, dat kon de top van het ABVV natuurlijk niet negeren. Maar het ABVV heeft het ontwerp niet gewoon weggestemd, het heeft ook meteen naar de handrem gegrepen door voor 4 maart een nationale actiedag aan te kondigen. Het is nog wel niet precies duidelijk wat er dan gaat gebeuren, of hoe uitgebreid de acties zullen zijn - want daar moeten de instanties van het ABVV het nog over eens worden - maar er zal van de kant van de socialistische vakbond in de aanloop naar 4 maart niet veel inschikkelijkheid moeten worden verwacht. Dat is een maand verder, en intussen zal er op het terrein heel wat sociaal opbod tussen de vakbonden zijn. Denk maar aan de periode van het Generatiepact (ook in 2005) toen de ACV-leiding het pact verdedigde, terwijl het ABVV er actie tegen voerde. Dat leidde toen tot pijnlijke verdeeldheid in heel wat bedrijven en sectoren.
Nota bene: in principe zouden nu de onderhandelingen in de bedrijfstakken moeten gaan opstarten over de arbeidsvoorwaarden in sectorale CAO’s, maar daar heb je dan meteen een praktisch probleem want er is geen algemeen kader. Trouwens, ook de werkgevers kunnen zich stug opstellen, en zeggen dat er voor 4 maart niet ernstig kan worden gepraat.
Het Grondwettelijk Hof
De verschillende partijen houden best rekening met een nieuwe juridische uitspraak van het Grondwettelijk Hof. Er wordt inderdaad midden dit jaar een antwoord van het Hof verwacht op een aantal vragen over discriminatie van arbeiders, en we zullen dan 18 jaar na een eerdere uitspraak zitten dat er een eenmaking van de statuten moest komen. Ditmaal zal het Hof wellicht geen uitstel van nog eens 18 jaar dulden, en dat kan de zaak verder compliceren, want in het ontwerpakkoord was sprake van een voorlopig luik, en een definitieve regeling die in 2016 in voege zou moeten zijn. Kan men die fasering dan blijven aanhouden? Dat is maar zeer de vraag, en wat - nog maar eens - met de situatie op het terrein, waar de arbeiderscentrales de blokkering in het dossier meer dan beu zijn?
Wat een toonbeeld van sociaal vergelijk had moeten worden, is de voorbije week de mist ingegaan. De vraag is of en hoe snel die weer optrekt.
Bruno Huygebaert
(De auteur is sociaal-econoisch redacteur bij onze nieuwsdienst)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u zich houdt aan de regels voor deelname aan nz discussieforums; lees ze dus - mod
05/02/2011 om 11:02
Ik zit nog steeds met een vraag, welke ik van een andere commentator las of hoorde: “Kan de Koning eigenlijk staatkundig een regering van lopende zaken opdragen ten minste beslissingen voor te breiden, zo niet te nemen, die een nieuwe regering op lange termijn verplichten, zoals met de begroting en ten aanzien van de antwoorden van ons land op Europese economische regelgeving en de gevolgen daarvan voor onze economie en samenleving”?
05/02/2011 om 11:49
Voor de organisaties die het IPA hebben afgekeurd voel ik plaatsvervangende schaamte.
Ze hypothekeren de toekomstige welvaart,niet de welvaart van u en van mij, maar die van onze kinderen en kleinkinderen. De kortzichtigheid van de socialistische en de liberale vakbond is voor mij onbegrijpelijk
Ons systeem moet drastisch omgevormd worden, niet morgen of overmorgen, nee zelfs niet nu. Het moest eergisteren al gebeurd zijn.
En nu komt het op de regeringstafel, en wat dan. We hebben geen regering. De ontslagnemende regering mag, kan en wil niets beslissen.
Het surealisme in dit “land” wordt met de dag groter.
05/02/2011 om 11:51
Wat ik mij afvraag is waarom het ABVV de automatische indexaanpassing niet wil zien als loonsverhoging. Wij zijn het enigste land die hierover beschikt. Als deze heren zo blijven voortdoen dan moeten zij binnenkort zelf gaan zorgen voor werkgelegenheid. Hun actie getuigd volgens mij van weinig realiteitszin. Een eengemaakt werknemersstatuut wordt blijkbaar door de bedienden ook niet gegunt aan de arbeiders, van separatisme gesproken.
05/02/2011 om 14:00
Ik wil helemaal niet conservatief klinken maar denk dat de “seculiere” staat in een crisis verkeerd: er wordt geen beroep meer kan gedaan op een beetje goede wil en gezond verstand, men begrijpt het standpunt van anderen niet meer, men verliest het “algemeen” welzijn uit het oog, en als politieker is men bezeten met eigenbehoud. Men kan niet gewoon eidende partij blijven.
Is het mogeklijk dat de C in ACV toch nog het verschil maakt?
De Grieken zouden destijds tenminste het orakel van Delphi geraadpleegd hebben.
Als men het onder elkaar niet meer kan doen, dan moeten we de weg op van Polen, die hun koning ergens in het buitenland gingen zoeken, omdat ze elkaar niet meer vertrouwden.
Of te wel, je moet niet naar het buitenland: laat het parlement de uitgaande regering volledige uyitvoerende macht geven, met de overeenkomst dat ze moet opstappen zodra er een nieuwe regering komt.
05/02/2011 om 18:03
Vakbonden zijn er om de belangen van werknemers te behartigen!
Onbegrijpelijk dat ze zich op cruciale momenten telkens opnieuw uit verband laten spelen door werkgeversorganisaties.
Ook dat is van strategisch belang. Tweedracht zaaien tussen natuurlijke partners.
Vandaag moeten we, volgens ACV en de werkgevers, “blij” zijn dat de index (voorlopig) behouden blijft.
Superlonen en bonussen zijn terug van nooit weggeweest.
Banken en multinationals maken weer superwinsten.
Dividenden vliegen in het rond.
Merckel en Sarkozy trekken keihard en resoluut ten aanval tegen de index, pensioenen, sociale zekerheid en minimum lonen.
Leterme spreekt dan wel stoere taal van verzet, maar als het vuur aan de lont zit…..
Alles moet weg.
Orkaan index komt eraan met windkracht onbeperkt.
Bij de volgende IPA zullen werknemers “héél blij” mogen zijn dat de index er ooit geweest is.
Of hoe werknemers al ziende blind kunnen zijn, en al horende doof blijven.
09/02/2011 om 21:27
@ Michel
“Ze hypothekeren de toekomstige welvaart,niet de welvaart van u en van mij, maar die van onze kinderen en kleinkinderen. De kortzichtigheid van de socialistische en de liberale vakbond is voor mij onbegrijpelijk”
Ik ben blij dat deze vakbonden het IPA-voorstel verworpen hebben; want ik zie het helemaal niet zitten dat de hogere ontslagvergoeding van arbeiders niet wordt gedragen door de werkgevers, maar door de sociale zekerheid. De werkgeverszijde doet alsof ze daar een enorme toegeving gedaan hebben, maar ze schuiven de rekening integraal door naar de belastingbetaler.
@ Jozef
“Een eengemaakt werknemersstatuut wordt blijkbaar door de bedienden ook niet gegund aan de arbeiders, van separatisme gesproken.”
Ik zie het niet als een kwestie van niet gunnen; ik gun hen zeker zaken zoals de betere regeling van ziektedagen (en dus minder snel op de ziekenkas belanden). Maar bij de lusten horen ook enkele lasten: onbetaalde middagpauze, overuren tellen pas vanaf een half uur (of zelfs gewoon niet), geen voorschot halverwege de maand.
Voor de ontslagregeling is het complexer. Het verschil in ontslagperiode heeft z’n oorsprong in hoe makkelijk het is/was om de werknemer te vervangen. Het is erg om het zo te zeggen, maar het is gemakkelijker om een arbeider te vervangen dan een hoger opgeleide bediende. De duur voor de informatieoverdracht is ook merkelijk kleiner voor een arbeider dan voor een bediende.
Ook het vinden van werk gaat voor een arbeider sneller dan voor een bediende. Je hoeft maar te kijken naar de duur en de complexiteit van een selectieprocedure voor een bediende: daar gaat gemakkelijk 6 weken over en 3 gesprekken. Dus die langere termijnen zijn er enerzijds om de continuïteit van het bedrijf te verzekeren en anderzijds om te zorgen dat er een inkomen is gedurende de periode dat de sollicitatieprocedure loopt.
In de praktijk kan je je wel vragen stellen bij het argument van continuïteit als je weet hoe vaak een bediende z’n opzegtermijn niet hoeft te presteren. En tegelijkertijd zouden bedrijven moeten gaan beseffen dat ze veel geld, tijd en energie verspillen met langdurige selectieprocedures, want veel kandidaten haken op het eind af omdat ze reeds een job gevonden hebben.
Gelijkwaardig is niet hetzelfde als identiek. En vergeet tenslotte niet dat de verschillen tussen sectoren soms bijna even groot zijn als de verschillen tussen arbeiders en bedienden in dezelfde sector.
Vergeet tot slot niet dat dat separatisme al lang bestaat, in de overlegorganen zullen de arbeidersvertegenwoordigers zelden de belangen van de bedienden behartigen of omgekeerd. Net als in de politiek dienen ze veel minder het algemeen belang dan wel het eigenbelang en het belang van hun kiezers.
12/02/2011 om 02:01
De meeste politici vinden het maar normaal dat het Interprofessioneel akkoord (IPA), desnoods maar moet uitgevoerd worden, zonder rekenschap te houden met de grieven van gesyndikeerde achterban ( 73 procent van de werknemers in ons land). Toch wel straf, als men weet dat we al meer dan 245 dagen zonder federale regering zitten, omdat diezelfde politici geen enkele toegeving durven te doen in de onderhandelingen voor een nieuwe regeringsvorming, juist omdat zij zo bang zijn van hun achterban ( 3 procent van ’s lands kiesgerechtigden zijn lid van een politieke partij).