Tonnen geld en de opkomst van de Tea Party. Dat zijn de belangrijkste trends van de afgelopen kiescampagne voor de midterms in de Verenigde Staten. Maar gaan ze ook de uitslag van de tussentijdse verkiezingen in de USA bepalen?
“Money talks louder than ever”
Twee zaken hebben er voor gezorgd dat geld – nog meer dan anders – een cruciale rol heeft gespeeld bij de Congresverkiezingen. Het enthousiasme bij de tegenstanders van president Obama is overweldigend. Al van bij zijn aantreden roept de eerste zwarte president enorme weerstanden op. Obama heeft de banken van de ondergang gered, hij heeft een economisch herstelplan op poten gezet, hij heeft een reddingsboei gegooid naar autobouwers GM en Chrysler. Dat alles heeft een slordige 1500 miljard dollar gekost. Het begrotingstekort is angstaanjagend gegroeid. De totale schuld van de VS bedraagt nu ruim 13.000 miljard dollar. Intussen vragen veel kiezers zich af of de reddingsplannen ook geholpen hebben. 15 miljoen Amerikanen hebben geen baan, de economie sputtert voort, 44 miljoen armen, 50 miljoen Amerikanen zonder ziekteverzekering.
“Mad like hell”
Conservatief Amerika is woest, zuur, somber, malcontent, ‘mad like hell’, en ze willen hun land terug, zeggen ze. Intussen zijn dit jaar nog eens één miljoen gezinnen uit hun huis gezet omdat ze de hypotheek niet meer kunnen afbetalen. De wijdverspreide woede heeft de miljardairs van Amerika gemobiliseerd. Neem nu de broers Koch, Charles en David, eigenaars van Koch Industries (petroleumraffinaderijen, asfaltproductie, aardgaswinning, pijpleidingen). Koch noemt zichzelf ‘the largest company you’ve never heard of’ .
De Kochs financieren de Tea Party en regisseren op die manier ongemerkt de ontevredenheid, de razernij van de gewone man met angst voor de toekomst. De Kochs hebben een verborgen agenda: klimaatwetten tegenhouden, strengere regels voor de olie-industrie torpederen, elke mogelijke belasting bekampen, afschaffen van elke sociale uitkering. Hun fortuin wordt geschat op 65 miljard dollar. Enkele tientallen miljoenen hebben ze al geschonken aan Freedom Works en Americans For Prosperity. Met het geld kopen die schimmige organisaties tv-spotjes om Obama ‘zwart’ te maken.
Zo verspreiden ze het gerucht dat veel van Obama’s economisch herstelgeld naar Democratische districten ging. Ongecontroleerde berichten die vervolgens werden verspreid op het internet (RedState.com) en op de conservatieve – en heel druk bekeken – tv-zender Fox. Daar noemen ze Obama een hond, Imam Obama, de eerste moslimpresident. Het gaat er bij massa’s boze en partijdig geïnformeerde Amerikanen in als koek.
“Get your musket, fix your bayonet”
Tot voor kort lag de geldstroom voor politieke doeleinden aan banden. Er zaten beperkingen op, ’t was duidelijk wie wat aan wie schonk. Het hoogste Amerikaanse rechtscollege, het Federal Supreme Court, bracht daar met een spraakmakend arrest begin dit jaar verandering in. Het Citizens United-arrest maakt voortaan onbeperkte giften en donaties mogelijk. De organisaties die het geld ontvangen, hoeven zelfs niet meer te onthullen van wie of van waar de dollars komen aangewaaid. Zo komt het dat dit jaar alle records sneuvelen. Nooit is meer geld uitgegeven in een Amerikaanse kiescampagne. Landelijk zou ’t bedrag oplopen tot drie miljard dollar. De meeste televisiespotjes beschimpen de tegenstander, gooien met modder, schoppen onder de gordel. De politiek als worstelwedstrijd. Nee, het is geen fraaie aanblik van de Amerikaanse democratie.
“I wanted change. I’m waiting, sir. I’m waiting. I don’t feel it yet.”
Nochtans hebben de Tea Party, de rechtse brulboeien Glenn Beck en Rush Limbaugh, en bij uitbreiding de Republikeinse partij, heel hard hun best gedaan om de angst uit te buiten. Obama werd de baas in Washington, omdat hij een nieuwkomer was. Nu is hij zelf de belichaming van het gecorrumpeerde Washington. En Amerika hààt Washington, D.C. En nu wil de kiezer wéér nieuwkomers. Je ziet het aan de kandidatenlijsten: nooit eerder waren er zoveel neofieten. Neem nu Meg Whitman, kandidate-gouverneur voor de Republikeinen in Californië. Ze gaat er prat op dat ze zelf nog bijna nooit is gaan stemmen (er is geen stemplicht in de VS). Amper 1 op 5 Amerikanen heeft nog enig vertrouwen in zijn politici. Vandaar allicht de populariteit van veel rare vogels in de kiescampagne. Er is ruimte voor extremisme. Het is het kwalijke bijproduct van een voortdurende economische malaise.
“Baby, give me one more chance”
Er gaapt een grote “enthousiasmekloof” tussen Democraten en Republikeinen. Woede bij de Republikeinen wekt meer enthousiasme op dan bij de Democraten, waar vooral gelatenheid heerst. Obama probeerde via The Daily Show met Jon Stewart jonge kiezers naar de stembus te krijgen om het tij te doen keren, en de Democraten nog een kans te geven. De Democraten hebben al die tijd nagelaten hun landgenoten te wijzen op hun palmares. Zonder de herstelplannen zaten nu ongeveer drie miljoen Amerikanen méér zonder werk. Obama heeft te weinig uitgelegd waar hun problemen vandaan komen, en wie ze heeft veroorzaakt.
‘Horror Show’
Voor Obama aan de macht kwam, schoten alle remmen los (Reagan, Bush junior). Zo kregen de allerrijkste Amerikanen voor een slordige 2000 miljard belastingsvermindering in de schoot geworpen. Zo was de controle op Wall Street nagenoeg afgeschaft, stortte het land zich in twee onwinbare oorlogen, en moest de Amerikaanse middenklasse zich te pletter werken en lenen om zijn levensstandaard te kunnen behouden. Tot de grote meltdown van 2008. Het systeem implodeerde en Obama erfde een land in verval. Perceptie is een groot probleem. Zo weet volgens een recente peiling amper acht procent van de Amerikanen dat Obama voor 95 procent van de Amerikanen de belastingen heeft verlaagd. De president heeft zijn beleid slecht verkocht en pover uitgelegd. Amerika begreep niet dat hij maar bleef doordrammen over een nieuwe ziekteverzekeringswet terwijl elke maand honderdduizenden jobs verdwenen. Ze voelden zijn emotie niet en zagen zijn woede niet bij de olieramp voor de Golf van Mexico. En ze nemen hem dat kwalijk.
Als Obama straks zijn meerderheid verliest, zal dat het voordeel hebben van de duidelijkheid. Dan moéten beide partijen wel samenwerken (wat na 2 jaar niet is gelukt). Nobelprijswinnaar Paul Krugman is bang: als de kiezers de Democraten de rug toekeren, wordt het nog erger. Werklozen zullen hun steun verliezen, de hulp aan de staten zal worden bevroren. Volgens Krugman storten de Amerikanen dan met z’n allen te pletter, wordt het een horror show. Het wordt wellicht cohabitation op z’n Amerikaans. Nee, logica is niet altijd wat kiezers drijft. Amerika vraagt in 2010 nochtans exact hetzelfde als in 2008: verandering. Om het met de cover van Newsweek te zeggen: ‘Change Is Coming…Again.’
Björn Soenens
(Björn Soenens is Amerikawatcher bij de VRT-nieuwsdienst)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
02/11/2010 om 11:11
Mevrouw Obama zei “we hebben al zoveel bereikt de laatste jaren”.
Wat hebben ze bereikt? Obama is op zoveel van zijn beloftes teruggekomen, heeft op zoveel vlakken precies het omgekeerde gedaan van wat hij zei, heeft zoveel wetten ingesteld die Amerika nog altijd blijft kapotmaken, is zoveel basisrechten van de mensen aan het afnemen, gaat zwaar in tegen de “Constitution” en de “Declaration of Independence” (hij zit de VN voor wat niet mag. artikel 1.7 zegt dat; geloof ik.), ….
Obama wordt afgestraft voor hele goede redenen.
Zelfs vele van de mainstream kandidaten worden weggestemd (zowel bij democraten als republikeinen).
02/11/2010 om 13:28
Obama heeft veel, maar niet alle van zijn beloften waargemaakt, en niet aan een tempo dat spectaculair genoeg is voor de gemiddelde televisiekijker. Maar als de mensen die vinden dat het niet genoeg was thuisblijven, geven ze meer macht aan het andere kamp, dat de zaken nog verder zal vertragen. De logica is ver zoek.
02/11/2010 om 15:53
Ik woon in Amerika en heb Obama zien opkomen en ik zie nu ook wat er aan het gebeuren is. Wat men ook van Amerika zegt, de democratische regels zijn er duizend maal beter en eerlijker dan in België. Ja… de campagnes zijn er keihard. Niet voor softies, maar eens gedaan is er een regering. Niet maandenlang palaveren over het vormen van een regering met prutspartijtjes die dan ook nog hoog van de toren blazen. In Amerika zie je geen fabrieken stilgelegd worden omdat de vakbond staakt vanwege geen kerstkadootje te hebben gekregen. Obama had ook mijn stem gekregen als ik kon en Obama had de kans om er wat van te maken. Hij heeft het verpruts. Obama is intelligent, heeft charisma maar is een academicus. Hij heeft geen echte voeling met het gewone volk. De meeste Amerikanen lijden nog liever honger dan hun land en vrijheid te verliezen aan teveel regering. Vergeet niet dat de arme bevolking van Amerika heel dikwijls Republikeins stemt. In 2012 wil Donald Trump voor President gaan. Dat gaat interessant worden. Nog even dit… als je arm bent in België dan geraak je daar nooit meer uit… er wordt teveel gezalft en men wiegt je in slaap met een leefloon. In Amerika heb je nog steeds de kans om je uit die put uit te trekken. Je moet er wel wat voor doen. Ieder zijn keus maar ik verkies het laatste.
02/11/2010 om 15:55
Met alle respect, maar dit artikel is toch wel van een enorm subjectief niveau.
Ten eerste hebben de maatregelen van Obama de banken niet gered, het heeft een “paar” malafide banken gered. GM is sinds verschillende jaren een overheidsbedrijf, er worden constant nieuwe wetten gestemd om GM zijn monopolie positie te garanderen. De werkloosheid is niet gedaald door dit beleid en het beleid van Wall Street en GM is niet veranderd. De gouden parachutes hebben dus niet gewerkt. Sterker nog, het vermogen van de gemiddelde amerikaan is nog verder gezakt aangezien de stimuluspakketten voor enorme inflatie hebben gezorgd.
Ten tweede is het intellectueel oneerlijk om de giften van bedrijven (namelijk de Kochs met hun verborgen agenda??) als oorzaak van de opmars van de Tea party. De Tea party is gegroeid van onderuit, huismoeders die voelden - dit zijn geen academici - dat er heel veel mis ging omwille van het beleid. De financiële middelen kwamen pas daarna.
En ten derde klopt het ook niet om Reagan en Bush af te schilderen als kerstmannen van de rijken. Ik wil hier even een realiteit schetsen van de belastingsverdeling in Amerika. 50% van alle belastingen in Amerika wordt betaald door de 5% rijkste. Sterker nog 95% van alle belastingen worden betaald de rijkste 50% van de bevolking. Het is dus zeer moeilijk om de belastingen van de armsten in Amerika te laten dalen, aangezien deze haast geen belastingen betalen.
02/11/2010 om 16:41
Björn Soenens,
Jij verteld maar een kant van het verhaal.
Jij verteld over de broers Koch’s,en dat kan best zijn,maar jij verteld niet dat Soros hetzelfde doet aan de linkse kant. Hij heeft tientallen miljoenen al geschonken aan media maters en move on.org. Met het geld kopen zij schimmige organisaties tv-spotjes om de rechtse kant ‘zwart’ te maken.
Gij moet ook niet liegen over fox news.Die hebben Obama nooit een hond genoemd of een imam.En die hebben nooit Obama een moslim president genoemd.
….
Dat Bush fouten heeft gemaakt kan best zijn, maar jij moet ook niet overdrijven dat Obama een land in verval heeft gekregen. De mensen waren Kwaad op bush omdat hij wall street had gered.
De mensen hier zijn ook kwaad tegen het congress. Die hadden de wetsvoorstellen nog niet eens grondig gelezen.Zoals healtcare en de stimulus package.
Obama had de absolute meerderheid in de senaat en de house.Dus hij moet niet zeggen dat de rechtse partij alles tegen hield. Maar het probleem lag bij de democraten zelf.Die konden niet overeenkomen.
kijk, als je eerlijk bent dan zie je dat beide kanten fouten maken.daarom zal ik nooit voor een partij zijn. Daarom zal ik ook altijd foxnews kijken omdat die beide partijen aan het woord laten.
Want ik wil links als rechts horen en dan mijn stem uit brengen.
02/11/2010 om 19:16
Bush heeft samen met Alan Greenspan het land om zeep geholpen door een economie te ‘bouwen’ die op voornamelijk op consumptie is gericht. Dit beleid is de oorzaak van het gigantische begrotingstekort, het tekort op de handelsbalans en de kredietcrisis.
Obama heeft dus een zeer slechte situatie overgeërfd en heeft vervolgens exact hetzelfde beleid gevoerd (weliswaar met betere toespraken)
Er waren bailouts van AIG, Goldman Sachs, etc… Het begrotingstekort is inmiddels zo groot dat iedereen weet dat de schulden van de VS niet meer kunnen worden afbetaald. De economie is nog steeds voornamelijk gericht op consumptie en zal onvermijdelijk instorten van zodra de dollar nog verder wegzakt. En het is een zekerheid dat deze verder zal wegzakken, vermits Ben Bernanke, voorzitter van de Federal Reserve en herbenoemd door Obama, vastbesloten is om geld bij te drukken.
Er is dus geen verandering in beleid. Ja, er zijn wijzigingen in de gezondheidszorg en die zijn waardeloos vermits ze niet kunnen gefinancierd worden. In België richt men zich alleen op het inhoudelijke aspect en vergeet men de economische realiteit in de VS. De meeste staten zijn daar failliet en er is nationaal geen enkele budgettaire ruimte meer. En dat is zowel de schuld van Bush als van Obama, ondanks de retorische kwaliteiten van de laatste.
Helaas durven geen van beide partijen de waarheid zeggen.
03/11/2010 om 00:55
Mijns inziens is geen van de twee een goede optie. Hoe mooi de roep om vrijheid, belastingverlaging en een kleinere overheid ook mag klinken (en hoe goed ze ook mag zijn voor élke Amerikaan), het komt er niet van. Noch met de Republikeinen, noch met de Democraten. Dat is eigen aan politiek/politici.
03/11/2010 om 13:41
“De meeste Amerikanen lijden nog liever honger dan hun land en vrijheid te verliezen aan teveel regering.”
Ja, een gigantische overdaad aan regering: op sommige plaatsen kan de politie niet meer doen dan misdaden registreren wegens personeelsgebrek. New Orleans ligt nog altijd in puin. De openbare infrastructuur (wegen, bruggen, elektriciteit,…) valt in elkaar waar ze bijstaan: duidelijk een teken van een overdaad aan regering. Tijd voor weer een Republikein die de belastingen van de rijken verlaagt, de staatsschuld verhoogt en een nutteloze en dure oorlog begint. Yeeh-Haw!
“Nog even dit… als je arm bent in België dan geraak je daar nooit meer uit… er wordt teveel gezalft en men wiegt je in slaap met een leefloon. In Amerika heb je nog steeds de kans om je uit die put uit te trekken. Je moet er wel wat voor doen. Ieder zijn keus maar ik verkies het laatste.”
De sociale mobiliteit in West-Europa is nochtans groter dan in de VS, en het aantal personen in armoede kleiner. Volgens u omdat ze dat zelf willen.
04/11/2010 om 18:35
Realistisch artikel met name “De Democraten hebben al die tijd nagelaten hun landgenoten te wijzen op hun palmares. Zonder de herstelplannen zaten nu ongeveer drie miljoen Amerikanen méér zonder werk. Obama heeft te weinig uitgelegd waar hun problemen vandaan komen, en wie ze heeft veroorzaakt.”
Dat laatste: Van Reagan tot Bush II voortdurende loonsverlaging: gevolg o.a. de kredietcrisis. Meer loon voor de werknemers en de economie zou er heel anders uitzien.
De Amerikanen zijn in alles fundamentalistisch en ééndimensionaal = denken en handelen volgens 1 criterium met verwaarlozing van alle andere. Dat is te wijten aan hun godsdienst en aan een gebrekkig onderwijs: goed voor de elite en slecht voor de massa. Ze zijn al altijd gehersenspoeld door de propaganda van het grootkapitaal. Dat laatste is tegen alles wat hen zou kunnen hinderen in hun streven naar winst op korte termijn, excessief hoge dividenden en monopolievorming. Ze zijn dus ook tegen belastingen en sociale zekerheid. Gezien de structuur van de economie in de VS o.a. zwakke vakbonden en gezien de hoger vermelde redenen hebben de VS nu na de Congres verkiezingen een probleem.
05/11/2010 om 20:28
Obama heeft geen voeling met de mensen. Eenmaal hij verkozen was hebben we zeer weinig van hem gehoord. Naar mijn weten heeft hij slechts een maal de bevolking toegesproken vanuit The Oval Office, dit i.v.m. Irak.
Tijdens de jaren dertig toen velen in de VS honger leden hield president Roosevelt contact met de mensen. In 1933 verloren 25% van de werkenden hun baan op het diepte punt van de crisis, een crisis die in 1929 die begon na het inzakken van de beurs. Roosevelt sprak wekelijks op de radio. Gezinnen zaten aan hun toestel gekluisterd om van de president te horen wat hij deed en wat hij van plan was. Roosevelt sprak de mensen moed in en gaf de mensen een voeling met hun president. Roosevelt heeft tal van bouwprojekten gestart om de mensen werk te geven en de economie weer aan te zwengelen, iets wat zijn voorhanger Herbert Hoover al begonnen was o.a. door het bouwen van de Hoover Dam op de Colorado stroom.
Jimmy Carter was misschien niet populair, maar hij sprak al over een energieplan, installeerde zonnepanelen op het
Witte Huis en verwittigde de mensen dat ze te hebzuchtig waren en teveel verbruikten. Tot op vandaag trekt hij de wereld rond en zet hij zich in voor goede doelen. Jimmy Carter was voor op zijn tijd.
Het is Ronald Reagan die de bedrijven binnengerijfd heeft in de politiek. Het is Reagan die de invloed van de staat tot op een minimum bracht en grote belastingsverminderingen heeft doorgevoerd voor de aller rijksten. Het is Reagan die alle beperkingen en elke vorm van toezicht op bedrijven heeft afgeschaft. Het is Reagan die de mensen aanspoorde zo veel mogelijk te verbruiken en de grootste autos te kopen. Sinds Reagan is het enkel bergaf gegaan voor de VS.
Over de voorlaatste president, George Bush, zal ik maar zwijgen. Die zouden ze moeten voor de rechtbank in Den Haag sleuren voor misdaden aan de mensheid. (zijn maatje Tony Blair ook trouwens)
Ik denk niet dat het ooit nog goed komt met de VS, een grootmacht in verval. De VS zijn geen democratie, het land wordt niet meer bestuurd door de burgers maar door de grote bedrijven. Er zijn 26 lobyisten voor elk verkozen lid van het congres. De VS hebben slechts twee politieke partijen en beiden krijgen geld van dezelfde bedrijven. De Republicans en de Democrats zijn twee zijden van dezelfde munt.
In Newark (New Jersey) slaagt 50% van de jongeren niet meer voor hun middelbaar onderwijs. De VS kunnen niet wedijveren met goedkope produkten uit landen zoals China of India en beleggen niet in het onderwijs van de burgers. Het enige waar de VS in beleggen is oorlog.
07/11/2010 om 22:09
Dat president Obama aan de macht kwam op een ogenblik dat Amerika getroffen werd door een van de ergste recessies sinds de grote depressie is een waarheid als een koe. Het is evenwel zielig dat de huidige president altijd maar refereert naar zijn voorganger om zijn gebrek aan resultaten (vooral dan op het vlak van werkloosheid) te verdoezelen en zelf geen enkele verantwoordelijkheid opneemt.
Bjorn vergeet gemakkelijkheidshalve te vermelden dat preident Bush de laatste 2 jaren van zijn termijn regeerde met een democratische meerderheid zowel in het congres als in de senaat en dat president Bush het deficit tijdens zijn laatste dagen in het Witte Huis aandikte met 700 miljard dollars voor het TARP programma (Troubled Asset Relief Program) , een beslissing die zowel door de democraten als de republikeinen gesteund werd.
Hij vergeet ook te vermelden welke rol Freddie Mac en Fanny Mae hebben gespeeld in de aanloop naar de ineenstorting van de housing market (een van de hoofdredenen voor de recessie) door het toekennen van hypothecaire leningen aan mensen waarvan ze bijna zeker wisten dat ze de leningen niet zouden kunnen terug betalen. Dat is de reden waarom zovele mensen uit hun huis worden gezet.
Nauwer toezicht op de activiteiten van de banken was meer dan nodig en daar heeft president Obama gelijk in, maar eenzelfde toezicht op Freddie Mac en Fanny Mae moest er al veel vroeger gekomen zijn. De republikeinen probeerden dat toen G.W. Bush nog aan de macht kwam maar alle wetgeving terzake werd geblokkeerd in de senaat en wie behoorde tot de “filibusters”?, jawel, toenmalig senator Obama.
Verder vermeldt Bjorn maar al te graag de financiele injectie voor rechts via de Kochs maar vergeet de multi-miljardair George Soros die miljoenen en miljoenen ophoest voor links.
Hebben de Kochs een rechts agenda ? jazeker, maar zo heeft Soros een linkse agenda.
Ik woon in de USA en bekijk dagelijks Fox News en in mindere mate MSNBC.
Fox heeft nooit of te nimmer president Obama een hond genoemd, dat is een flagrante en gemene leugen. Ik weet maar al te goed dat Bjorn Soenens een dergelijke leugen niet met opzet zou verspreiden, ik vermoed dat hij dat ergens gehoord of gelezen heeft wat gemakkelijk kan gebeuren als je websites bezoekt zoals moveon, the Daily Kos, the Huffington Post en vooral Media Matters (financieel zwaar gesteund door wie ? inderdaad, George Soros).
Wat de geldstroom betreft: het is inderdaad zo dat er nooit meer geld werd uitgegeven tijdens een kiescampagne, maar dat is niet de reden van de republikeinse winst. Politico (niet bepaald een rechtse outlet) publiceerde dat ongeveer 856 miljoen dollars werden besteed door de democraten tegenover 677 miloen door de republikeinen.
Bjorn vernoemt de rechtse brulboeien Glenn Beck (Fox News) en Rush Limbaugh (radio talk show host). Al even een show bekeken van Chris Mattews of Keith Olbermann of Rachel Madow op MSNBC ? Dat zijn dan de linkse brulboeien, Bjorn.
Bjorn besluit zijn artikel met verwijzing naar Paul Krugman, een linkse maar eminente economist en fervent aanhanger van de Keynesian economics ( Krugman wil een tweede stimulus van om en bij een triljoen dollar en dat is net wat de meerderheid van de Amerikanen niet wil omdat het immense deficiet de toekomst van generaties Amerikanen zal hypothekeren) en naar Newsweek, een magazine dat werd verkocht door de Washington Post Company omdat het bij gebrek aan lezers niet meer rendabel was en dat duidelijk in de tanks is voor de democraten .